انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه

پایان نامه| پایان نامهپروژه پايان دوره كارداني رشته اقتصاد كار و بهره وري درباره  پول وبانكداري

مقدمه:
پول وبانكداري


فهرست مطالب
مقدمه    
فصل اول: ماهيت و مشكلات مبادلات پاياپاي و چگونگي پيدايش پول     
مبادلات پاياپاي چيست و مشكلات آن كدام است؟    
توليد پول و وظايف آن     
پول بعنوان يك دارايي     
اهميت مطالعه پول     
فصل دوم: تحولات تدريجي سيستمهاي پولي در جهان و ايران    
سيستم پول كالايي     
سيستم در فلزي    
سيستم تك فلزي    
پول اسكناس     
پول بانكي     
تحولات سيستمهاي پولي در ايران    
فصل سوم: بانكهاي تجاري و تحولات آن    
تعريف و اهميت بانك    
زرگرها وظيفه بانكداري     
صدور اسكناس و بانكداري جديد    
چگونگي عمليات بانكها    
فصل چهارم : بانكداري در ايران    
تاريخچه  كوتاهي از چگونگي بانكداري در ايران    
سيستم بانكداري و انواع بانكهاي قبل از انقلاب اسلامي     
سيستم بانكداري اسلامي     
 فصل پنجم: موسسات مالي، بازارهاي مالي و پولي و ابزارهاي آن    
چگونگي انتقال وجوه پس انداز شده به قرض گيرندگان    
ماهيت موسسات مالي و انواع آنها    
 ابزارهاي مالي و نقش آن در انتقال وجوه پس انداز     
انواع و اشكال اعتبار كدام است؟     
بازارهاي مالي اوليه و ثانويه چيست    
بازارهاي پول و سرمايه داري چه مشخصاتي اند؟     
فصل ششم: سياست پولي و ابزارهاي آن    
ابزارهاي سياست پولي     
ابزارهاي سياست پولي و عملكرد آنها در ايران    
اهداف سياستهاي پولي     
استراتژي سياست پولي     
فهرست منابع     



مقدمه :
امروزه پول و بانكداري از جمله مهم ترين موضوعان اقتصادي در دنيا مي باشند. اهميت مطالعه پول و بانك در اقتصاد را در دو نكته مي بايستي جستجو نمود: اولا پول و بانكداري با توجه به ارتباط نزديكي كه با تغييرات مهم پول ، تورم، بيكاري، تحولات اقتصادي دارد داراي اهميت است. ثانيا از آنجايي كه در رابطه با موضوعات مختلف اقتصادي، جواب مطلق و مشخصي در بين كارشناسان و متخصصين اقتصادي وجود ندارد داراي اهميت مي‎باشد. البته اين تنوع پاسخها و نيز جدال بين كارشناسان اقتصادي در رابطه با مسائل اقتصادي را مي بايستي در تحولاتي كه هر روز در پول و بانكداري حاصل مي‎شود جستجو نمود زاير هر روز موسسات پولي و مقررات جديدي به منظور پاسخگويي به مسائل و سيستمهاي مالي و در نتيجه رفتار انسانها در جوامع مختلف حاصل مي گردد و دچار تحول مي‎شود. در اين پروژه سعي گرديده است ضمن بيان نظريات پولي و بانكي اقتصاد دانان مختلف، مسائل پولي و بانكي ايران نيز در حد مقررات مطرح گردد.







فصل اول

ماهيت و مشكلات مبادلات پاياپاي و چگونگي پيدايش پول


در اين فصل موضوعات زير مورد بررسي قرار مي‎گيرد:

1.    مبادلات پاياپاي چيست و مشكلات آن كدام است؟
2.    توليد پول  و وظايف آن
3.    خواص مطلوب پول
4.    پول به عنوان يك دارايي
5.    اهميت مطالعه پول



 
مبادله پاياپاي كه در حقيقت مبادله كالا و خدمات در مقابل كالاها و خدمات است، پيشينه اي به قدمت تمدن بشريت دارد. ريشه مبادله پاياپاي را در جامعه مي بايستي در تمايل ذاتي بشتر به منظور تحقق منافع شخصي وي جستجو كرد.
از آنجايي كه توانايي  و استعدادهاي افراد محدود است، لذا يك نفر نمي تواند همه چيزهايي را كه براي ادامه زندگي و مصرف لازم دارد توليد نمايد. حتي اگر در جامعه افراد داراي استعدادهاي متنوع و متفاوتي در توليد نيز باشند، باز هم منافع ناشي از تقسيم كار و تخصص حكم مي‎كند كه هر كس به توليد يك يا حداكثر چند كالا بپردازد. حال اگر فردي در توليد كالايي تخصص يابد  و بيش از مقداري كه نياز دارد از آن كالا توليد نمايد، مازاد توليدش را در مقابل كالاهايي كه به وسيله ديگران توليد شده و ضمناً براي ادامه حيات وي لازم مي باشد، مباد له مي نمايد. در حقيقت مبادله پاياپاي سيستمي است كه مردم كالاها و خدمات توليدي خود را به منظور به دست آودرن كالاها و خدماتي كه نياز دارند، به طور مستقيم مبادله مي نمايند.
مشكلات مبادلات پاياپاي
اگر چه اقتصادهايي كه در آن مردم و كالاها و خدمات را به طور مستقيم در مقابل كالاها  و خدمات مبادله مي كردند يعني مبادلاتي كه در آن هيچ گونه واسطه اي به عنوان پول وجود نداشته امكان پذير بوده، اما وظيفه يك چنين سيستم تجاري بسيار سنيگن و مشكل بوده است. مبادلات اوليه كه به صورت تهاتري انجام مي گرفت، بسيار طاقت فرسا بوده و موجب اتلاف وقت فراوان مي گرديد. در يك چنين سيستمي منافع بسيار زياد افزايش بهره وري كه از تخصص ناشي از تقسيم كار حاصل مي گردد، بدون تحول در سيستم مبادله امكان پذير نمي باشد. در نتيجه، اقتصاد پاياپاي تنها مي‎تواند شكل اوليه و ابتدايي زندگي را حفظ كند.
در هر حال، اقتصادي كه در آن مبادله پاياپاي وجود دارد، از جنبه هاي مختلفي با تنگنا مواجه است كه در ادامه بحث مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد.
1- فقدان يك وسيله سنجش يا قيمت گذاري. پاياپاي يك معيار عملي كه بتوان برحسب آن ارزشض كالاها و خدمات را شمارش كرده و ارزش گذاري نمود وجود ندارد. در نبود يك معيار سنجش، ارزش هر كالا در بازار نمي تواند به سادگي با يك مقدار بيان شود. در چنين شرايطي ارزش هر كالا براي مبادله پاياپاي مي بايستي برحسب كالاهاي ديگري كه داراي كيفيت متفاوت هستند، بيان شود. براي مثال اگر در اقتصادي 30 نوع كالا در بازار براي مبادله وجود داشته باشد هر كالا مي بايستي با 29 كالاي ديگر قيمت گزاري شود. به عبارت ديگر هر كالا داراي 29 نوع قيمت است. نتيجتاً در يك اقتصاد تهاتري كوچك كه تنها در آن 30 نوع كالا و خدمات يافت مي شود، 4325 نوع قيمت براي كالاها وجود دارد. ملاحظه مي‎شود كه در چنين اقتصادي به لحاظ تعدد قيمتي كه براي هر كالا وجود دارد مشكلات زيادي به وجود خواهد آمد روشن است اقتصادي كه به طور خالص تهاتري مي‎باشد تنها  در اقتصادهاي اوليه كه مردم كالاهاي محدودي را توليد و مبادله مي كردند امكان پذير است. در اقتصادهاي پيشرفته و مدرن امروزي كه سود آوري تنها در مصرف توليد انبوه كالاها و خدمات وجود دارد، مبادله تنها در شرايطي كه يك سيستم پيشرفته اعتباري و پول وجود داشته باشد امكان پذير است و اصولاً مبادلات پاياپاي حداقل در شكل اوليه آن غيرقابل تصور است. از آنجايي كه در يك اقتصادي كه به طور خالص تهاتري است، امكاني براي تخصص و تقسيم كار وجود ندارد (زيرا مشكلات و محدوديتهاي مبادلات پاياپاي باعث مي گردد كه هر كس بخش مهمي از نيازهايش را خود تهيه نمايد)، در چنين شرايطي تقسيم كار و در نتيجه تخصص نمي تواند به وجود آيد. بهره گيري از حداكثر ظرفيت توليدي مناطق مختلف و نيز حداكثر كردن منفعت و همين طور استفاده از صرفه جوي هاي حاصل از مقياس در توليد، تا وقتي كه فشارهاي ناشي از چنين سيستم پاياپاي وجود دارد، امكان پذير نمي باشد. بنابراين لازم است كه سيستم غيركارايي مثل مبادله پاياپاي، با يك سيستم كاراتر براي مبادله كالاها و خدمات جايگزين گردد.
2- تمايل همزمان طرفين به مبادله. در سيستم تجاري كه كالاها به صورت پاياپاي مبادله مي شوند، فروشنده يك كالا نه تنها مي بايستي در جستجوي فردي باشد كه كالايش را خواسته باشد، بلكه بايد كالاي مورد نياز شخص فروشنده را نيز داشته باشد. در چنين سيستمي، به ندرت اتفاق مي افتد كه دارنده يك كالا و يا خدمات كه قصد مبادله آن را دارد، بتواند به آساني كسي را پيدا كند كه اولا كالاي فروشنده را بخواهد و گذشته از آن كالاي مورد نياز فروشنده را نيز داشته باشد. براي مثال فرض كنيد شخصي مي خواهد يك بيل را با گندم مبادله نمايد. او نمي تواند گندم را به دست آورد، مگر آنكه شخصي را پيدا كند كه نه فقط گندم براي مبادله داشته باشد بلكه تمايل به مبادله گندم با بيل را نيز داشته باشد. بنابراين ملاحظه مي گردد كه مبادله پاياپاي تمايل همزمان طرفين مبادله را طلب مي نمايد.
مشكل اخير وقتي بيشتر مي‎شود كه شخص، كالاهاي غيرقابل تقسيم مانند گاو، گوسفند  و… داشته باشد. براي مثال شخصي را در نظر بگيريد كه داراي گاوي است و مي خواهد آن را با يك جفت جوراب، يك جفت كفش، دو كيلو پنير و مقداري از چيزهاي ديگر مبادله نمايد. ملاحظه مي گردد كه تطابق خواسته هاي دو طرف در يك چنين سيستم مبادله اي با مشكلات عديده اي مواجه مي‎شود.
از آنجايي كه در يك سيستم مبادله پاياپاي واسطه مبادله اي وجود ندارد، فرد نمي تواند خيلي سريع كالاهايي را كه شخص ديگري قصد فروش آن را دارد، بخرد. گذشته از اين، نرخ مبادله پاياپاي بين دو كالا نيز عموما تصادفي تعيين مي گردد. نرخ تعادلي مبادله كه در يك چنين سيستمي وجود دارد، حقيقي نبوده و به صورت تصادفي تعيين مي‎شود. و بالاخره در نبود يك واسطه مبادله (پول)، فروشنده كالا و دلالهايي كه عرضه كننده مقدار زيادي كالا باشند نيز وجود نداشته و در نتيجه بازاري هم نمي تواند وجود داشته باشد.
3- عدم امكان پس انداز. در مبادله پاياپاي پس انداز شكل كالاي دارد. به عبارت ديگر، در چنين سيستمي مردم ثروت را براي استفاده در آينده، تنها به صورت كالاهاي خاص مي‎توانند پس انداز نمايند. ملاحظه مي‎شود در اين روش پس انداز، صرف نظر از هزينه نگهداري و انباردار آن، به لحاظ كاهش ارزش احتمالي كالاهاي نگهداري شده و نيز مشكلاتي كه در فروش آن (وقتي كه دارنده كالا قصد خريد كالاهاي نگهداري شده، و نيز مشكلاتي كه در فروش آن (وقتي كه دارنده كالا قصد خريد كالاي ديگري را دارد) با زاينهاي جدي مواجه مي‎باشد. به عنوان مثال اگر پس انداز به صورت حيوانات باشد اولا نگهداري آن داراي هزينه است ثانيا در صورتي كه بيماري واگيرداري بروز نمايد، مي‎تواند زيانهاي قابل ملاحظه اي به شخص و يا اشخاص پس انداز كننده وارد آورد. حتي نگهداري بعضي از كالاهاي ديگر نظير ماهي، ميوه و يا غيره به لحاظ فساد پذير بودن، مشكلات بيشتري را به دنبال دارد.
4- عدم امكان مبادلات نسيه. اقتصاد تهاتري از فقدان چيزي كه بتوان به كمك آن پرداختها را در اينده انجام داد، رنج مي‎برد. به عبارت ديگر در سيستم مبادلات تهاتري، امكان اينكه قراردادي به منظور پرداخت در آينده صورت گيرد، وجود ندارد. در اقتصادي كه مبادلات به صورت غير تهاتري است، پرداختها مي‎تواند به آينده موكول گردد. معمولاً افراد و موسسات توافقهايي در رابطه با خريد كاشانه، اتومبيل و … به صورت قسطي براي يك دوره زماني كه سر رسيد پرداختها معمولاً در آينده است با يكديگر دارند. اما در اقتصادي كه به صورت خالص تهاتري است، يك چنين توافقهايي براي پرداخت لزوما مي بايستي برحسب كالا و يا خدمت خاصي باشد كه خود داراي سه مشكل در اين خصوص است. اول اينكه ممكن است جدالي در رابطه با كيفيت كالاها و خدماتي كه مي‎تواند به عنوان پرداخت داده شود به وجود آيد. دوم اينكه اغلب بين دو طرف قرارداد در رابطه با كالاي خاصي كه دريافت و يا پرداخت مي‎شود توافق وجود ندارد و مشكل سوم اينكه ريسك زيادي براي دو طرف قرارداد به وجود مي آيد، زيرا كالايي كه پرداخت مي‎شود مي‎تواند در دو ره قرارداد افزايش و يا كاهش ارزش داشته باشد.
تولد پول
با توجه به مشكلات مبادلات پاياپاي كه جوامع مختلف با آن مواجه بوده اند، ملاحظه گرديد يك چنين سيستمي كارايي لازم ر ا در تجارت و مبادلات نداشته، موجب محدوديتهايي در توسعه و رشد اقتصادي جوامع بشري گرديده است. در نتيجه اين سيستم به دليل مشكلات فراواني كه در مبادلات به وجود آورده بود به تدريج از بين رفت و يك اقتصاد پولي كه در آن از مشكلات ناشي از سيستم پاياپاي اثري نبود، جايگزين آن گرديد.
در حقيقت پول از جمله مهمترين و مفيدترين ابداعات بشر مي‎باشد. «تكامل پول در طول زمان در واقع خلاصه اي از تاريخ مدنيت بشر است» تولد پول براي بشر داراي منافع زيادي بوده است. براي مثال معرفي پول به عنوان يك واحد شمارش باعث گرديد تا چند گانگي قيمت، حتي در اقتصادهاي ساده و كوچك در آنها تنها چند كالا توليد و مصرف مي شود، از بين برود.
براي اينكه اهميت اين بزرگترين ابداع بشر (پول) بيشتر روشن گردد، فرض كنيد كه پول يك كالاي نظير چاقو باشد. در چنين شرايطي هر چيزي بر سحب چاقو قيمت گزاري مي گردد، مثلا دو كيسه ذرت برابر يك چاقو، يك بز برابر دو چاقو، 10 موز برابر يك چاقو و … ملاحظه مي گردد همان طوري كه براي اندازه گيري وزن به واحد وزن نظير گرم، و براي اندازه گيري ارزش نيز پول مورد نياز است. اگر چه براي ما در عصر كنوني يك چنين ابداعي بسيار ساده به نظر مي رسد، اما در زمان خودش بدون شك يك اختراع مهم تلقي مي گرديده است زيرا لازمه چنين تحولي يعني انتقال از يك سيستم مبادله پاياپاي به اقتصادي پولي، نتيجه استدلال قوي و هوشيارانه مردمي است كه امكان انتقال از يك اقتصاد ساده و به صورت پاياپاي را به يك اقتصاد پولي فراهم مي سازند.
وظائف پول
روش دقيقي كه عموما براي درك بعضي از پديده هاي اقتصادي مورد استفاده قرار مي‎گيرد و روش مناسبي هم مي باشد، بررسي و تفكر در مورد جنبه مخالف آن پديده است. اين موضوع مطمئنا در مورد پول نيز صحت دارد. جنبه مخالف يك اقتصاد پولي، چيزي است كه از آن به عنوان اقتصاد پاياپاي ياد مي شود، و همان طوري كه پيشتر بحث گرديد در يك چنين اقتصادي كالاها مستقيما با كالاهاي ديگر مبادله مي‎شود. با تلاش براي درك مشكلات و محدوديتهاي يك چنين اقتصادي، مي توانيم وظائف متفاوتي كه پول در اقتصاد بازي مي‎كند را درك نماييم. به عبارت ديگر همان مشكلاتي كه در مبادلات پاياپاي وجود دارد، وجود پول آنها را از بين مي‎برد. مثلا در مبادلات پاياپاي چون وسيله سنجش ارزش نداشتيم، نمي توانستيم بگوييم فرضا يك لامپ چقدر مي ارزد ولي با وجود پول مي توانيم بگوييم كه قيمت آن 1000 ريال است.
به طور كلي براي پول چهار وظيفه اصلي در نظر گرفته مي‎شود:
1.    واسطه مبادله
2.    وسيله سنجش ارزش (واحد شمارش)
3.    وسيله حفظ ارزش
4.    وسيله پرداختهاي آتي
اينك در ادامه بحث هر يك ازم وارد مذكور را تشريح مي كنيم.
1- پول به عنوان واسطه مبادله: موقعي كه مبادلات به صورت پاياپاي بود كالا مي دادند و در مقابل كالا مي گرفتند. يعني به طور همزمان دو معامله صورت مي گرفت ولي وجود پول آن را به دو معامله مستقل تبديل كرد. يعني توليد كننده و يا فروشنده يك بار كالا را مي فروشد  وپول دريافت مي‎كند (فروش) و انگاه پول را مي‎دهد و كالاي مورد نيازش را مي خرد (خريد). بنابراين معاملات از شكل اوليه يعني كالا   كالا به كالا   پول   كالا تبديل گرديده است. فرضا معلم و يا قاضي كه به ترتيب خدمات آموزشي و قضاوت خويش را مي فروشند و پول دريافت مي كنند، مي‎توانند با پول دريافتي، كالاهاي مورد نيازشان را تهيه نمايند. بنابراين، بيان اينكه پول نقش واسطه مبادله را دارد به اين معني است كه خريداران  وفروشندگان آن رابه عنوان وسيله پرداخت مي پذيرند.  به عبارت ديگر همه ما در مقابل كاري كه انجام مي‎دهيم پول دريافت مي كنيم آنگاه با پول دريافتي كالاها و خدماتي كه ديگران توليد كرده اند را خريداريي مي نماييم. اين خصوصيت پول به عنوان واسطه مبادله بودن ناميده شده و يكي از مهمترين وظايف پول را تشكيل مي‎دهد. زيرا با اين خصوصيت پول تقسيم كار و تخصص امكان پذير مي‎شود و اصولاً تقسيم كار و تخصص براي هر اقتصاد كارآمدي ضروري مي باشد زيرا با اين عمل افراد اين امكان را مي يابند كه در بخشهايي كه داراي منفعت نسبي است متخصص شده و با فروش محصولاتشان پول دريافت نموده اين پول را با محصول كار ديگران كه مورد نيازشان است معاوضه كنند. حال هر چقدر كه حجم تجارت و ميزان كالاها و خدمات در دسترس افزايش يابد پول نقش مهمتري را در اقتصاد بازي مي كند.
2- پول به عنوان معيار سنجش ارزش (واحد شمارش): همان طوري كه قبلا گفته شد در اقصتادهاي تهاتري چيزي كه امروزه ما به عنوان قيمت مي شناسيم وجود نداشت. در چنين اقتصادهايي كالاها با يكديگر سنجيده مي‎شوند. مثلا اگر در اين اقتصادها سه كالاي گاو، گوسفند و ذرت وجود داشت، گاو با گوسفند و ذرت ارزش گذاري مي شد (مثلا در گاو 2 گوسفند و يا 50 كيسه ذرت) مشكل ديگر در مبادلات پاياپاي، عدم تقسيم پذيري واحدها به اجزاء (نظير وقتي كه يك گوسفند نصف ارزش گاو است) مي باشد. اما وقتي كه پول وجود دارد، ارزش همه كالاها به پول بيان شده و ما اين ارزش پولي را قيمت مي ناميم. در هر حال انتخاب يك معيار سنجش ارزش و قيمت گذاري باعث صرفه جويي بسيار در وقت و انرژي براي نگهداري قيمتهاي نسبي و يا ارزش كالاهاي مختلف شده و مسئله تبديل واحدها هب يكديگر را حل مي كند. وقتي قيمت پولي تعدادي از كالاها شناخته شد، به آساني قيمت نسبي آنها با توجه به قيمت پولي قابل محاسبه است. براي مثال اگر قيمت هر واحد كالاي x 300 ريال و قيمت هر واحد كالاي y 150 ريال باشد، در اين صورت قيمت هر واحد كالاي x برحسب كالاي y دو مي‎باشد. با استفاده از قيمتهاي پولي نه تنها مي‎توان قيمت نسبي  x را نسبت به y بلكه با كالاهاي ديگر نيز سنجيد. به بيان ديگر پول به عنوان واحد شمارش، معيارارزشي است كه به معامله كنندگان اقتصادي امكان مقايسه ارزش نسبي كالاها و خدمات را مي‎دهد.
3- پول به عنان وسيله حفظ ارزش: وظيفه ديگر پول آن است كه از آن مي‎توان به عنوان حفظ ارزش نيز استفاده نمود. اين خصوصيت پول به توليد كننده اين امكان را مي‎دهد كه توليداتش را بفروشد و آنگاه هر موقعي كه تمايل داشت كالاي مورد نظرش را خريداري نمايد. در حقيقت اين خاصيت پول به توليد كننده اين امكان را مي‎دهد كه توليداتش را بفروشد و آنگاه هر موقعي كه تمايل داشت كالاي مورد نظرش را خريداري نمايد. در حقيقت اين خاصيت پول به آنها يك نوع اختيار و آزادي انتخاب زماني را مي دهد. به عبارت ديگر تا زماني كه افراد پول را نزد خود نگه دارند مي‎توانند در هر زمان از آن به منظور خريد كالاي مورد نظر استفاده نمايند. اين وظيفه پول به طرق مختلف مي‎تواند براي جامعه مفيد واقع شود. به عنوان مثال مردمي كه به طور ماهيانه حقوق مي گيرند و يا بخش مهمي از درآمد ساليانه خود را يك بار در سال دريافت مي كنند اين امكان برايشان فراهم مي‎شود كه مخارج خود را حتي به طور روزانه تنظيم نمايند. همين طور افراد مي‎توانند براي بازنشستگي ، تحصيلات فرزندانشان، خريد كاشانه و … پول را ذخيره نمايند. در حالي كه اگر پول نباشد، مردم مي بايستي همين كار را با ذخيره كالاها انجام دهند. اما ذخيره كالاها نه تنها همراه با هزينه (مثلا انبارداري و …) است، بلكه خطر فاسد شدن را نيز به دنبال دارد. به عنوان مثال اگر مرد ماهيگيري بيش از نيازش ماهي صيد نمايد، و اگر در نظر بگيريم كه ماهيها پس از چند روز فاسد مي‎شوند (البته ممكن است آنها را منجمد كرده و نگه دارد كه اين كار هم همراه با هزينه انبارداري و غيره است) ملاحظه مي گردد كه ماهيهابراي ذخيره سازي ارزش مناسب نمي باشند. حتي اگر ماهيگير تلاش كند كه ماهيها را با كالاي ديگر معاوضه نمايد، باز هم ممكن است در فاصله مبادله و معاوضه با كالاهاي مورد نظر بعضي از ماهيها فاسد شوند. اين در حالي است كه با فروش تمام ماهيها مي‎تواند پول دريافتي را به سادگي ذخيره سازد.



برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه