انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه

انجام پایان نامه|تاثیر زمان تمرین ( صبح و عصر ) بر تغییرات برخی ایمونوگلوبولینهای سرم و پاسخ هورمونهای کورتیزول و تستوسترون دانشجویان مرد ورزشکار تاثیر زمان تمرین ( صبح و عصر ) بر تغییرات برخی ایمونوگلوبولینهای سرم و پاسخ هورمونهای کورتیزول و تستوسترون دانشجویان مرد ورزشکار

تاثیر زمان تمرین ( صبح و عصر ) بر تغییرات برخی ایمونوگلوبولینهای سرم و پاسخ هورمونهای کورتیزول و تستوسترون دانشجویان مرد ورزشکار

1.     محمد جواد پور وقار، دانشگاه کاشان
2.    دکتر عباسعلی گائینی ، دانشیار دانشگاه تهران
3.    دکتر زریچهر وکیلی ، استادیار دانشگاه علوم پزشکی کاشان
4.    دکتر علی اصغر رواسی ، استادیار دانشگاه تهران  
5.    دکتر محمد رضا کردی ، استادیار دانشگاه تهران
6.    داریوش شیخ الاسلام وطنی ، دانشجوی دوره دکتری فیزیولوژی ورزشی و عضو هیات علمی دانشگاه کردستان

چکیده :
هدف این مقاله بررسی تاثیر یک برنامه دوی تداومی فزاینده و نیز زمان تمرین صبح هنگام و عصر هنگام بر تغییرات ایمونوگلوبولینهای سرم شامل IgM,IgG  و  IgA و پاسخ هورمونهای تستوسترون و کورتیزول بوده است. بدین منظور 28 دانشجوی پسر به صورت هدفمند انتخاب و به شکل تصادفی در دو گـــــــروه قرار گرفتند: گــــــروه تمرینی صبح ) 14 = n  ، وزن = 8/9 ± 2/68 کیلوگـــرم ، سن = 16/1± 5/19 سال و زمان تمرین = 30 : 7 دقیقه ) و گروه تمرینی عصر ( 14 = n  ، وزن = 4/8 ± 8/63 کیلوگرم ، سن =   24/1±. 8/19 سال و زمان تمرین ± 30 : 16 دقیقه ) . آزمودنیها به مدت 2 ماه ( 16 جلسه ) تحت یک برنامه دوی تداومی فزاینده با شدت ضربان قلب معین قرار گرفتند . برای اندازه گیری ایمونوگلوبولینهای سرم و هورمونهای کورتیزول و تستوسترون ،  نمونه خونی آزمودنیها 24 ساعت قبل از اولین جلسه تمرینی و 24 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین در وضعیت استراحتی جمع آوری شد. بلافاصله پس از هر مرحله خونگیری ( در پیش آزمون و پس آزمون ) ، آزمون 12 دقیقه دویدن – راه رفتن برای تعیین حداکثر اکسیژن مصرفی ، استفاده شد. نتایج تحقیق با استفاده از آنالیز واریانس نشان داد : مقادیر IgG, IgM , IgA  ،   سرم دو گروه در پیش آزمون و پس آزمون تفاوت معنی داری نداشته است. همچنین تفاوتی بین میزان ترشح هورمون تستوسترون در پیش آزمون و پس آزمون دو گروه مشاهده نشد ، در حالی که غلظت هورمون کورتیزول دو گروه در پیش آزمون ( 006/0=P ) و پس آزمون ( 0001/0= P ) تفاوت معنی داری  داشتند . همچنین ، بین پیش آزمون گروه تمرینی صبح و پس آزمون گروه تمرینی عصر نیز تفاوت معنی داری  وجود داشت ( 0001/0 =P ) . نتایج این تحقیق تاثیر پذیری هورمون کورتیزول را از زمان تمرین نشان می دهد که ناشی از چرخه شبانه روزی آن است.
کلید واژه ها : ریتم شبانه روزی ، ایمونوگلوبولین ، تستوسترون ، کورتیزول ، دوی هوازی تداومی .
 
مقدمه :
توجه به عامل مهم درونی موسوم به ساعت زیستی  و تاثیر آن بر وضعیت فیزیولوژیک و در نتیجه بر عملکرد بدنی به ویژه در اوقات مختلف شبانه روز ضروری است. یافته های اخیر علم زیست شناسی زمانی  ( شناخت تأثیرات زمان بر متغیرهای فیزیولوژیک ) نشان می دهد بدن انسان در طول شبانه روز متحمل تغییرات زیادی می شود و در هر ساعت توانایی خاصی دارد ( 14 ).  ریلی  و همکارانش ( 2000 ) نشان دادند که زمان عکس العمل ساده ، قدرت عضلانی ، توان بی هوازی و میزان انعطاف پذیری ، عصر هنگام ( در مقایسه با صبح هنگام ) برتری معنی داری  دارد ، که احتمالا ناشی از بیشتر بودن دمای بدن و ترشحات هورمونی در بعد از ظهر است. تحقیق حاضر با هدف مطالعه تغییرات ایمونوگلوبولینها و نیز پاسخ هورمونهای تستوسترون و کورتیزول در ساعـــات مختلف روز و تحت یک فعالیت ورزشی تداومی ( هوازی ) انجام گرفت . ایمونوگلوبولینها از اجزای دستگاه ایمنی هستند که از لنفوسیتهای  B تولید شده و در سرم خون و مایعات بافتی پستانداران یافت می شوند ( 1 ). استرس از عوامل محرک دستگاه ایمنی است و فعالیت بدنی می تواند به عنوان یک عامل فشار آفرین به تغییراتی  در این دستگاه منجر شود. از سوی دیگر ، ترشح هورمون کورتیزول نیز در شرایط استراس زا ( تأثیرات محیطی ، فشار هیجانی ، فعالیت ورزشی ، آسیب ، عفونت و ... ) افزایش می یابد ، لذا هورمون سازگاری یا فشاری می گویند ( 2 ) . میزان ترشح عامل آزاد کننده کورتیکو تروپین ( CRH ) و کورتیزول در اوایل صبح زیاد و در اواخر عصر یا غروب کم می شود. این امر ناشی از تغییرات دوره ای 24 ساعته در پیامهای صادره از هیپوتالاموس است که موجب تغییر ترشح کورتیزول می شود ( 4 ). در طرف مقابل ، هورمون تستوسترون به عنوان خنثی کننده اثر متقابل کورتیزول هنگام فعالیت بدنی شناخته شده است. تستوسترون در ابتدای تمرینهای ورزشی طولانی مدت افزایش و با ادامه یافتن فعالیت کاهش می یابد. این تطابق ایندوکرینی باعث تنظیم فعالیت عضله و تحریک گلیکوژنولیز و تسهیل فرآیند گلوکونئوژنز می شود( 6 ). در بسیاری از مطالعات انجام گرفته تأثیر فعالیتهای بدنی گوناگون بر ترشح هورمونها و ایمونوگلوبولینها بررسی شده است ( 7 ، 12 ، 3 ، 4 ، 18 ). گلنترو  ( 2002 ) ، در مطالعه ای نشان داد فعالیت ورزشی شدید میزان ایمونوگلوبولینها را کاهش داده و بدن را در معرض آسیب به ویژه آسیب مجاری تنفسی فوقانی قرار می دهد در حالی که فعالیت بدنی با شدت متوسط باعث افزایش میزان IgA شده و خطر ابتلا به عفونت را کاهش می دهد ( 9 ). در پژوهش دیگری که توسط نایمن  و همکارانش ( 2005 )  انجام شد ، تأثیر 30 دقیقه پیاده روی بر غلظت کورتیزول و IgA  بزاقی مطالعه شد ( 11 ). نتیجه تحقیق نشان داد علیرغم افزایش 11 درصدی اکسیژن مصرفی ، تغییر معنی داری در مقادیر IgA و کورتیزول مشاهده نشده است. در ارتباط با تأثیر زمان فعالیت ورزشی در طول شبانه روز بر متغیرهای فیزیولوژیکی مانند ترشح هورمونها و مقدار ایمونوگلوبولینها ، تحقیقات کم و عمدتا پراکنده ای انجام شده است ، که بعضا نتایج آنها ضد و نقیض است. بـــــــرای مثال ، دشنز  ( 1998 ) تأثیر فعالیت بدنی و ریتم شبانه روزی را بر پاسخ های فیزیولوژیکی در 10 مرد سالم مورد مطالعه قـــرار داد ( 6 ). هر چند نتایج تحقیق وی نمایانگر تأثیرات فعالیت ورزشی بر تحریک هورمونهای استروئیدی بود ، ولی با تغییر ساعت تمرین ، تغییرات معنی داری در مقادیر هورمونهای تستوسترون و کورتیزول مشاهده نکرد ( هر چند که مقادیر هورمونهای تستوسترون و کورتیزول در ساعت 8 صبح نسبت به ساعت 20 در بالاترین سطح ممکن قرار داشتند ).
      این در حالی است که برد  ( 2004) ، تأثیر فعالیت ورزشی تمرینهای با وزنه با 75 درصد یک تکرار پیشینه را در دو زمان متفاوت ( 6 صبح و 8 شب ) مطالعه و به این نتیجه رسید که انجام فعالیت ورزشی در عصر هنگام در مقایسه با صبح هنگام باعث کاهش معنی دار غلظت کورتیزول و افزایش نسبت تستوسترون به کورتیزول شده است (15). در پژوهش دیگری ، دیمیتریو  و همکارانش ( 2002 ) تأثیر زمان فعالیت در روز را بر تغییرات کورتیزول و IgA در 14 شناگر مرد بررسی کردند. فعالیت ورزشی آنها شامل 400 × 5 متر شنای کرال سینه با 85 درصد بهترین رکورد هر شناگر بود. آزمودنیها در روز اول آزمایش ، ساعت 6 صبح و در روزهای بعد ساعت 18 ، همان فعالیت را انجام دادند. نتیجه تحقیق نشان داد که میزان ترشح کورتیزول در ساعتهای  مختلف روز متفاوت است ولی زمانهای مختلف تمرینی در طول روز بر مقادیر IgA تأثیری نداشته است (7). در طرف مقابل ، تزای  ( 2004 ) در مطالعه ای تأثیر تمرین بر میزان ترشح IgA را در ساعتهای مختلف روز متفاوت دانست ( 18 ). وی تأثیر 2 ساعت فعالیت رکاب زنی با شدت 60 درصد Vo2 max را که در ساعتهای 9 صبح و 2 بعد از ظهر انجام شده بود ، مطالعه و به این نتیجه رسید که تغییرات شبانه روزی در غلظت IgA وجود دارد ، به طوری که افزایش غلظت IgA ناشی از تمرین ، در صبح هنگام زیاد و در عصر هنگام کم شده بود. وی همچنین خاطر نشان کرد تمرین ( در هر ساعتی از وز ) باعث کاهش بزاق و افزایش غلظت IgA بزاقی می شود. در هر صورت ، سه ساعت استراحت پس از تمرین زمان مناسبی برای تغییر مجدد این شرایط و برگشت به حالت اولیه است . با وجود این ، هنوز معلوم نیست زمان روز دقیقا چه تأثیری بر غلظت کورتیزول و تستوسترون خواهد داشت و آیا تغییرات احتمالی آنها بر شاخصهای ایمنی هومورال یعنی  Ig ها تأثیر دارد یا خیر .
      بنابر این ، تحقیق حاضر با این هدف انجام شده تا تأثیر 16 جلسه دوی تداومی فزاینده در دو زمان متفاوت ( صبح و عصر ) بر متغیرهایی مانند مقادیر سرمی ایمونوگلوبولینهای IgM  IgGوIgA و نیز ترشح هورمونهای کورتیزول و تستوسترون به صورت یک جا مطالعه کند تا به سهم خود به رفع تناقضات و ابهامات موجود بپردازد.
روش شناسی
در این تحقیق که از نوع نیمه تجربی است ، تأثیر 16 جلسه دوی تداومی فزاینده صبح هنگام و عصر هنگام ، بر میزان پاسخ هورمونهای تستوسترون و کورتیزول ، Vo2 max ، و نیز مقادیر ایمونوگلوبولینهای سرمیIgA,IgM و IgG  مطالعه شده است. جامعه آماری این تحقیق را دانشجویان پسر دانشگاه کاشان تشکیل می دهند که از این بین 28 نفر به صورت هدفمند انتخاب و در دو گروه تمرینی صبح ( 14 = n ، سن = 1/16 ± 5/19 سال ، وزن = 8/9 ± 2/68 کیلوگرم و زمان تمرین = 30 : 7 دقیقه ) و عصر ( 14 = n سن =24/1±8/19 سال ، وزن = 4/8  ± 8/63 کیلوگرم و زمان تمرین = 30 : 16 دقیقه ) به صورت تصادفی قرا گرفتند.
روش اجرا : به منظور ارزیابی مقادیر استراحتی تستوسترون و کورتیزول سرم و نیز پاسخ آنتی بادیهای IgA,IgM و IgG ، مرحله اول نمونه گیری خون 24 ساعت قبل از شروع طرح ، برای آزمودنیهای هر دو گروه به صورت جداگانه اجرا شد. به این ترتیب که از آزمودنیهای گروه تمرینی صبح ، در ساعت 8 صبح به میزان 10 میلی لیتر خونگیری شد و بلافاصله پس از آن آزمون 12 دقیقه دویدن – راه رفتن برای تعیین Vo2max ، این گروه اجرا شد . در ساعت 17 همان روز برنامه فوق در مورد گروه تمرین عصر به اجرا در آمد . از معادله زیر برای محاسبه Vo2max آزمودنیها استفاده شد ( 15 ) :
 
D مسافت طی شده به متر است .
      پس از 24 ساعت استراحت ، برنامه های اصلی تمرین برای گروه های صبح ( ساعت تمرین 30 : 7 ، روزهای یکشنبه و سه شنبه هر هفته ، معادل 16 جلسه ) و عصر ( ساعت تمرین 30 : 16 ، روزهای یکشنبه و سه شنبه هر هفته ، معادل 16 جلسه ) به اجرا در آمد. 15 دقیقه گرم کردن قبل از شروع هر جلسه تمرین انجام شد. بالاخره ، 24 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین هر کدام از گروهها ( به صورت جداگانه ) دومین مرحله خونگیری برای اندازه گیری مجدد متغیرهای مورد نظر و نیز آزمون 12 دقیقه دویدن اجرا شد. پروتکل تمرین دو گروه تمرینی در جدول شماره 1 نشان داده شده است.

جدول 1 . پروتکل تمرین آزمودنیهای دو گروه.
جلسات تمرین    مسافت طی شده در هر جلسه ( متر )    شدت تمرین
( درصد حداکثر ضربان قلب )    تعداد تواتر قلبی
( دقیقه)
جلسات اول تا چهارم     2000    75 – 70    150 – 140
جلسات پنجم تا هشتم     2400    80 – 75    160 – 150
جلسات نهم تا دوازدهم     2800    85 – 80    170 – 160
جلسات سیزدهم تا شانزدهم     3200    90 – 85    180 - 170

-    برای تعیین حداکثر ضربان قلب آزمودنیها از فرمول ( سال ) سن – 220 استفاده شد.
-    برای کنترل شدت تمرین از ساعت پولار ( ساخت کشور آلمان ) استفاده شد.
همچنین ، برای سنجش سایر متغیرهای وابسته از روشهای زیر استفاده شد :
1.    برای سنجش تستوسترون سرم از شیوه رادیوایمونواسی  و کیت مربوطه استفاده شد .
2.    برای سنجش کورتیزول سرم از شیوه رادیوایمونواسی و کیت Im 1841  Cortisol استفاده شد.
3.     برای سنجش ایمونوگلوبولینهای IgG,IgA,IgM از روش ایمونو توربیدی  متری و کیت های شرکت پارس آزمون استفاده شد.
      نهایتا با استفاده از آزمون ANOVA و آزمون تعقیبی شفه  ، میانگینهای دو گروه تمرینی صبح و عصر ، در دو مرحله پیش آزمـــون و پس آزمــــون ، در ارتباط با هر کدام از متغیرهـا در سطح معنی داری( 05/0 = P ) مطالعه شد.
نتایج
در جدول شماره 2 ، میانگین و انحراف استاندارد شاخصهای سنجیده شده در دو گروه را ارائه کرده است.
جدول 2 . میانگین و انحراف استاندارد شاخصهای مورد سنجش دو گروه
متغیر
گروه    تستوسترون
(nmol/L )    کورتیزول
(nnol/L )    IgG
( mg /dl )    IgA
( mg /dl )    IgM
( mg /dl )    Vo2max
( ml.kg.min )
صبح     پیش آزمون    63/4± 86/19      8/142± 6/620      26/202± 57/1171      5/69± 175      16/31± 35/90      96/3± 92/48  
    پس آزمون    79/3± 22/19      71/173± 29/567      4/185± 86/1099      82/70± 5/183      39/32± 86/107      2/31± 11/54  
عصر    پیش آزمون     52/4± 85/16      91/176± 92/411      36/0± 35/1085      71/71± 57/169      75/41± 42/112      98/6± 42/53  
    پس آزمون     36/5± 24/17      62/67± 45/307      3/163± 5/1009      96/50± 57/155      77/32± 57/80      36/6± 21/57  

  چنانچه در جدول شماره 3 مشاهده می شود :
1 – میزان غلظت تستوسترون(24/0 =p  ) و مقادیر IgA ( 72/0= P) ، IgM ( 068/0 = P ) و IgG ( 14/0=P ) دو گروه در مراحل پیش آزمون – پس آزمون صبح و پیش آزمون – پس آزمون عصر با یکدیگر تفاوت معنی داری نداشته است.
2. تحلیل واریانس هورمون کورتیزول تفاوت معنا داری را بین گروه ها نشان داد. با استفاده از آزمون تعقیبی شفه مشخص شد تفاوت بین دو گروه تمرینی صبح و عصر در پیش آزمون ( 006/0= P ) و در پس آزمون ( 0001/0 =P ) معنا دار بوده است . به علاوه ،  بین پیش آزمون گروه تمرینی صبح و پس آزمون گروه تمرینی عصر نیز تفاوت معنی داری وجود داشت ( 0001/0 =P). در ارتباط با Vo2 max نیز دو گروه در پس آزمون نسبت به پیش آزمون پیشرفت معنی دار داشتند ( 0001/0 =P ).
جدول 3 . نتایج آزمون ِANOVA در ارتباط با متغیرها IgA,IgM,IgG ،کورتیزول و تستوتسرون
متغیر    مقدارF    مقدارP
کورتیزول    3/13    0001/0
تستوسترون    42/1    24/0
IgA    437/0    727/0
IgM    52/2    068/0
IgG    80/1    14/0

بحث و نتیجه گیری
هدف این پژوهش مطالعه تاثیر زمان تمرین دوی هوازی تداومی صبح هنگام و عصر هنگام بر مقادیــــر  IgM,IgG,IgA، کورتیزول و تستوسترون سرمی بوده است . با مراجعه به جدول شماره 3 مشاهده می شود پاسخهای بدست آمده از آزمودنیهای صبح و عصر برای ایمونوگلوبولینهای مذکور معنا دار نبوده است. این داده ها با نتایج دیمیتریو همسو است . وی نیز تأثیر زمان تمرین ( ساعت 6 صبح در مقایسه با ساعت 18 ) بر مقدار IgA شنا گران را مورد بررسی قرار داد و به تفاوت معنی داری از این لحاظ دست نیافت ( 7 ). در حالی که تزای معتقد است که غلظت IgA از چرخه شبانه روزی پیروی می کند و میزان تـــرشح IgA نـــاشی از فعالیت ورزشی در ساعــات مختلف روز متفاوت است ( 18 ). به نظر می رسد مدت تمرین در ارتباط با پاسخ ایمونوگلوبولینهای سرم یک عامل تعیین کننده باشد ، به طوری که در مطالعه تزای تغییر غلظت IgA پس از 2 ساعت رکاب زدن بدست آمده است ، در حالی که میانگین زمان تمرین آزمودنیهای این تحقیق 18 دقیقه بود. همچنین فاصله 24 ساعته خونگیری دوم با آخرین جلسه تمرینی نیز می تواند تاثیر گذار باشد. در این ارتباط محققین اعلام کرده اند که 3 ساعت استراحت بعد از تمرین برای بازگشت مقادیر ایمونوگلوبولینها به مقادیر پایه کافی است ( 18 ). در مطالعه حاضر میزان ترشح هورمون تستوسترون نیز علیرغم اعمال متغیرهای مستقل تغییر معنی داری نداشته است ( 24/0=P ). این نتایج با مطالعات دشنز و همکارانش همسو است. آنها نیز با تغییر ساعت تمرین ، تفاوت معنی داری در مقادیر هورمونهای تستوسترون و کورتیزول مشاهده نکردند ( 5 ). این در حالی است که برد انجام فعالیت ورزشی عصر هنگام را در مقایسه با صبح هنگام ، باعث کاهش معنی دار غلظت کورتیزول و افزایش نسبت تستوسترون به کورتیزول می داند ( 15 ). گوتنبرونر  نیز در مطالعه ای نشان داد که مقادیر پلاسمایی سوماتوتروپین و تستوسترون پس از تمرینهای عصر نسبت به زمان تمرین صبح ، در حد معنی داری بیشتر بوده است ( 8 ). در اینجا نیز اختلافاتی که در مطالعات انجام شده به چشم می خورد احتمالا ناشی از زمان خونگیری پس از تمرین است. در تائید این فرضیه ، ترمبلی  و همکارانش افزایش معنا دار تستوسترون را بلافاصله پس از تمرین استقامتی نشان دادند که پس از گذشت 3 ساعت ، میزان تستوسترون به حالت پایه آن برگشت ( 17 ).
      نتایج تحقیق حاضر در مـــورد هورمون کورتیزول نشان می دهد که دو گـــروه در پیش آزمــون ( 006/0 = P ) و پس آزمون( 0001/0 = P ) با یکدیگر تفاوت معنی داری داشته اند. ضمن این که پیش آزمون گروه تمرین صبح با پس آمون گروه تمرین عصر نیز اختلاف معنا داری داشته است ( 0001/0 = P ).  این نتایج با تحقیقات برد ( 2004 ) ، دیمیتریو ( 2002 ) ، هاردینگ  ( 2002 ) و کراسکری  ( 1994 ) همسو است. در کل به نظر می رسد ترشح هورمون کورتیزول از ریتم شبانه روزی نسبتا قوی برخوردار است ، به طوری که میزان ترشح آن در صبح هنگام بیشتر از سایر اوقات شبانه روز است. چنین اطمینانی در ارتباط با ایمونوگلوبولینها و تستوسترون وجود ندارد . توی تو  بیان می دارد که ترشح تستوسترون بر خلاف کورتیزول از چرخه شبانه روزی خاصی تبعیت نمی کند ، بلکه متاثر از تغییرات خارج از بدن و ناشی از الگوی فعالیت روزانه و رژیم غذایی است ( 10 ). در مقابل ولک  و همکارانش ( 1997 )،  ترشح تستوسترون سرم و حتی تستوسترون بزاقی را دارای ریتم شبانه روزی می دانند. این ریتم شامل افزایش تستوسترون در صبح و کاهش آن در شب است ( 19 ).

 

 

انجام پایان نامه 

 

پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه