انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

انجام پایان نامه صفرهای روی اسکناس ترسناک است!

انجام پایان نامه|صفرهای روی اسکناس ترسناک است!

مدتی است طرح اصلاح پول ملی و حذف چند صفر از آن در محافل اقتصادی پر رنگ شده است. این طرح آثار مثبت و منفی دارد که متناسب با اوضاع اقتصاد ایران به ارزیابی آن می پردازیم. اصلاح واحد پول ملی به صورت حذف صفر یک اصلاح پولی و اسمی است، اما می تواند اثرات مثبت اقتصادی در بلندمدت درپی داشته باشد.

سیاست اصلاح واحد پول ملی از سال ۱۹۲۳ میلادی تاکنون در بیش از ۵۰ کشور دنیا اجرا شده است و در این راستا آنچه توجه اقتصاددانان را به خود جلب نموده است، دلایل رسیدن به این مرحله و نتایج حاصل از اجرای آن است. دلایل رسیدن به مرحله حذف صفر از پول در ایران بسیار غم انگیز است! به لحاظ تاریخی افزایش تعداد صفرهای روی اسکناس ها و چاپ اسکناس های درشت همراه با تحولات اجتماعی و سیاسی گسترده به خصوص در ایران بوده است و به همین دلیل بیشتر اقتصاددانان و حتی سیاستمداران از صفرهای روی اسکناس می ترسند!

در چهار دهه گذشته نه تنها نقدینگی رشد فزاینده ای داشته است بلکه سرعت گردش پول نیز به دلیل توسعه سیستم بانکی و رواج پول الکترونیکی شدیدا افزایش یافته و به مشکل افزایش حجم پول دامن زده است. بدون وارد شدن در بحث کینزی (کوتاه مدت و چسبندگی قیمت، دستمزد و بهره) و کلاسیکی (بلندمدت و اشتغال کامل) و با تاکید بر جنبه های پیچیده نقش پول در اقتصاد، مبادلات پولی بین المللی، نقش سیستم بانکی و نقش نقدینگی و گردش پول، برای پول یک نقش حقیقی ولو به صورت غیرمستقیم می توان قائل شد.

در اقتصاد ایران قانون گذاران و مجریان قانون در سیاست های اقتصادی پرداخت مالیات توسط کارگزاران اقتصاد ایران را با بهترین اقتصادهای دنیا مقایسه می کنند غافل از اینکه کاهش ارزش پول ملی، سیلان نقدینگی و تورم، سنگین ترین مالیاتی است (مالیات تورمی) که عموم مردم اجبارا آن را پرداخت می کنند و حذف صفر از پول در مرحله اول سرپوش نهادن بر این حجم گسترده مالیات تورمی است.

پیش نیازهای یک بسته اصلاح پولی

در اجرای سیاست اصلاح پول ملی باید هزینه ها و منافع آن مورد ارزیابی دقیق قرار گیرد. در اقتصاد توسعه نیافته ایران به دلایل مختلف مانند ضعف بازارهای رقابتی، ضعف بخش تولید و شاخص های فضای کسب و کار، وابستگی سیاست های ارزی به صادرات تک محصولی، وجود رانت های سیاسی و اقتصادی گسترده، عدم استقلال بانک مرکزی، اختلاس و فسادهای مالی متعدد و متنوع در سیستم پولی مالی، بی انضباطی مالی در بوروکراسی عریض و طویل دولتی، خصوصی سازی ناقص (که بیشتر شبیه رهاسازی است) سیستم بانکی با بهره وری پایین و معوقات عظیم، سرعت گردش انعطاف پذیر و بی ثبات پول، تخریب شاخص های سرمایه اجتماعی، بخش غیررسمی و زیرزمینی گسترده، عدم توانایی دولت در کنترل قیمت ها و نوسان شدید قیمت ها، حجم عظیم نقدینگی، اجرای سیاست های پولی هزینه بالایی خواهد داشت و اثرات تخصیصی و توزیعی اصلاحات پولی نیز غیرقابل پیش بینی خواهد بود. همان اتفاقی که برای هدفمندکردن یارانه ها نیز قابل پیش بینی بود! همچنین باید ذکر کرد که افزایش صفرها اگر به دلیل جهش (Jumping) قیمت ها باشد هزینه حذف آن بسیار کمتر از حالتی خواهد بود که افزایش صفرها به دلیل بی ثباتی پول و تورم مزمن باشد.

زمان اصلاح پولی

مطالعه تجربه اکثر کشورهای موفق نشان می دهد که این کشورها پس از تثبیت اقتصاد کلان (تثبیت متغیرهای حقیقی اقتصاد کلان) و انجام تعدیل و اصلاح گسترده ساختار اقتصادی دست به اصلاح واحد پولی زده اند و حذف صفر از پول جزئی از سیاست های تثبیت بوده است. در این کشورها حجم پول منفعل (پولی که تولید ناخالص داخلی با آن مبادله نمی شود) به پول غیر منفعل (پولی که تولید ناخالص داخلی با آن مبادله می شود) چشمگیر نبوده است به طوری که انفعال پولی مدیریت پول و تورم را با مشکل مواجه سازد. یعنی اصلاح پول ملی همراه با افزایش گسترده پول در اقتصاد همراه نبوده، بلکه در طول زمان این نسبت کاهش یافته تا شرایط برای سیاست اصلاح پول ملی فرا رسیده است.

دلایل موافقت

تقویت ارزش پول ملی علاوه بر تقویت غرور ملی، افزایش مقبولیت بین المللی پول، تورم انتظاری کارگزاران اقتصادی را کاهش می دهد و این علامت را به جامعه اقتصادی می دهد که دوره تورم های دو رقمی و بالا سر رسیده است. حذف صفر از پول ملی علاوه بر مزایای ذکر شده منجر به تسهیل مبادلات و محاسبات، کاهش هزینه های چاپ و استهلاک اسکناس، کاهش هزینه سیستم بانکی در نگهداری و نقل و انتقال پول و کاهش حجم پول خواهد شد.

دلایل مخالفت

با توجه به انعطاف پذیری سرعت گردش پول و نسبت گسترده پول انفعالی در اقتصاد ایران مهم ترین تاثیرات منفی حذف صفر از پول ملی «گرد شدن قیمت ها» و «قیمت گذاری دلخواه» است. با توجه به ضعف نظام بازار در اقتصاد ایران، قدرت قیمت گذاری دلخواه عوامل تولید و توزیع، عدم کنترل دقیق دولت بر قیمت ها، ضعف سیستم توزیع به صورت عمده فروشی و خرده فروشی، امکان گرد شدن قیمت ها به بالا و قیمت گذاری دلخواه با اصلاح پولی بسیار فراوان است. قدرت قیمت گذاری باعث می شود اصلاح پول ملی علاوه بر تاثیر بر متغیرهای اسمی، اثرات تخصیصی و توزیع مجدد داشته و بر متغیرهای حقیقی نیز موثر گردد[۱].

چاپ پول جدید با واحد جدید نیز هزینه بر است و باید پول در واحدهای خُرد چاپ شود، سیستم های حسابداری با واحد جدید تطبیق یابند و البته برای پیشگیری از سردرگمی آحاد جامعه احتمالا پس از حذف سه صفر مجبور به تغییر نام پول نیز باشیم که این موضوع نیز قابل تامل و بررسی است.

شاخص های تغییر واحد پول ملی

علاوه بر موارد تحلیلی، شاخص های کمی متفاوتی می توان برای توجیه اصلاح پول ملی تعریف کرد: مانند حجم پول در طول زمان، قیمت اسمی دلار، که از سال ۱۳۵۷ با نرخ اسمی ۶۷ ریال در سال ۱۳۹۲ به ۳۱ هزار ریال رسیده است، نسبت درآمد سرانه به درشت ترین اسکناس، تعداد سرانه اسکناس در گردش.

نحوه اجرای طرح

پس از مساله زمان اجرای طرح اصلاح پول ملی، مهم ترین بحث نحوه اجرای این طرح است. نباید مانند هدفمند کردن یارانه ها موافقان طرح بعد از اجرا، مخالفان سرسخت طرح بشوند، زیرا که بر نحوه اجرای آن تسلط علمی و اجرایی نداشتند. تجربه کشورهای موفق در نحوه اجرا مهم ترین چراغ راه خواهد بود تا مشکلات عملی اجرای این طرح کاملا شفاف شود و کار مجددا به پشیمانی نکشد!

جمع بندی

با توجه به موارد مذکور تا زمانی که دولت و مقامات ذی ربط مشکلات ذکر شده را برطرف نکند و اقتصاد با اصلاحات واقعی به ثبات نرسد انجام اصلاحات اسمی مانند حذف صفر نه تنها به نتیجه مطلوب نمی رسد، بلکه هزینه های فراوانی را نیز به کشور تحمیل می کند. عدم کنترل دقیق قیمت ها، گرد کردن قیمت ها و قدرت قیمت گذری دلخواه سه مشکل اصلی و عمده اصلاح پول ملی در اقتصاد ایران است. تعداد صفرهای قابل حذف، نام جدید و نحوه اجرای طرح نیز از مهم ترین جنبه های مبهم این طرح است.

انجام پایان نامه اقتصاد

 

سفارش پایان نامه