انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

نوشته شده توسط moshaveranetehran.net   
دسته: انجام پایان نامه | مقالات
نمایش از چهارشنبه, 23 تیر 1395 07:20
بازدید: 246

1-5- آپارتمان چيست

آپارتمان مجتمعي است كه تشكيل شده از چند يا چندين واجد مجزا ساختماني و مستقل از هم با امكانات رفاهي متناسب اعم از برق،‌ آب، تلفن، شوفاژ و 000 حال اين كه اين آپارتمان به صورت زندگي جمعي در يك محدوده فضايي براي ساكنين مي باشد و يا آپارتمان عبارت است از يك واحد مستقل در ساختمان چند طبقه كه از آن براي سكونت يا جهت كسبه و پيشه استفاده مي شود آپارتمان با توجه به وضعيت آب و هوايي هر مكان بايددر جايي مناسب و از مصالح ساختماني متناسب با آب و هواي آن منطقه ساخته شود . عناصر تشكيل دهنده يك آپارتمان عبارت است از يك درب  ورودي واحدهايي مجزا كه هركدام از واحدها تشكيل شده از هال، پذيراي اطاقهاي مجزا، آشپزخانه، سرويسها، بالكن و فضاهاي ديگر به طور كلي اين شمه اي از وضعيت كالبدي يك آپارتمان است آپارتمان مساوي است با ساخت و ساز در ارتفاع يا ساخت و ساز به صورت عمودي كه در شهرهاي پر جمعيت نياز مبرمي به آن مي باشد .

2-5- سابقه آپارتمان نشيني در جهان

تا پيش از قرن نوزدهم بناهاي مرتفع منحصر بودند به عبادتگاه ها، اهرام، قلعه ها، آمفي تئاترها، مسجدها و كليساها كه مظهر قدرت و ايمان به شمار مي رفتند ديگر ساختمانهاي بلند مرتبه خانه هاي 3 تا 4 طبقه بودند كه گاه در طبقه اول آنها كاربريهاي تجاري جاي ميگرفت.

در مراكز شهرهاي كهن از جمله بابل آتن و بيزانس ساختمانهاي آپارتماني بسياري از خشت ها و الوار ساخته شد روميها حتي ساختمانهاي 10 طبقه را از چوب ها ساختند اما بعدها در دوران حكومت امپراطور اوگوستوس ارتفاع ساختمانها به 21 متر محدود شد تا خطر آتشسوزي كاهش يابد . روش سنتي ساخت بناهاي بلند مرتبه هنوز در جنوب عربستان صعودي و يمن متداول است كه اعراب در شهرهاي خود برج سازي مي كنند و خانه هايي را تا ارتفاع 30  متر و 8  طبقه صرفا با خشت خام بالا مي برند اما در اروپا تا پيش از قرن  نوزدهم مصالح رايج براي احداث ساختمانهاي بلند سنگ آجر و اسكلت چوبي پر شده با مصالح بنايي بود .با آغاز قرن نوزدهم رفته رفته اسكلت فلزي جاي سازه بنايي سنگين را در ساخت بناهاي چند طبقه گرفت چون با سازه هاي بنايي ساختمان سنگين و حجيم از كار درمي آمد و ديوارها تك به تك محاسبه و اجرا مي شدند .همزمان با انقلاب صنعتي كه شهر نشيني و رشد شتابان جمعيت را به همراه داشت دولتمردان و سياستمداران را در پي آن داشت كه با ساختن آپارتمانهاي بلند و انبوه سازي مسكن مشكل مسكن شهرنشينان را تا اندازه اي حل كنند .

در طي اين تغيير و تحولات آسمانخزاشها در جهان پديدار شدند تاريخچه تحول آسمانخراشها را در جهان مي توان به 4 دوره تقسيم كرد تحول اوليه ‌آسمان خراشها از سال 1880 تا 1900 در شيكاگو شكل گرفت ساختمانهاي اين دوره به 20 طبقه مي رسيد ساخت آسمانخراش در شيكاگو با مكتب شيكاگو پيوستگي تام دارد .

هر چند مرحله نخست اين تحول را بايد مرهون ابداعات مهندسان و پيشرفت تكنولوژي دانست اما تلاش زيادي نيز از سوي معماران صورت گرفت تا زبان جديدي براي بناهاي بلند مرتبه بيابند و اين گونه ساختمان جديد را در بافت شهر ي جا اندازند  .دوره دوم با احداث برجهاي سر به فلك كشيده در نيويورك آغاز مي گردد در اينجا بود كه آسمانخراشها به صورت نشانه هاي شهري در آمدند .

دوره سوم تحول آسمان خراشها با مدرنيسم رقم مي خورد در اين دوره به نوعي سبك تجاري اولين ساختمانهاي بلند مكتب شيكاگو تداوم يافت . چهارمين و معاصر ترين دوره ساخت آسمانخراشها همزمان با پيدايش پست مدرنيسم شكل گرفت .

به طور كلي مي توان به اين نتيجه رسيد كه شروع آپارتمان سازي و انبوه سازي را در جهان مي توان مصادف با شروع انقلاب صنعتي دانست با شروع انقلاب صنعتي در جهان و رشد شهر نشيني و عامل مهاجرت روستائيان به سوي شهرها، نيز شهرها گسترش و توسعه يافتند و با توجه به گران بودن زمين در شهرها آپارتمان سازي نيز گسترش پيدا نمود. به نحوي كه امروز بيش از نيمي از مردم جهان در مجتمعع هاي آپارتماني زندگي مي كنند .

3-5- سابقه آپارتمان نشيني در تهران

نخستين مجموعه بلند مرتبه مسكوني در تهران مجموعه بهجت آباد بود كه در سالهاي 49-1343 بين خيابانهاي حافظ و ولي عصر ساخته شد ساخت اين مجموعه پس از تدوين و تصويب قانون تملك آپارتمانها در سال 1343 براي تشويق احداث ساختمانهاي بلند مسكوني آغاز شد .

پس از تصويب ماده صد اصلاحي قانون مالياتهاي مستقيم ساخت مجتمع مسكوني سامان در 20 طبقه در ضلع شمالي بلوار كشاورز در سال 49 آغاز گرديد اين ماده براي تشويق و ترغيب مالكان و صاحبان سرمايه به احداث ساختمانهاي بلندتر از ده طبقه تنظيم شده بود شركت ساختماني سامان ايران، از سوي دولت با مديريت افراد صاحب نفوذي چون احمد علي ابتهاج و عبدالمجيد اعلم تشكيل شد و هدف از تاسيس آن بيشتر ترويج ساختمانهاي بلند مسكوني و آزمون عملي قانون تملك آپارتمانها بود تا مسائل انتفاعي در اين ساختمان براي نخستين بار از عناصر پيش ساخته استفاده شود .

در سالهاي دهه 50 ساخت مجموعه هاي مسكوني عمدتا از شمال و شمال غرب تهران رونق يافت محل استقرار و نوع اين مجموعه ها نشان مي دهد كه سياست تشويق و ترغيب بلند مرتبه سازي براي تامين مسكن اقشار كم درآمد و متوسط حاصل ديگري به بار آورد شايد از مهمترين دلايل اين امر گراني قيمت تمام شده ساختمانهاي بلند مرتبه مسكوني بود در همين دوره تعداد زيادي ساختمان بلند مرتبه با كاربري تجاري و اداري اعم از هتلها، بانكها و ساختمانهاي اداري عمدتا در مناطق مركزي و شمالي تهران ساخته شد حدود 80% از ساختمانهاي بلند مرتبه در سالهاي پيش از انقلاب را موسسات و افراد خارجي ساختند و يا در ساخت آنها دخالت داشتند .

با وقوع انقلاب اسلامي بلند مرتبه ساز ي تقريبا به مدت بيش از 10 سال متوقف شد در اين سالها ساخت و ساز اين نوع ساختمانها به تكميل مجموعه هاي مسكوني نيمه تمام محدود ماند .

موج جديد بلند مرتبه سازي در سالهاي پاياني دهه 60 در پي افزايش قيمت زمين درتهران  آغاز فروش تراكم از سوي شهرداري تهران آغاز شد و بخشهاي شمالي تهران عمدتا مناطق 1 و 2 و 3 شهرداري را درنورديد . رونق برج سازي خصوصي ظاهرا ارگانها و نهادهاي دولتي نظير بنياد مستضعفان را هم تشويق به برج سازيهاي تازه يا افزودن بلوكهاي جديد به مجموعه هاي مسكوني تحت پوشش خود بدون توجه  به ضوابط طرحهاي اصلي كرده است گفته مي شود هم اينك در تهران بيش از 50 برج بالاتر از 14 طبقه درشمال تهران در دست احداث است .

به هر حال اگر بتوان افزايش قيمت زمين و فروش تراكم از سوي شهرداري تهران را نيروي اوليه براي به حركت درآوردن موج جديد تلقي كرد اين واقعيت را هم نمي توان ناديده گرفت كه گسترش تهران در سطح تا مرزهايي پيش رفته كه گسترش در ارتفاع را ناگزیر ساخته است .

4-5- سابقه آپارتمان نشيني در زاهدان    

ايجاد و پيدايش شهر زاهدان به قدمتي 80 ساله مي رسد بنابراين در شهري با چنين قدمتي آپارتمان سازي و آپارتمان نشيني در آن نمي تواند داراي سابقه ديرينه باشد .

سابقه آپارتمان سازي و آپارتمان نشيني در زاهدان را شايد بتوان به سال 1354 نسبت داد يعني تقريبا در حدود 29 سال قبل كه مجتمع 1358 واحدي جام جم توسط سازمان مسكن و شهري احداث شده بود البته در آن زمان علت ايجاد اين مجتمع مسكوني اسكان كارمندان محترم دولت و رفع مشكل مسكن آنان بوده است . بعد از سال 1354 آپارتمان سازي به صورت پراكنده وشخصی ادامه يافت .

اما از اوايل سال 1368 به دليل برخي از سياستهاي دولت از جمله ايجاد مسكن براي اقشار كم درآمد جامعه و همچنين گران شدن زمين و كمبود آن و همچنين جلوگيري از توسعه افقي شهر به ويژه در مناطق رو به توسعه شهري آپارتمان سازي يا انبوه سازي توسط سازمان ها و نهادهاي مختلف از جمله سازمان مسكن شهرساي و بانك مسكن آغاز گرديد و تا اكنون اين روند نيز ادامه دارد .

5-5- مكان يابي مجتمع هاي آپارتماني در شهر زاهدان

با توجه به نقشه شماره (3-4) موانع عمده توسعه و جهات توسعه شهر زاهدان نيز مشخص  گرديده است با توجه به اين نقشه جهات توسعه شهر زاهدان در غرب و جنوب غرب مي باشد . و به تبع آن آپارتمان سازي و انبوه سازي هم در منطقه غرب و جنوب غرب زاهدان گسترش يافته است.

در سالهاي اخير با توجه به موقعيت مناسب زمينهاي مركز شهر آپارتمان سازي در مركز شهر گسترش بي رويه داشته است و علت عمده اين گسترش را مي توان جهت دسترسي ساكنان به تمام نقاط شهر دانست و همچنين در قسمت شرق شاهد آپارتمان سازي از سوي نهادها و ارگانهاي دولتي هستيم البته در اين قسمت به علت موانع توسعه اين گسترش نيز متوقف شده است با توجه به بررسيهاي انجام شده بيش از 75% از مجتمع هاي آپارتماني در غرب وجنوب غرب واقع شده اند و حدود 18% در شرق زاهدان و 5% در مركز شهر و 2% درصد در مناطق ديگر قرار گرفته اند .

نمودار 1-5 مكان يابي مجتمع هاي آپارتماني در شهر زاهدان

 

ترسیم: نگارنده1383

6-5 -ضرورت ايجاد آپارتمان سازي در زاهدان

به دنبال توسعه زندگي شهري افزايش تعداد شهرها و جمعيت شهر نشين كنترل كادربندي فضاي شهري تغييرات بافت ساختمان را باعث شده و بالاخره تعيين حدود مرزهاي فضاي شهري و حوزه هاي نفوذي شهرها در برنامه ريزي شهري قرار گرفته است مسلما از آنجا كه شهر انعكاس و تصويري از مجموعه عوامل اجتماعي اقتصادي يك جامعه به هم پيوسته در يك قلمرو جغرافيايي است لزوما تغييرات ظاهري بافت شهري و رشد آن در تبعيت از مجموعه عوامل و بخصوص مكانيزمهاي تصميم گيري سياست شهري رفاه اجتماعي و بهبود زندگي انسانها شكل خواهد گرفت . و شكل گيري جديد در راستاي عوامل فوق تحقق خواهد يافت در اين ميان چگونگي تقسيم و كاربري اراضي در پيوستگي با روند تاريخ و تحول شهر تغييرات فضاي ساختمان شده يا كالبدي فيزيكي شهر از عواملي هستند كه شهرها منظر و سيماي خود را در طي زمان با آن پيشرفتهاي اجتماعي، اقتصادي تحول مي يابد فضاي كالبدي شهر در صورتي كه رشد بي برنامه و بي رويه داشته باشد  باعث رشد و توسعه افقي بيش از حد شهر خواهد شد .

در پي افزايش جمعيت در شهرها و براي جمعيت شهرهايي كه با بيش از 200 هزار نفر، برنامه ريزان شهري توسعه نيمه عمودي يا توسعه عمودي در شهر را پيشنهاد ميكنند علل عمده در توسعه عمودي به دليل مسائل زيادي از جمله اين كه نحوه زندگي با توجه به پيشرفت تكنولوژي در شهرها كاملا تغيير مي كند و همچنين بافت موجود در شهرها بر نحوه كاربري زمين نير تاثير مي گذارد و همچنين در توسعه افقي شهر به ميزاني كه شهر گسترش پيدا می كند تجهيزات و تاسيسات زير بنايي شهر نيز بايد  گسترش پيدا كند و اين از لحاظ مالي هزينه هاي هنگفتي را در پي خواهد داشت .

و يكي ديگر از علل توسعه عمودي كمبود زمين در شهرها مي باشد با توجه به گسترش روز افزون شهرها و همچنين ازدياد جمعيت در شهرها مسئله زمين و كمبود آن يكي از مشكلات عمده مي باشد اما با استفاده از توسعه عمودي شهر مي توان بر اين مشكل غلبه كرد و توسعه عمودي تنها راهي است كه مي توان از حداقل زمين حداكثر استفاده را برد البته نبايد سياستهاي دولت را در ايجاد آپارتمان سازي، جهت تهيه مسكن براي اقشار كم درآمد و كاركنان دولت را ناديده گرفت .

د رطي سالهاي اخير در زاهدان با توجه به افزايش جمعيت و رشد بالاي شهر نشيتي و مهاجرت از شهرها و روستاهاي اطراف به دليل خشكساليهاي سالهاي اخير و همچنين مهاجرت عده اي از دو كشور افغانستان وپاكستان به سمت زاهدان موجب آن شده است كه جمعيت شهر نيز روز به روز افزايش يابد اين تحولات منجر به آن مي شود ك قيمت زمين و مسكن در شهر نيز افزايش يابد و دولت براي اسكان و رفع مشكل مسكن ساكنين شهر ساخت مجتمهاي آپارتماني و انبوه سازي را در دستور كار خود قرار مي دهد . و اين ساخت و سازها در شهر توسط سازمان مسكن و شهرسازي و همچنين سازمانها و نهادهاي دولتي نيز صورت مي گيرد .

7-5- بررسي وضعيت آپارتمان نشيني در زاهدان

پرستن جمز، جغرافيدان آمريكايي معتقد است كه جغرافيا در جستجوي تفسير دلايل تشابهات و تباينات بين مكانها با توجه به رابطه علت و معمولي است (شكويي، 1375 ص، 19)

و از طرف ديگر نيز به عقيده وي عامل تعيين كننده در نظامهاي انسان . زمان، عامل فرهنگي با        شيوه هاي سنتي زندگي مردم مي باشد . (شكويي، 1375، ص 263) با تكيه بر اين مبناي نظري در رابطه با اين پژوهش اقدام به بررسي اثرات شغل، بعد خانوار ميزان تحصيلات، روابط اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي آپارتمان نشينان در سطح شهر زاهدان نموده ايم بر اين اساس در اين پژوهش شهر را بر 20 منطقه تقسيم نموده ايم و ملاك اين منطقه بندي نيز همانطور كه در روش تحقيق در فصل اول آمده با استفاده از برخي اسناد موجود و نقشه طرح جامع شهر زاهدان و مشاهدات اوليه و اطلاعات شخصي نگارنده و در برخي موارد اطلاعات به دست آمده از افراد مطلع بوده است .(نقشه 1-5 )

 

هدف از اين كار بررسي رابطه شغل بعد خانوار، ميزان تحصيلات، ميزان درآمد،  روابط اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي آپارتمان نشينان در شهر زاهدان مي باشد.

براي دست يافتن به اين هدف در بعضي از مناطق آپارتمان نشين زاهدان بلوكهايي را به صورت تصادفي انتخاب نموده .(نقشه 2-5)  و 200 نمونه از سرپرستان خانوار به صورت تصادفي و سيستماتيك انتخاب شده و مورد ارزيابي قرار گرفته اند .(ضميمه شماره 3 )

براي بررسي و تحليل نتايج آن با استفاده از روش قياسي از كل به جز پس از بررسي مشاهدات كالبدي ابتدا با ديد كلي به اطلاعات به دست آمده در مورد مجتمع هاي آپارتماني به بررسي پرداخته ايم .

1-7-5 -بررسي رابطه شغل ساكنين در مجتمع هاي آپارتماني

شغل به عنوان يك عامل تعيين كننده در زندگي افراد نقش بسزايي دارد . بدين معنا كه افرادي كه از لحاظ شغلي در موقعيت بهتري هستند نقاط بهتر و مسكن بهتري را براي خود انتخاب مي كنند در مجتمع هاي آپارتماني زاهدان اين امر تا حدودي صادق مي باشد . زيرا مجتمع هايي كه از لحاظ ساخت و موقعيت در شرايط بهتري هستند در تملك خانواده هايي مي باشد كه از لحاظ شغلي در موقعيت بهتري هستند و اغلب خانواده هاي كه از لحاظ شغلي در سطح پايين تري هستند در آپارتمانهايي كه شيوه ساخت نامطلوبي دارند زندگي مي كنند .

جدول 1-5 -تعداد و درصد افراد نمونه برحسب شغل در مجتمع هاي آپارتماني در شهر زاهدان

شغل

تعداد

درصد

محصل (دانشجويان شهرستانی)

6

3

كارمند سطح بالا

9

5/4

كارمند سطح وسط

58

29

كارمند سطح پايين

42

21

نظامي

16

8

فرهنگي

28

14

آزاد

25

5/12

كارگر

8

4

بازنشسته

10

5

جمع

200

100

 

نمودار 1-5 -مقايسه افراد نمونه بر حسب شغل در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

 

ترسيم نگارنده 1383

 

2-7-5- بررسي رابطه ميزان تحصيلات در مجتمع هاي آپارتماني

سطح تحصيلات و سواد به عنوان يك عامل نقش تعيين كننده اي در زندگي افراد دارد افرادي كه از لحاظ ميزان تحصيلات در مقاطع بالاتري هستند سعي مي كنند در مجتمع هاي آپارتماني زندگي كنند كه در موقعيت بهتري قرار گرفته اند و اين افراد بيشتر تمايل دارند افرادي كه در همسايگي آنان زندگي مي كنند از لحاظ فرهنگي و اجتماعي در سطح بالایی باشند .

جدول 2-5- تعداد و درصد افراد نمونه برحسب ميزان تحصيلات در مجتمع هاي آپارتماني در شهر زاهدان

ميزان تحصيلات

تعداد

درصد

بيسواد

-

-

ابتدايي

6

3

سيكل

16

8

ديپلم

88

44

فوق ديپلم

36

18

ليسانس

42

21

بالاتر از ليسانس

12

6

جمع

200

100

نمودار 3-5 -مقايسه افراد نمونه بر حسب ميزان تحصيلات در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

 

ترسيم: نگارنده 1383

3-7-5- بررسي رابطه ميزان در آمد در مجتمع هاي آپارتماني

ميزان درآمد به عنوان يك عامل تعيين كننده نقش به سزايي در زندگي افراد دارد هر اندازه كه ميزان در آمد افراد بيشتر باشد شرايط زندگي افرد آسانتر خواهد بود ميزان درآمد رابطه بسيار نزديكي با محل سكونت افراد دارد كساني كه ميزان درآمد آنها در وضع مطلوبي مي باشد بهترين مجتمع هاي آپارتماني را براي زندگي خود انتخاب ميكنند و كساني كه ميزان درآمد آنها در سطح پايين تري هستند در مجتمع هاي آپارتماني نامطلوب زندگي مي كنند

ميزان درآمد (تومان)

تعداد

درصد

كمتر از 100000

44

22

200000-101000

98

49

300000-20100

32

16

400000-30100

17

5/8

بالاتر از 000/400

9

5/4

جمع

200

100

جدول 3-5 -تعداد و درصد افراد نمونه بر حسب میزان در آمد در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 4-5 -مقايسه افراد نمونه بر حسب ميزان درآمدي در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

 

ترسيم :نگارنده 1383

 

4-7-5- بررسي رابطه بعد خانوار در مجتمع هاي آپارتماني

بعد خانوار  منظور تعداد افراد ساكن در يك واحد مسكوني مي باشد و به هر ميزان كه جمعيت ساكن در يك واحد آپارتماني افزايش يابد مشكلات اجتماعي و رواني به طور تصاعدي افزايش مي يابد لذا ضروري است به عنوان يكي از ضوابط سكونت در آپارتمان حد نصابي براي بعد خانوار در نظر گرفته شود .به طور كلي مي توان گفت كه بعد خانوار در اكثر واحدهاي آپارتماني كم بوده زيرا زندگي آپارتمانشيني با تعداد زياد اعضاي خانوار سازگار نيست .

 

 

 

جدول 4-5- تعداد درصد افراد نمونه بر حسب بعد خانوار در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

بعد خانواده

تعداد

درصد

2 نفر

34

17

3 نفر

48

24

4 نفر

82

41

بالاتر از 4 نفر

36

18

جمع

200

100

نمودار5-5-مقایسه افراد نمونه برحسب بعد خانوار در مجتمعهای آپارتمانی شهر زاهدان

 

ترسيم : نگارنده 1383

5-7-5-بررسي رابطه قوميتهاي ساكن در مجتمعهاي آپارتماني شهر زاهدان

با توجه به‌ آنكه رشد توسعه عمودي و آپارتماني نشيني در زاهدان گسترش يافته است لذا در اين مبحث قصد آن را داريم كه بدانيم افرادي كه در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان زندگي مي كنند از چه قومي هستند يا اين كه اصالتا اهل كجا هستند .

اصالت

تعداد

درصد

اصالتا زاهداني

28

14

اصالتا زابلي

86

43

اصالتا بلوچ

12

6

اصالتا از ديگر شهرها

74

37

جمع

200

100

جدول 5-5- تعداد و در صد افراد نمونه بر حسب قوميت در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان 

 

 

 

 

 

 

نمودار 6-5- مقايسه افراد نمونه بر حسب قوميت در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

 

ترسيم : نگارنده 1383

6-7-5 -بررسي رابطه انتخاب مجتمع هاي آپارتماني براي سكونت

در خصوص علت انتخاب محل سكونت نيز نتايج زير به دست آمده است.براساس جدول 6-5 در پاسخ اين سئوال كه علت انتخاب مجتمع هاي آپارتماني براي سكونت شما چه بوده است :65% واگذاري مسكن دولتي و يا مسكن در مقابل خدمت را عنوان كرده اند و اين يكي از سياستهاي دولت مي باشد كه براي كاركنان خود و اقشار كه درآمدها جامعه مسكن تهيه نمايد .

تنها 5/3 درصد افراد نمونه محل زندگي را در مجتمع هاي آپارتماني، سطح اجتماعي و فرهنگي بهتر انتخاب نموده اند و مي توان اعتقاد داشت كه اين افراد متعلق به قوم و طايفه خاصي نيستند وبه لحاظ موقعيت اقتصادي نيز در وضع خوبي قرار دارندو تنها 10% از افراد نمونه محل زندگي خود را در مجتمع هاي آپارتماني دسترسي به امكانات و خدمات شهري بهتر انتخاب كرده اند و اين خود بيانگر اين نكته است كه با توجه به توسعه آپارتمان نشيني در شهر هيچ گونه خدمات و امكانات شهري متناسب با جمعيت مجتمع هاي مسكوني تهيه نمي شود و اين عامل مي تواند در آينده مشكلات زيادي براي ساكنين فراهم آورد .

جدول 6-5 -تعداد و درصد افراد نمونه بر حسب علت انتخاب مجتمع هاي آپارتماني براي سكونت

علت انتخاب

تعداد

درصد

ارزانتر

28

14

نزديكي به اقوام و همشهري ها

5

5/2

واگذاري آپارتمان دولتي و يا مكسن در مقابل خدمت

130

65

امكانات و خدمات شهري بهتر

10

5

نزديكي به  محل كار

15

5/7

سطح فرهنگي  و اجتماعي بالاتر

8

4

سايرموارد

4

2

جمع

200

100

نمودار 7-5 -مقايسه افراد نمونه بر حسب انتخاب مجتمع هاي آپارتماني براي سكونت

 

 

ترسيم : نگارنده1383

8-5- بررسي فرهنگ آپارتمان نشيني در مجتمع هاي آپارتماني

فرهگي يك مفهوم «گنگ» است و درباره معني آن نظرهاي متضاد بيان و موجب سر درگمي دانشمندان شده است به هر حال فرهنگ در رابطه با زمينه اي كه در آن به كار مي رود داراي لااقل دو معني گسترده است در زمينه هاي مردم شناختي و جامعه شناختي فرهنگ به معني ارزشها و نگرشهاي جوامع به كار مي رود در خارج از بحث دانشمندان، فرهنگ معمولا به معني هنرها و فعاليت هاي هنري مانند ادبيات، تئاتر، سينما، نقاشي و موسيقي تلقي مي شود

به طور كلي فرهنگ به معني ارزشها و نگرشها و معاني است كه طي تاريخ تحول يافته و آموخته شده است و بين اعضاي جامعه اي معين مشترك است و جنبه هاي مادي و غير مادي شيوه هاي زندگي آنها را متاثر مي سازد منظور از ارزشها در اين تعريف اهميتي است كه هر فرد به اشياء محسوس يا غير محسوس مي دهد .

مانند : «مهم است كه در محل سكونت خود مسئوليتي داشته باشم» نگرشها طرز تلقي فرد را از پديده نشان مي دهد مانند «من از محل سكونت خود راضي هستم» معاني طرز تفسير خاص كردارها و پديده ها هستند مانند «ايجاد سر و صدا در مجتمع آپارتماني موجب آزار و اذيت همسايگان مي شود» .

(مرتضوي و ديگران : 1379 ص 60)

با توجه به تعريف فرهنگ و اهميت آن در شهرها بايد قبل از احداث مجتمع هاي آپارتماني فرهنگ درست استفاده كردن و درست زندگي كردن افراد در مجتمع هاي آپارتماني را تقويت نمود

افرادي كه در آپارتمانها زندگي مي كنند بايد با شيوه زندگي در آپارتمانها آشنا گردند تا با آشنايي به اين نحوه سكونت در آپارتمان مزاحم زندگي ديگر ساكنين آپارتمان نشوند به اين مفهوم كه ساكنين كل مجموعه آپارتماني بايد نسبت به همه افراد ساكن در آپارتمان احساس مسئوليت نمايند وظايف جمعي مجموعه بايد بين ساكنين تقسيم شده و هر خانواده مسئوليت قسمتي را به عهده گيرد و در انجام مسئوليت خود را موظف بدانند به عنوان مثال ساكنين مي توانند در ايجاد يا بهتر كردن فضاي سبز موجود بهره ببرند اگر در آپارتمان خانواده اي فرهنگ و اصول آپارتمان نشيني را رعايت نكند موجب سلب آسايش كل ساكنين آپارتمان خواهد شد .

آپارتمان نشيني در زاهدان داراي سابقه چنداني نيست و مردم هنوز با اين شيوه زندگي به خوبي آشنايي ندارند ولي با آموزش درست استفاده كردن و درست زندگي كردن مي توان فرهنگ آپارتمان نشيني را در ميان مردم تقويت كرد كه اين آموزشها مي تواند توسط هيات مديره هر مجتمع صورت گيرد به طور كلي همانگونه كه تغيير يك فرهنگ احتياج به زمان دارد مي توان به اين نتيجه رسيد (پاسخ فرضیه چهارم)كه با توجه به روند سريع شهرنشيني و توسعه آپارتمان نشيني در آينده بتوان فرهنگ آپارتمان نشيني را در ميان ساكنين مجتمعع هاي آپارتماني تقويت كرد .طبق بررسيهاي به عمل آمده اغلب ساكنين آپارتمانها از فقر فرهنگ آپارتمان نشيني شكايت دارند و اين مورد به عنوان يكي از مشكلات عمده آپارتمان نشيني مطرح گرديده است .

9-5- بررسي روابط اجتماعي در مجتمع هاي آپارتماني

سنتها و آداب و رسوم نوع سليقه ها حس زيبايي شناسي، فرهنگ در انتخاب محل سكونت دخالت دارند در بعضي موارد ممكن است بنابر شرايط مختلف و از جمله عوامل اقتصادي مجبور به سرانه هاي محدودي باشد ولي اگر اثبات نامانوس رواني در ساختمانهاي كوچك تنگ و تاريك بدون فضاي باز و بدون آرامش و آسايش كه انتخاب سرانه هاي كم در بوجود آمدن آنها مؤثرند در نظر گرفته شود اين نتيجه عايد مي شود كه سرانه هاي معقول تا چه اندازه مي تواند در سلامت و بهداشت فكري و روحي افراد جامعه مؤثر واقع شود ساختن آپارتمانهاي مرتفع كه امروزه از نظر جامعه شناسي و روانشناسي و ارتباط با جسم انسان تقريبا رد شده است خود نتيجه افزايش تقاضاي بيش از حد جمعيت سرانه ها و ضوابط تراكم ساختماني جستجو كرد اگر چه از نظر اقتصادي و محدوديت فضا مي باشد كه عامل آن را مي توان در محدوديت  توسعه عمومي شهر و مساله عددي مسكن را حل مي كند ولي روابط اجتماعي ساكنان آپارتمانها و برخورد آنها در رابطه با عوامل مشترك اقتصادي ساختمان، سر و صدا مرزهاي خصوصي و مشترك بين فضاها و از نظر كيفي مسائل ديگري را مطرح مي سازند روابط اجتماعي در بين ساكنين آپارتمانها در زاهدان نسبتا خوب بوده ولي مانند روابط همسايگي در خانه هاي مسكوني معمولي نيست و روز به روز كمتر مي شود همچنين اكثر افراد شاغل روابط اجتماعي كمتري با همسايگان خود دارند .

10-5 -بررسي ويژگيهاي كالبدي مجتمع هاي آپارتماني

با توجه به بررسيهاي انجام شده در مورد مجتمع آپارتماني زاهدان از لحاظ كالبدي نتايج زير به دست آمده است .

1-10-5 -تعداد طبقات مجتمع هاي آپارتماني

تعداد طبقات مجتمع هاي آپارتماني را مي توان با منطقه بندي ارتفاعي مترادف دانست واهداف منطقه بندي ارتفاعي كنترل ارتفاع ساختمانها با دو عامل زير مورد ملاحظه قرار مي دهد .

1- حجم يا مجموعه هاي مكعبي ساختمانها

2- عرض خيابان و فضاهاي باز از نقطه نظر روشنايي و تهويه

در واقع در منطقه بندي ارتفاعي عواملي مانند زمين، ارتفاع و تعداد واحدهاي مسكوني كنترل مي شوند در اين منطقه بندي ساختمان‌هاي بلند مرتبه به علت محدوديتهاي نور و هوا موجب كاهش ارزش واحدهاي مسكوني مجاور مي گردند. از سوي ديگر تراكم ترافيكي را موجب مي شود يكي از مواردي كه براي كنترل ارتفاع ساختمانها مرسوم است اين كه ارتفاع ساختمانها بر مبناي پهناي خيابان مجاور تنظيم شود معمولا 45 و 5/63 درجه قوانين سطوح هوايي بايد در نظر گرفته شود . مزاياي منطقه بندي ارتفاعي را به شرح زير مي توان برشمرد .

1- منطقه بندي ارتفاعي توسعه نواحي تجاري، مركزي شهرها را كنترل مي كند بنابراين اين نوع منطقه بندي در حل مسائل و مشكلاتي همانند تمركز سنگين و ترافيك كمك مي نمايد .

2- در منطقه بندي ارتفاعي اگر ساختمانها با ارتفاع يكسان روي خيابانهاي مهم يا جاده ها احداث شوند زيبايي خاصي به وجود مي آيد.

3- منطقه بندي ارتفاعي از انحصار نور زياد و تهويه به وسيله بعضي از ساختمانها جلوگيري مي كند .

4- منطقه بندي ارتفاعي اجازه نمي دهد ارزش زمين فقط در نواحي مناسب مشخص بالا برود .

5- منطقه بندي ارتفاعي عقب نشيني ساختمانها را از طرف خيابان كنترل مي كند.

6- منطقه بندي ارتفاعي مانع ايجاد ساختمانهاي مرتفع در مجاورت ساختمانهاي كوتاه مي شود .

با وجود اين مزايا امروزه در طراحي مجتمعهاي آپارتماني اين عوامل انجام نمي شود در شهر زاهدان با توجه به بررسهاي انجام گرفته بيش از 85% مجتمع هاي آپارتماني چهار طبقه هستند و 15% مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان سه طبقه مي باشند .

2-10-5 بررسی تعداد اطاق در مجتمع هاي آپارتمانی

منظور از تعداد اطاق اين است كه يك واحد آپارتماني چند خوابه مي باشد .

با توجه به بررسيهاي انجام گرفته نتايج زير حاصل شده است .

جدول 7-5 بررسی تعداد اطاق درمجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

تعداد اطاق

تعداد

درصد

يك خوابه

78

24

دو خوابه

108

39

سه خوابه

14

54

جمع

200

100

 

نمودار 8-5 -مقايسه تعداد اطاق در مجتمع هاي آپارتماني

3-10-5- نوع مصالح ساختماني در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

در مجتمع هاي آپارتماني به دليل تراكم زياد جمعيت بايد نوع مصالح ساختماني با ويژگيهاي طبيعي و محيطي منطقه سازگار باشد و در مقابل بلاياي طبيعي از جمله زلزله بايد سازه ها مقاوم باشند .

1- با توجه به موقعيت جغرافياي شهر زاهدان واقع شدن در منطقه گرم و خشك بيش از 55% مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان  از نوع اسكلت فلز ساخته شده اند و 43% از نوع بتون آرمه و 2% از مجتمع هاي آپارتماني از انواع مختلف مصالح ساخته شده اند .

4-10-5- بررسي عمر مجتمع هاي آپارتماني

هنوز بيش از 80 سال از قدمت شهر زاهدان نمي گذرد و آپارتمان سازي در اين شهر به صورت جدي از سال 1368 آغاز گرديده است اكثر مجتمهاي آپارتماني در زاهدان در سالهاي اخير احداث شده است با توجه به بررسيهاي انجام شده در زاهدان بيش از 85% از مجتمعاي آپارتماني نوساز هستند 15% از مجتمعهاي آپارتماني مرمتي مي باشند  و هيچگونه مجتمع آپارتماني تخريبي نيز مشاهده نشده است .

5-10-5 -بررسي امكانات و خدمات محله اي در مجتمع هاي آپارتماني

در اين پژوهش هفت مورد خدمات محله اي مد نظر بوده است كه عبارتند از :

مهد كودك، دبستان، ، درمانگاه، مسجد، فضاي بازي كودكان مراكز خريد و پاركينگ در مجتمع هاي آپارتماني زاهدان به غير از مراكز خريد هيچ گونه، از امكانات و خدمات محل اي در نظر گرفته نشده است.

و اكثر ساكنين مجتع هاي آپارتماني براي نياز احتياجات خود مجبور هستند به مركز شهر و به مناطق ديگر مراجعه كنند در خصوص وضعيت پاركينگ اكثر مجتمع هاي آپارتماني در شهر زاهدان فاقد پاركينگ مي باشند. در اين مجتمع هاي آپارتماني محل پاركينگ در محوطه باز مجتمع ها مي باشد كه اين محوطه جهت استفاده بازي كودكان در نظر گفته شده است طي بررسيهاي انجام شده بيش از 85% از ساكنين مجتمع هاي آپارتمان از كمبود امكانا خدمات محله اي رنج مي برند .

6-10-5 -بررسي وضعيت بهداشت در مجتمع هاي آپارتماني

با توجه به تراكم بالاي مسكوني در مجتمع هاي آپارتماني بايد بهداشت فردي و گروهي رعايت شود رعايت نكردن بهداشت موجب آلودگي محيط مي شود و ديگر اين كه گسترش بيماريهاي مسري در مجتمع هاي آپارتماني بيش از ديگر ساختمانهاست و همچنين وجود حيوانات خانگي مانند سوسك و موش در اثر تداخل شبكه ها و دفع فاضلاب و زباله در مجتمع هاي آپارتماني بيشتر مي باشد در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان با توجه به شاخص بندي متغيرهاي كيفي وضعيت بهداشتي آپارتمانها بدين قرار است :

در وضعيت بهداشتي خوب شامل :

1- جمع آوري زباله در مجتمع هاي آپارتماني به نحوه خوب انجام مي شود .

2- نظافت مجتمع آپارتماني توسط ساكنين مرتبا انجام مي شود .

3- سطل هاي زباله در ميان طبقات و در محوطة باز مجتمع هاي آپارتماني نصب شده است.

و در صورتي كه هر كدام از اين شاخص ها موجود نباشد يك درجه از كيفيت بهداشتي كاسته مي شود و به ترتيب خوب متوسط، بد تبديل مي شود.با توجه به بررسيهاي انجام شده در مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان از لحاظ بهداشت نتايج زير به دست آمده است 20% از مجتمع هاي آپارتماني از وضعيت بهداشتي خوب برخوردار مي باشند 56% از وضعيت بهداشتي متوسط برخوردار مي باشند و 24% از وضعيت بهداشتي بد برخوردار مي باشند در مجتمع هايي كه از لحاظ بهداشتي در وضعيت بد قرار دارند ساكنان آن از لحاظ سطح فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي درسطح پايين تري نسبت به ساير مجتمع ها مي باشند  .

نمودار 9-5- بررسي وضعيت بهداشت مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

ترسیم :نگارنده1383

 

11-5 -نقاط قوت و ضعف مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان

1-11-5- نقاط قوت

درجهت ضرورت تاريخي آپارتمان سازي، ضرورت هاي ديگري نيز مورد توجه مي باشد از جمله اين ضرورت ها بايد از دسترسي به منابع مالي صرفه جويي در مصرف مصالح و سرعت ساخت، ارتفاي تكنولوژي ساخت، امكان توليد انبوه، اجزا و عناصر ساختمان ارتقاي كيفيت ساخت مديريت و بهره وري عنوان كرد در واقع ساخت انفرادي كه همان ساخت سنتي است در اجزاي هر يك از موارد عنوان شده در بالا در نقطه مقابل ساخت انبوه قرار ميگيرد . به بيان ديگر در ساخت سنتي دسترسي منابع مالي محدوده اتلاف در مصرف مصالح زياد سرعت ساخت در حد پايين ارتقاي تكنولوژي كند مي باشد كه اين محدوديت ها و اتلاف منابع با روح زمانه ما كه بهره وري بالايي مطالبه مي كند مغايرت دارد محكوم به زوال است در اين رهگذر راهي جز اعمال مديريت پيش روي دست اندركاران قرا رندارد از اين روي سياستگزاران مسكن كه وظيفه بستر سازي را به عهده دارند مجبور خواهند شد در جهت حفظ منابع ملي و هم پايي با روش هاي جهاني سياستگذاري و بستر سازي توليد مسكن را براي پاسخ به نياز زمان و نيازهاي روز افزوني كه در اين زمينه دركشور وجود داردبرگزينند .

1-1-11-5-  دسترسي به منابع مالي

توليد مسكن تحت تاثير سه مؤلفه

1- تقاضاي مسكن

2- سرمايه يا منابع مالي

3- نيروي كار و مديريت قرارداد

بحث تقاضاي مسكن در كشور ما موضوع شناخته شده اي است و نياز به توضيح بيشتر ندارد هر چند كه تقاضا . به دلايل ركود و يا گرايش سرمايه ها به سوي سرمايه گذاري هاي كوتاه مدت و فعاليت هاي واسطي و 000 ممكن است نهفته باقي بماند ولي با كوچكترين تلنگري واقعيت خود را نشان مي دهد و موجب تشديد بحران مسكن مي شود.

البته در اين قسمت با كنارگذاشتن مبحث تقاضا به مؤلفه ديگر يعني دسترسي به منابع مالي مي پردازيم . اگر تخصيص منابع مالي براي ساخت انفرادي كه در جهت عكس حفظ منافع ملي است به كنار گذاشته شود تامين منابع مالي از طريق جذب سرمايه هاي مؤثر در كنار تقاضاي مسكن، با سرمايه هاي كوچك صاحبان تقاضا، از طريق بانك هاي اختصاصي، شركت هاي سرمايه گذاري، شركت هاي تعاوني مسكن امكان پذير است البته اقتضاي تامين منابع مالي در حين ساخت، انبوه سازي را مي طلبد، تا بانك ها و يا سرمايه گذاران پس از تشخيص سود دهي و تاييد توجيه فني و اقتصادي باشند به اين ترتيب سرمايه گذاري بانك ها و سرمايه گذاران به مثابه سرمايه گذاري تجاري و خدماتي به صورت كوتاه مدت و با انگيزه بيشتري تحقق مي پذيرد و سرمايه گذاري در تامين وام مسكن كه ساز و كار ديگر و مدت زماني طولاني تر را مي طلبد بر عهده بانك هاي اختصاصي و شركت هاي سرمايه گذاري مسكن محول مي شود كه در قالب برنامه هاي دراز مدت اجتماعي مي توانند از كمك هاي دولت و مؤسسات مربوطه برخوردار باشند .

2-1-11-5- صرفه جويي در مصرف مصالح :

يكي از ويژگيهاي توليد انبوه در هر زمينه اي صرفه جويي در مصالح است مثلا ساخت يك واحد مسكوني به ابعاد 10×10 متر مسلتزم ديوارهايي محيطي به طول 40 متر خواهد بود كه در صورت ادغام با واحد مشابه، يعني دو واحد مسكوني در كنار هم به ازاي 80 متر ديوارهاي محيطي فقط 60 متر ديوار خواهيم كشيد اگر بتوانيم چهار واحد را كنار هم قرار دهيم به ازاي 160 متر ديوار محيطي 80 متر ديوار مي كشيم يعني معادل 50 درصد صرفه جويي خواهيم كرد بديهي است كه در صورت گسترش واحدها در بعد سوم صرفه جويي هايي در جهت حذف سقف و يا كف هاي مشترك خواهيم كرد و در كنار آنها مشتركاتي نظير لوله كشي و مانند آن به صرفه جويي هاي بيشتري خواهد انجاميد .

3-1-11-5- سرعت در فرآيند ساخت

از ويژگيهاي ديگر توليد انبوه سرعت در فرآيند ساخت است مدت معيني كه براي ايجاد استحكام در ساخت يك واحد مسكوني در موارد اجرايي مانند بتن، گچ و خاك سيمان كاري و 000 سپري مي شود در بيشتر موارد به تعداد آن بستگي ندارد د رصورت اعمال برنامه ريزي و مديريت دقيق مي تواند معادل و يا صد واحد باشد . بنابراين اگر براي ساخت يك واحد مثلا مدت يكسال وقت لازم باشد . در توليد انبوه براي صد واحد به ازاي ده سال حداكثر دو تا سه سال وقت لازم است اتخاذ روش هاي جديد مديريت به ويژه اتخاذ روش هاي پيش ساخت صرفه جويي در وقت و سرعت عملي را به نحو چشم گيري افزايش مي دهد .

عکس شماره 1-5- سرعت در فرآیند ساخت مجتمع های آپارتمانی شهر زاهدان

 

4-1-11-5- ارتقاي تكنولوژي و ارتقاي كيفيت :

بديهي است كه هر چه ميزان توليد انبوه افزايش يابد، امكان بهر گيري از تخصيص ها و اعمال مديريت صحيح افزايش خواهد يافت چون مديريت را افراد متخصص انجام مي دهند به فرا خور تعصب و تعهد مهندسان و متخصصان در رعايت مقررات فني ساختمان يقينا ايمني شهروندان تامين مي شود وبا افزايش طول عمر ساختمان گام مؤثرتري در تامين منافع ملي برداشته  خواهد شد .

5-1-11-5-دسترسي به تسهيلات عمومي :

در طراحي ساختمانهاي انبوه يا آپارتمانها مي توان امكان دسترسي به تسهيلات عمومي و تفريحي را پيش بيني كرد و تسهيلاتي چون كتابخانه، مخابرات، دفاتر پست، امكانات ورزشي و تفريحي، فضاي سبز، امكانات پزشكي و 000 را فراهم نمود.ساخت انبوه امكان استفاده از مهندسان شهرساز، معمار، سازه و تاسيسات را در قالب مديريتي هماهنگ و منجسم فراهم خواهد كرد ولي ادامه ساخت انفرادي حاصلي جز دخالت افراد غير متخصص در امور و مقررات كاهش عمر مفيد ساختمان عدم امنيت ساكنان و در نهايت وارد آمدن خسارات در سح ملي در هنگام بروز بلاياي طبيعي نظير زلزله، سيل و آتش سوزي نخواهد داشت .

2-11-5-نقاط ضعف :

دنياي صنعتي سال هاست كه عصر توليد انبوه را از سرگذارنده است . اساسا بشر از ابتداي قرن بيستم كه با انفجار جمعيت مواجعه شد براي پاسخ گويي به نياز عظيم عمومي گريزي جز گرايش به توليد انبوه نداشته است .

بشر توليد انبوه مسكن و به اين ترتيب انبوه سازي مسكن يا آپارتمان سازي را كه از پيامدهاي انقلاب صنعتي به شمار مي آيد، به عنوان پاسخ به نياز سازندگي هاي پس از جنگ ديد كه روند تكويني خود را كماكان طي مي كند البته آپارتمان سازي همان قدر كه داراي نقاط قوت است داراي نقاط ضعف نيز مي باشد كه در اين قسمت به نقاط ضعف مجتمع هاي آپارتماني در شهر زاهدان خواهيم پرداخت مجتمع هاي آپارتماني در شهر زاهدان پس از ساخت و بهره برداري دچار مشكلاتي گرديد كه اين مشكلات به صورت نقاط ضعف در نظر گرفته مي شود البته نگارنده در اين قسمت سعي كرده تا توسط عكس هايي كه تهيه نموده است نقاط ضعف و مشكلات اين آپارتمانها را نشان مي دهد .

1-2-11-5-كمبود امكانات خدماتي و رفاهي

در اكثر مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان امكانات خدماتي و رفاهي متناسب با جمعيت ساكن در مجتمع ها ديده نمي شود به طور ي كه تمامي ساكنين براي خريد روزمره زندگي خود مجبور مي شوند به نقاط ديگر شهر و يا به مركز شهر مراجعه كنند  همچنين در گاهي اوقات ساكنين مجتمع ها مجبور مي شوند مايحتاج خود را از فروشندگان دورگرد تهيه كنند . 

عکس 2-5- کمبود امکانات رفاهی و خدماتی در مجتمع های آپارتمانی شهر زاهدان

 

2-2-11-5-مشكلات سيستم جمع آوري زباله :

از مشكلات مهم بعضي از مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان مخصوصا مجتمع هايي كه ساكنين آن از لحاظ فرهنگي و اقتصادي در وضعيت پاييني هستند، كمبود سيستمي جهت جمع آوري زباله ساكنان آن مي باشند انباشته شدن زباله ها يا سوزاندن آنهاسبب بروز مشكلات وبيماريهاي گوناگون مي گردد .

و همچنين در جمع آوري اين زباله ها شهردار ي هيچ گونه فعاليتي از خود نشان نمي دهد .

عکس 3-5-مشکلات سیستم جمع آوری زباله در مجتمع های آپارتمانی شهر زاهدان

3-2-11-5- كمبود پاركينگ

در برخي از مجتمع هاي آپارتمان شهر زاهدان فاقد پاركينگ مي باشند كه مشكلات زيادي را براي ساكنان فراهم مي آورد و در بعضي از مجتمع ها محل پاركينگ و محل بازي كودكان از يكديگر قابل تفكيك نمي باشد و اين وضع خطرات جاني براي كودكان به وجود مي آورد .

عکس 4-5-محل نامناسب پارکینگ در مجتمع های آپارتمانی شهر زاهدان

 

 

4-2-11-5- كمبود فضاي بازي مناسب براي كودكان

در مجتمع هاي آپارتمان شهر زاهدان فضاي كافي براي بازي كودكان در نظر گرفته نشده است و در بعضي مجتمع ها فضاي بازي كودكان درميان ساختمانها احداث شده است و اين خود باعث عدم آسايش ساكنين مي باشد .

عکس 5-5-کمبود فضای مناسب برای بازی کودکان در مجتمع های آپارتمانی شهر زاهدان

از جمله ضعفهاي مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان مي توان به كمبود فضاي سبز و كمبود مراكز آموزشي خدماتي و فرهنگي اشاره كرد و همچنين يكي از مشكلات عمده مجتمع هاي اپارتماني شهر زاهدان مشكل ترافيك مي باشد از آنجائي كه بيش از 75% مجتمع هاي آپارتماني شهر زاهدان در غرب و جنوب غرب زاهدان واقع شده اند به دليل نبود شبكه هاي دسترسي مناسب ترافيك سنگيني را در ساعات اوليه روز و در ظهر ايجاد مي نمايد .

12-5-عوارض زيست محيطي در مجتمع‌هاي آپارتماني 

اگر چه از نظر طبيعي و به نسبت داده‌هاي طبيعت، يكي از مهمترين روشها عدم تمركز در شرايط زيست و بهره‌وري متعادل از فرآورده‌هاي طبيعي و زندگي صلح جويانه در كنار طبيعت است، ولي به همراه بسياري از نابساماني‌هايي كه در عرصه محيط زيست رابطه بين انسان و محيط را بر هم زده است، زندگي در ساختمانهاي چند طبقه نيز جايگاه ويژه‌اي دارد.مجتمع‌هاي آپارتماني از نظر زيست محيطي عوارض رواني واجتماعي و طبيعي فراواني را به دنبال داشته است. از آن نظر كه ايجاد واحدهاي مسكوني مرتفع در طول چند ساله اخير در ايران و بويژه در تهران روبه گسترش نهاده است، (شيعه؛ 1378، ص39)

1-12-5-موقعيت و قطعه بندي زمين

ساختمانهاي بلند، به طور عمده، برخلاف آئين‌نامه‌ها و مقررات نحوه استفاده از زمين (LAND USE) منظر سازي (land space) و طراحي شهري (Urban Design) در نقاطي شكل مي‌گيرد كه از نظر شبكه ارتباطي، كاربري زمين و سيماي شهري، مناسبت چنداني ندارد. ذيلاً عوارض ناشي از آنها برشمرده مي‌شود:

1-1-12-5-موقعيت ساختمانها

ـ جلوگيري از چشم انداز مناسب به فضاهاي باز، عمومي و طبيعي اطراف.

ـ اشراف به محيط‌هاي خصوصي كه از نظر فرهنگي و رواني قابل تامل مي‌باشد.

ـ آلودگي صدا و هواي ناشي از عبور و مرور وسائط نقليه در طبقات بالاي ساختمانها بيش از طبقات پايين اثر مي‌گذارد.

ـ هزينه‌هاي مقابله با آلودگي صدا (با ايجاد ديواره‌هاي عايق صدا در كنار راهها و بزرگراهها و چند جداره ساخته شدن پنجره‌ها) و هوا و بو بسته شدن پنجره‌ها و پرده‌ها و در نتيجه استفاده از مصرف بيشتر سوخت براي روشنايي مصنوعي در روز و عدم دسترسي به هواي سالم بيشتر مي‌باشد.

ـ تأثير بر شبكه‌هاي رفت و آمدي شهر به دليل تراكم بيشتر جمعيت در ساختمان.

ـ تداخل بين انواع فعاليتهاي شهري معمولاً ساختمانهاي مرتفع در موقعيتي از اراضي شهري قرار مي‌گيرد كه از نظر شبكه‌هاي آمد و شد(Traffic) در نقطه نامناسبي قرار دارد. همين عامل تداخل بين واحدهاي مختلف تجاري و اداري را با واحدهاي مسكوني دامن مي‌زند و فضا را از حالتي مسكوني به سوي يك فضاي ناآرام زيستي سوق مي‌دهد.

ـ بعضي از ساختمانها به دلايلي چون كمبود زمين يا گراني آن، در اراضي كم ارتفاع توسعه يافته و در هنگام بروز سيل جمعيت بيشتري را تحت مخاطره قرار مي‌دهد.

2-1-12-5-قطعه‌بندي زمين

ـ نزديك ساخته شده قطعات ساختماني در كنار هم و در نتيجه اشراف بيشتر بر يكديگر و بروز مشكلات اجتماعي و رواني.

ـ جلوگيري از تابش مستقيم نور آفتاب به طبقات ساختمانها در اثر وجود ساختمانهاي همجوار يا روبروي هم.

ـ فقدان فضاي باز و سبز كافي در مجموعه‌ها در اثر كوچك بودن قطعات مسكوني.

ـ تاثير بر روي شبكه‌هاي مختلف تاسيسات شهري مانند شبكه‌هاي آب، برق، گاز، فاضلاب، تلفن و نيازمنديهاي عمومي و نياز به تغيير ظرفيت مداوم آنها.

ـ فقدان فضاهاي بازي و حركت كافي براي كودكان و نوجوانان.

ـ مزاحمت براي همسايگان و تاثير بر روي شبكه‌هاي ارتباطي در اثر تراكم ساختمانها از نظر حجم، طبقات و رفت و آمد.

ـ بروز عوارض اجتماعي در اثر نزديك تر شدن زندگي در كنار هم و در جريان مسايل خصوصي ديگران بودن در داخل مجموعه‌هاي ساختماني.

 2-12-5-عوارض طبيعي

يكي از مهمترين عارضه‌هاي ناشي از زندگي در ساختمانهاي مرتفع، با بروز ناهنجارهاي طبيعي جلوه مي‌كند. اين مورد تنها بر روي ساكنان مجموعه‌ها تاثیر ندارد، بلكه دامنه آن معمولاً جامعه شهري و زيست طبيعي در شهرها را تحت تأثير قرار مي‌دهد :

1-2-12-5-عوامل مربوط به خاك و زمين

ـ افزايش وزن ساختمان بر خاك، موجب افزايش هزينه ايستايي آن مي‌شود.

ـ بسياري از ساختمانهاي بلند در هنگام وقوع زلزله بسيار آسيب‌پذير از ديگر ساختمانها مي‌باشد.

در مناطق زلزله‌خيز، نزديكي ساختمان با گسل‌ها خطرات ناشي از فرو ريزي آنها را چند برابر مي‌كند.

ـ فشار ناشي از وزن ساختمان‌ها، باعث شكسته شدن لايه‌هاي خاك شده و شبكه‌هاي فاضلاب را با منافع آب زيرزميني متداخل مي‌‌سازد. اين مورد در شهرهايي كه آب آشاميدني آنها از آب زيرزميني تامين مي‌شود، قابل توجه است.

ـ ساختمان‌هاي با نماي شيشه‌اي در هنگام وقوع زلزله تلفات بيشتري دارد.

2-2-12-5-هوا

ـ نحوه استقرار ساختمانها و آمد و شد وسائط نقليه به تمركز آلودگي هوا در فضاي مجاور با آنها مي‌انجامد.

-  ساختمانهاي مرتفع بر جريان طبيعي باد كه در كاهش آلودگي هوا و تعديل رطوبت مؤثر است، مانع ايجاد مي‌كند.

-  نماي ساختمانها در اثر آلودگي هوا و گردوغبار و ريزشهاي جوي به مرور زمان چهرة آلوده‌اي به خود گرفته و مناظر شهري را زشت مي‌كند.

3-2-12-5-صدا

ـ تردد وسائط نقليه در راههاي اصلي و بزرگراهها، بر ميزان آلودگي صوتي در طبقات ساختمان مي‌افزايد.

ـ تراكم رفت و آمدي خودروها در توقفگاههاي دروني ساختماني، حجم آلودگي صدا و هوا را بالا مي‌برد.

ـ صداي ناشي از عبور و مرور آمبولانس و وسائط آتش نشاني، قطار و هواپيما بر ساختمانهاي مرتفع اثر بيشتري دارد.

ـ آلودگي‌هاي صوتي بر ارزش اقتصادي ساختمانها و اجاره بهاي واحدهاي ساختماني مرتفع اثر مي‌گذارند.

4-2-12-5-نور

ـ همجواري ساختمانها، مانع از تابش نور آفتاب و استفاده از روشنايي روز در داخل آنها مي‌شود.

كاهش نور بر ساختمانهاي با طبقات كم كه در جوار ساختمانهاي بلند قرار دارد، قابل توجه است،

ـ حجم ساختمانها، استفاده از روشنايي مصنوعي در طول روز را بالا برده و بر مصرف برق مي‌افزايد.

5-2-12-5-حرارت و برودت

ـ ساختمان مرتفع در فصول گرم هزينه‌هاي ناشي از تنظيم حرارت در اثر تابش آفتاب را بالا مي‌برد.

ـ در فصول سرد نيز در ساختمانهاي مرتفع هزينه‌هاي ناشي از دفع برودت به داخل ساختمانها بالاست.

ـ ارتفاع ساختمان معمولاً بر مصرف سوخت اثر مي‌گذاره، مصرف برق، آب و هزينه‌هاي جنبي ديگر را بالا مي‌برد. اين خود ضمن صدمه به منابع سوخت شهري و منطقه بر منابع اقتصادي توليد آب و برق صدمه وارد مي‌سازد.

3-12-5-عوارض انساني

عوارض انساني ناشي از زندگي در ساختمانهاي مرتفع گسترده است. ساختمان مرتفع خانوارهايي را كه از نظر اندازه، طبقه اجتماعي، سنت و فرهنگ و شرايط سني متفاوت‌اند، در يك مكان گرد مي‌آورد. اين مورد بر عرصه‌هاي زندگي جمعي و اجتماعي شهر اثر بسيار فزاينده‌اي دارد. مهمترين تأثيرات آن به شرح زير است:

1-3-12-5-خصوصيات خانوار

ـ سطح زيربناي هر واحد مسكوني در مجتمع‌هاي مرتفع به نسبت سطح درآمد خانوار است. از اين رو نيازهاي اوليه زندگي بويژه در ارتباط با خانوارهاي گسترده و ميزان درآمد آنها با اشكال مواجه مي‌شود.

ـ كمي سطوح زيربنا به نسبت درآمد خانوار، مجتمع‌هاي مسكوني را با تراكم بيش از حد مواجه ساخته و آرامش در ساختمان را برهم مي‌زند.

ـ توجه به مسائل اخلاقي در مجتمع‌هاي متراكم و مرتفع شديد بوده و مي‌توان بحث جداگانه‌اي را در ارتباط با آن دنبال نمود.

2-3-12-5-سنت‌ها و فرهنگ‌ها

ـ بسياري از سنت‌ها مانند معاشرت و ديد و بازديد و مجالس جشن و عزا در عرصه برخورد اهالي با يكديگر دستخوش تضاد شديد مي‌شود.

ـ طراحي و ساخت بناهاي مرتفع به دور از جنبه‌هاي فرهنگي و اجتماعي خانوارها، روند زندگي را در وراي يك ساختار طبيعي و در حالتي جبري مطرح مي‌سازد.

ـ ساكنان مجتمع‌هاي مرتفع همواره به دلايل مختلف، در آستانه سكونت توام با اضطراب در مجموعه‌ مسكوني خود مي‌باشند.

3-3-12-5-مسائل جنبي اجتماعي

ـ در پرداخت مخارج و هزينه‌هاي مشترک ساختمان، در مجتمع‌هاي ساختماني اختلاف نظر وجود دارد.

ـ سكونت سالمندان و كودكان در طبقات بالاي ساختمان و عدم اشتغال زن خانواده و نگهداري كودكان باعث استقرار آنها در ساختمان بدون ارتباط با اهالي و مردم محله مي‌شود.

ـ وجود سر و صدا در مجموعه‌ها توسط ميهمانها يا كودكان و مشاجرات اتفاقي خانوارها آرامش در محيط را بر هم مي‌زند.

ـ مي‌توان به اين نكته اذعان داشت كه آپارتمان نشيني اگر چه از نظر مكاني، جمعيت را با يكديگر نزديك تر كرده، ولي از نظر رواني باعث دورتر شدن آنها از يكديگر شده است.

ـ امكان بروز اعتياد و كجروي‌هاي اجتماعي در مجموعه‌هاي مسكوني مرتفع بيش از ديگر مجموعه‌هاست.

ـ زندگي در ساختمان‌هاي مرتفع، به روند زندگي، حالتي مصنوعي و ماشين زده مي‌دهد.

ـ مشاركت و تعاون كه بازگو كننده تماس و ارتباط صميمي بين اهالي محلات است، در مجتمع‌ها مرتفع، رنگ مي‌بازد. امكان وجود صميميت در بين ساكنان بسيار ضعيف شده و در پاره‌اي از موارد لجام گسيخته است.

ـ در ساختمان‌هاي مرتفع، برخورد ناخوشايند با همسايگان، برخورد با پليس، جدايي از همسر، شكست در شغل و ترس و اضطراب دراز دست دادن شغل بيشتر است.

ـ وسعت‌يابي ساختمانهاي مسكوني مرتفع با افزايش تنهايي انسان در شهرهاي بزرگ در ارتباط مي‌باشد.

4-3-12-5-ايمني در برابر حوادث

ـ بالاترين صدمات در هنگام بروز زلزله و طوفان به مجتمع‌هاي مرتفع وارد مي‌شود.

ـ مجتمع مرتفع در هنگام بروز حوادث طبيعي به دليل كوچك بودن قطعات زمين به مجتمع‌هاي اطراف آسيب مي‌رساند.

ـ در هنگام وقوع حوادثي مانند آتش سوزي، كل مجموعه تحت تأثير قرار مي‌گيرد و ساختمان را با خسارت مالي و جاني گسترده‌اي به نسبت ديگر ساختمانها، دست به گريبان مي‌كند. اضافه آنكه قابليت دسترسي تاسيسات آتش‌نشاني را نيز محدود مي‌نمايد.

ـ در هنگام بروز اتفاقاتي مانند تركيدگي لوله‌هاي آب و يا فاضلاب و قطع برق، مجتمع با مشكل روبرو مي‌شود.

ـ اتفاقات ناشي از زندگي در مجتمع‌ها به معناي قبول حوادثي مانند سقوط بالابر (آسانسور)، بوي زباله و سوخت خودرو و مانند آنها مي‌باشد.

ـ در ساختمانهاي مرتفع معمولاً بروز حوادث طبيعي مانند طوفان، زلزله، رگبار، رعد و برق با اضطراب توام با وحشت ساكنان روبرو مي‌باشد.

5-3-12-5-بهداشت محيط

ـ گسترش بيماريهاي مسري در مجموعه‌هاي فشرده بيش از ديگر ساختمانهاست.

ـ علم امروز ثابت مي‌كند كه ساختمانهاي بتوني به توليد الكتريسيته ساكن پرداخته و اين مورد بر جريان گردش خون تاثير مي‌گذارد. تا جايي كه به ساكنان توصيه مي‌شود كه در طول شبانه روز، چند ساعتي را خارج از فضاي مسكوني خود سپري كنند.

ـ عدم سطح زيربناي لازم در مجموعه‌هاي مرتفع و به هم فشرده در پيدايش فشارهاي عصبي و رواني و نگراني مؤثر است.

ـ عدم تحرك در مجموعه‌هاي مرتفع و متراكم باعث بروز بيماريهاي جسمي و رواني مانند سكته و افسردگي مي‌شود.

ـ غريبه بودن ساكنان آپارتمانها، آنان را بيش از پيش به جدايي و تنها سوق مي‌دهد.

ـ ساختمانهاي بلند مرتبه براي خانواده‌هاي كم درآمد مناسب نيست. پرداخت هزينه‌هاي نگهداري، بهداشت جمسي و رواني ناشي از اين سكونت براي آنها قابل تحمل نبوده و آنان با اضطراب بيشتري روبرو مي‌شوند.

ـ كمبود فضاهاي موردنياز و از جمله اطاق (بويژه براي طبقات كم درآمد) در مجتمع‌هاي به هم فشرده باعث اختلال در شرايط جسمي و فكري كودكان مي‌شود.

ـ تحرك كودكان كه در رشد جمسي و فكري آنان مؤثر است، در ساختمانهاي مرتفع محدود مي‌شود. در حاليكه سوق دادن آنها به فضاي جمعي و معابر عمومي دور از خانواده نيز مشكلات مخصوص به خود را دارد.

ـ در مجموعه‌هاي مرتفع براي نظافت، از انواع مواد شيميائي استفاده مي‌شود. همين مورد به افزايش انواع بيماريها و حساسيت‌ها منجر مي‌شود.

6-3-12-5-تاسيسات و تجهيزات عمومي و زيربنايي

ـ ساختمان مرتفع بر ظرفيت شبكه‌هاي آب و فاضلاب و قابليت آنها مؤثر مي‌باشد.

ـ ساختمان مرتفع فشار بيشتري را بر كارآيي شبكه برق و تلفن وارد مي‌آورد.

ـ ساختمان مرتفع در صورت عدم پاسخگويي برنامه كاربري زمين از نظر نيازمنديهاي عمومي مانند مراكز خريد، آموزش، بهداشت و درمان، تفريح و تاسيسات فرهنگي با مشكلاتي به ظاهر ناپيدا و در باطن اساسي رودرو مي‌شود.

ـ سطح راههاي متناهي به ساختمانهاي مرتفع و متراكم در هنگام آغاز فعاليت صبح و اختتام آن در پايان روز، معمولاً با تراكم رفت و آمدي بيشتري روبرو مي‌شود.

ـ در عرصه اقتصادي، هزينه نگهداري ساختمانهاي مرتفع به مراتب گرانتر از ديگر ساختمانها است. از اين رو نتايج ناشي از اين عوارض بر درآمد خانوارها مؤثر است. هزينه‌هاي خدماتي، هزينه نگهداري تاسيسات در اين گونه ساختمانها بالاست.

7-3-12-5- عوارض زيباشناسانه

ـ دوري از فضاهاي سبز طبيعي بويژه در طبقات بالاي ساختمان (به جز اندازه‌هاي دور به نواحي اطراف) بيشتر است. در اين مورد ساكنان آپارتمان‌ها به جاي داشتن حياط و فضاي كوچك مسكوني به گلهاي آپارتماني و يا مصنوعي پناه مي‌برند.

ـ ساختمانهاي مرتفع در محل استقرار خود، امكان ديدن افق و طبيعت (كوهها ـ جنگل‌ها ـ دشت‌ها و فضاهاي باز) را محدود مي‌سازد. حجم متراكمي از آجر و سيمان به جاي چشم اندازهاي طبيعي در معرض ديد قرار مي‌گيرد.

ـ ساختمانهاي كوتاه و بلند از نظر تقارن و ارتفاع و حجم با يكديگر در تضاد قرار مي‌گيرد.

ـ مجموعه‌هاي متراكم و به هم فشرده و به دور از فضاهاي باز، طراحي و محوطه سازي و منظرسازي را با اشكال مواجه مي‌سازد.

ـ عمده ساختمانهاي مرتفع بنابر مسائل فني، از وجوه مشترك برخوردارند. اين ساختمانها نمي‌توانند مظهر معماري و بافت سنتي و بومي محيط باشند.

پایان نامه,انجام پایان نامه,معماري - شهرنشيني در زاهدان

برای دانلود مقاله کلیک کنید

سفارش پایان نامه