انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

نوشته شده توسط moshaveranetehran.net   
دسته: انجام پایان نامه | مقالات
نمایش از چهارشنبه, 26 خرداد 1395 07:37
بازدید: 75

موضوع:

سازمان اطلاعاتي روسيه (K.G.B)

پيشگفتار

شناخت سازمانهاي جاسوسي و پليسي و مطالعه در تاريخچه و اهداف و عملكرد آنها و همچنين آشنائي با اسرار شگردهاي و روشهاي جاسوسي آنها براي هر كشور و هر نظام سياسي اهميت ويژه اي دارد زيرا استقلال و ثبات سياسي هر كشور با مقياس وسيعي به ميزان و كيفيت و كميت فعاليت اين سازمانها بستگي دارد. سازمانهائي كه بصورت دستهاي نامرئي در تمام تحولات و حوادث و آشوبهاي سياسي بزرگ و كوچك جهان دخالت دارند

يك سازمان جاسوسي به همان اندازه كه ميتواند در تحكيم موقعيت يك كشور و حفظ ثبات سياسي و اجتماعي و اقتصادي آن ايفا كند و عامل بقا و دوام آن درتمام زمينه ها گردد به همان اندازه مي‎تواند وسيله مناسبي براي نابود ساختن يك نظام سياسي و سرنگون يك حكومت مورد نظر از قدرت و شهرتي جهان بر خوردار باشد. اهميت بيشتر به خود ميگيرد.

البته ترديدي وجود ندارد كه سهم ملتها را دراين رهگذر به هيچ وجه نمي توان ناديده گرفت و به روايت تاريخ تنها دولتهائي در مسير سياستها و توطئه هاي سازمانهاي جاسوسي جهان قرباني شده اند كه يا از هيچ گونه پشتوانه مردمي برخوردار نبوده و كشور را به دو جناح متمايز حاكم و محكوم مبدل ساخته اند و همواره سعي كرده اند تا به هر ترتيب مردم را دراستخدام و تحت انقياد و بردگي سياست خود درآورند. دسته اخير نظامهائي هستند كه تلاش مي‌كنند همواره عملكرد خود را در جامعه بعنوان معيار حق و باطل و ملاك خدمت و خيانت شاخص گردانند و مردم را از توجه به الگوها معيارها و ارزشهاي متعالي باز دارند والا در جامعه ايكه در آن دولت و ملت در سايه حق و حقيقت با يكديگر متحد گردند نه تنها هيچ توطئه اي مؤثر نخواهد افتاد بلكه هيچ سازمان جاسوسي توان دخالت در آن را در وجود خود احساس نخواهد كرد.

 

مقدمه

هرگاه كسي بخواهد دربارةموضوعي  محرمانه و اطلاعاتي شرحي بنگارد و درعين حال توقع داشته باشد كه خواننده اش از محتواي نوشتة او به گونه اي منطقي و درست برداشت كند بايستي انگيزه گزينش موضوع. روش تحقيق و هدف نهايي اثر خويش را روشن سازد و از هر جهت مهمتر منابع و مآخذ مورد استفاده خود را نام ببرد.

ما در اين تحقيق بر آنيم كه K.G.B (دستگاه اطلاعاتي شوروي ) كي تشكيل شده و چه عملياتي را تا حالا در خارج و داخل كشور انجام داده و آيا استراتژي شوروي تهاجمي است يا تدافعي، و آيا سازمانهايي براي مقابله با اين سرويس اطلاعاتي وجود دارد و آيا خود اين دستگاه موضع گيري و پدافند قويتري دارد و آيا تا حالا عناصر اطلاعاتي اين سازمان كشف شده اند و اگر كشف شده‌اند آيا توانسته است كه به كار خود ادامه دهد و ساختار اين كميته چگونه است آيا ساختار انعطافي بوده يا نه ساختار متمركز و غير قابل انعطاف دارد آيا نفوذ در اين كميته به سهولت انجام مي گيرد و اگر نفوذ راحتر است آيا آسيب پذيري بيشتري دارد با جواب دادن به اين مقولات به هدفمان كه آشنايي با K.G.B است خواهيم رسيد

K.G.B مخفف Komitet Gosudarstwennai Besopasosti به معناي (كميته امنيت دولتي) مي باشد كه در داخل روسيه شوروي نقش (پليس مخفي سياسي) و در خارج وظيفه جمع آوري اطلاعات است و از بيستم دسامبر 1917 كه «چكا»  تاًسيس شد اين تغيير نام متعددي داشته است و درسيزدهم ماه مارس 1954 كا.گ.ب آخرين نام خود را يافت و همواره «شمشير و سپر»حزب كمونيست شوروي بوده است سپر نماد محافظ از دستگاه رهبري حزب است و شمشير نيز وسيله اي است كه هيئت رئيسه حزب با آن خواست و ارادة خود را دربرون ودرون روسيه شوروي اعمال مي كند.

 

محورهاي عام

جمهوري فدراتيو روسيه بخش بزرگي از كشور اتحاد جماهير شوروي سابق است كه با 17 ميليون كيلومتر وسعت، بزرگترين كشورجهان است. اين كشور از دو بخش آسيايي و اروپايي تشكيل شده است. فاصلة مرزهاي اين كشور از شمال تا جنوب حدود 4000 كيلومتر واز غرب تا شرق حدود 9000 كيلومتر است. مرزهاي شمالي اين كشور همه مجاور اقيانوس منجد شمالي، مرزهاي شرقي در كنارة اقيانوس آرام، مرزهاي جنوبي مجاور كرةشمالي، چين، مغولستان، قزاقستان، درياي خزر، آذربايجان، گرجستان، درياي سياه و درياي آزف و از مغرب به جمهوريهاي اوكراين، بيلوروس، لاتوي، استوني، درياي بالتيك ،كشور فنلاند و نروژ محدود مي باشند و گروهي از اسلاوها كاتوليك و اسلاوهاي شمالي داراي مذهب ارتدكس هستند.

سابقه تاريخي اين كشور را از قرن شانزدهم ميلادي خاندان رومانف ها با يكپارچه كردن دوك نشين ها در روسيه حكومتي را بنيان نهادند كه بتدريج امپراطوري بزرگي را بوجود آوردند از اين كه روسية اروپا پيكره اصلي حكومت بود سرزمين وسيع سيبري را در آسيا متصرف شدند و به آن كشور ملحق ساختند. در اواخر هيجدهم تزارهاي روسي جمهوريهاي مسلمان نشين جنوبي را به تصرف درآورده و بالاخره در جنگهاي ايران و روس موفق شدند كه بخشي از سرزمينهاي كشور ما را نيز جدا ساخته و به روسيه ملحق كنند. اين روند ادامه يافت تا آنكه انقلاب سوسياليستي اكتبر 1917 ميلادي  به طور كلي سيستم حكومتي اين كشور را دگرگون ساخته و حكومت كمونيستي را مستقر نمود. حكومت جديد در قالب 15 جمهوري به صورت كشور شوروي ظاهر گشت. جمهوريها از نظر امور داخلي انجام برنامه هاي كشاورزي صنعتي فرهنگي و تشكيلات اداري مستقل و از لحاظ و اقتصادي سياسي و نظامي تابع حكومت مركزي بودند. در سال 1990 ميلادي در كشور شوروي سابق رژيم كمونيستي محكوم به فروپاشي و اضمحلال گرديد و رشته ارتباط جمهوريها گسسته شد و از سال 1992 شانزه جمهوري مستقل جديد از كشور مزبور بوجود آمد.

كا. گ. ب. واژه اختصاري يك عبارت سه كلمه اي بزبان روسي است. اين عبارت كه مفهوم آن «كميته امنيت دولتي» ميباشد كه در نخستين سالهاي پس از انقلاب بلشويكي و روي كار آمدن لنين در روسيه در سال 1917 بوجود آمد. اين سازمان از دو اداره تشكيل شده است يكي اداره سياسي امنيتي كا. گ.ب كه مسئول حفظ امنيت داخلي و جاسوسي خارجي است و ديگري اداره كل اطلاعات ارتش سرخ يا گ آريو GRU نام دارد كه وظيفه اش نظارت و كنترل ودقيق ارتش و يكپارچه نگاه داشتن آن است.

ستاد مركزي كا گ ب در فاصله 2 خيابان از كاخ  كرملين دريكي از ميدانهاي بزرگ مسكو بنام ميدان زرزينسكي قرار دارد. زرزينسكي چنانكه شرح خواهيم داد. اولين رئيس سازمان جاسوسي اتحاد جماهير شوروي در سال 1917 بوده است. سنگ بناي ساختمان ستاد، خاكستري متمايل به قهوه اي است اين ستاد در دوره روسيه تزاري مقر يك شركت بيمه بوده كه در مسكو مصادره شده است و در حال حاضر اتاقهاي آن را ديوارهاي زره پوش و دربهاي قطور و آهنين پوشانده است ساختمان از دو قسمت تشكيل شده يكي قسمت اداري و ديگري محل نگهداري زندانيان سياسي. و محل ساختمان ست GRU نيز در همين ميدان و در مقابل ساختمان كاگ ب واقع مي‌باشد.

پس از جنگ جهاني دوم افزايش زندانيان سياسي و بالا رفتن آمار اسراي آلماني باعث شد كه مقامات روسي چند طبقه ديگر به تدريج به اين ساختمان اضافه كنند.

ساختمان كاگ ب داراي يك حياط بزرگ مي‌باشد كه در يك طرف آن زندانيان «لوبيانكا» قرار دارد و در سمت ديگر حياط باشگاه كا گ ب واقع شده است. دفتر مدير داخلي كا گ ب در همين ساختمان واقع است ولي بسياري از ادارات عملياتي در ساختمان هاي نامشخص در مسكو پراكنده اند.

و آندروپوف رهبر پيشين شوروي كه در نيمه دوم بهمن ماه 1361 در اثر بيماري در مسكو درگذشت كه به مدت 15 سال رياست كاگ ب را عهده دار بوده است.

و خانه آندروپوف در محله كوتوزوسسكي قرار داشت كه اشيا لوكس خانه آندروپوف را دولت مجارستان در سال 1957 به پاس قدرداني از كمكهاي وي كه موجب نجات دولت آن كشور از شورش مردم گرديد به وي هديه كرده بود.

دفتر آندروپوف در طبقه سوم ساختمان كا گ ب در ميدان زرزنيسكي واقع شده بود آندروپوف به هنگام رياست سازمان ياد شده داراي 8 معاون بوده است و ماموران مذكور به شديدترين وجه ممكن از وي و معاونانش كه عموماً اعضاي عالي رتبه حزب كمونيست شوروي بودند حفاظت مي كردند. عمليات عمده كا گ ب را معمولاً حزب كمونيست تصويب مي‌كند و در بسياري از موارد نيز خود ابتكار عمل را بدست مي‌گيرد حزب كمونيست شوروي از طريق قسمت هاي اداري خود كارهاي روزانه كا گ ب را همواره تحت نظر دارد.

به اين ترتيب كارمند كا گ ب در كليه مراحل خدماتي خود از زمان استخدام تا هنگام بازنشستگي از نظر سياسي تحت نظر قرار دارد بعلاوه اكثر كارمندان عضو حزب كمونيست هستند و بايد از انضباط حزبي برخوردار باشند و در جلسات مداوم آموزشي حزب شركت كند.

محورهاي خاص:

KGB استراتژي اين سازمان از نظر تامين اهداف ملي و امنيتي از نوع پدافندي است. در ماجرايي كه براي سرهنگ پيشين و با سابقة جي . آريو فيلاتف اتفاق افتاد خود حاكي از اين قضيه و نشان دهنده نوع استراتژي KGB است كه در اين ماجرا فيلاتف اطلاعات و اسرار تاكتيكي را از مركز جي آر يو براي سي آبي آبي مي فرستاد و تقريبا يكسال براي امريكايي ها كار كرد تا اينكه هنگام پر كردن ناقل بي روح به وسيله عوامل KGB دستگير شد كه در تعقيب مراقبت كا گ ب دستگير شده با اين حال لوچنكو سرگرد سابق كا گ ب در اين زمينه ، ضمن تجزيه و تحليل تاكتيكهاي كا. گ . ب چنين اظهار مي‌كند. «ملاحظه كنيد كه نقطه آسيب پذير شما در كجاست، كا. گ. ب را نيز در آنجا خواهيد يافت.» كنسولگري شوروي در سال فرانسيسكو كه «جنگل آنتن» آن متوجه يكي از مهم ترين مراكز تحقيقاتي و پيشرفته كره خاكي است. يك لانه جاسوسي به شمار مي رود در آنجا فعاليت مي‌كنند اينها حاكي از طرفندهاي آفندي كا. گ. ب را نشان مي‌دهد. پس استراتژي سازمان كا. گ. ب يك نوع استراتژي مي‌توان گفت تركيبي مي‌باشد. ولي بيشتر پدافندي كا. گ. ب مشهود است و اگر از نظر ساختاري تقسيم بندي كنيم از سه نوع ساختار سازمانهاي اطلاعاتي ساختار پهن و عريض بيشتر مشابهت نزديك به كا. گ. ب دارد و نفوذ در اين گونه سازمان مشكل است و در صورت نفوذ آسيب پذيري سازمان زياد است.

 

 

 

تشكيلات داخلي كا.گ.ب با توجه به اجزاي عام و خاص

 

 

 
   

 

اداره كل هشتم

 

 

 

 

اداره كل هشتم: مسؤول استراق سمع يا به عبارت بهتر شنود پنهاني ضبط ارتباطات مخابراتي كشورهاي بيگانه و كشف پيام هاي رمزآنها.

ادارة كل يكم داراي سه اداره جدا از يكديگر

ادارة اس: از همه بزرگتر و مسئول اداره و رسيدگي به امور مقيميت غيرقانوني در سراسر دنياست و كاملاً مستقل انجام وظيفه مي‌كند. يكي از بخش هاي آن اتباع شوروي را استخدام و آنها را براي خدمت در هدف مقيمين غيرقانوني آموزش مي‌دهد. بخش ديگري «داستان پوشش» و مدارك جعلي را براي مقيمين غيرقانوني تهيه مي بيند. سومين بخش جاسوسان استقرار يافته در خارج از شوروي را اداره مي‌كند و چهارمي مسئول ادارة افسران مشغول به خدمت در محل هاي نمايندگي كا گ ب است كه مقيمين غيرقانوني را پشتيباني مي‌كند.

ادارس اس در سال هاي هفتاد ادارة «وي» را كه تا آن زمان مستقلاً كار مي‌كرد و وظيفه اش انجام سوء قصد و خرابكاري برد در خود جاي داد. اداره هشتم اين اداره را كه به ادارة امور خونين معروف بود و عمليات تروريستي و قتل را هم در داخل و خارج

اداره تي : اين اداره از طريق ايجاد هماهنگي با «كميتة دولتي علوم پايه و تكنيك» فرهنگستان علوم شوروي نيازمندي هاي كشور را مشخص مي سازد و تلاش مي‌كند تا با ريختن طرح كلي نيازمندي هاي مذكور را مرتفع سازد اين اداره در محل خدمت خود در خارج از شوروي گروه ايكس ناميده مي‌شود قسمت اعظم كاركنان نمايندگي كا گ ب را در كشور صنعتي تشكيل مي دهند.

اداره كا : كه در خدمات خارج از كشور گروه كا . آر ناميده مي‌شود مسئول نفوذ به سازمان هاي اطلاعاتي و امنيتي بيگانه و حفظ مباني عقيدتي اتباع شوروي است كه در خارج اقامت دارند تا مبادا تحت تأثير ظواهر زندگي در جامعه كشور ميزبان قرار گيرند و وزارت امور خارجه را كمك مي‌كند تا امنيت سفارت شوروي را تامين كند.

سه نهاد مهم ادارة كل يكم:

سرويس آي : تمام اطلاعاتي را كه به طور پنهاني از ساير بخش هاي اداره كل يكم رسيده است بررسي و تجزيه و تحليل مي‌كند.

سرويس آ : يا سرويس اقدامات و عمليات ويژه در دهة هفتاد از بخش سابق آ كه مدت هاي مديد تحت عنوان بخش جعل اطلاعات و اخبار معروف بود بوجود آمد. تلوين و تكامل اين بخش كا گ ب نشان مي‌دهد كه مركز از تشكيل چنين سرويس قصد گسترش هر چه پيش نفوذ شوروي را در جهان و بيگانگاني كه به شوروي پناهنده مي‌شوند اطلاعات خويش را دربارة ويژگي هاي زبان و آداب و رسوم زندگاني در كشورهايشان را در اختيار سرويس آ مي گذارند.

اطلاعات گذشته از جمع آوري اخبار و اطلاعات منابع خود را صرف توليد اخبار و اطلاعات نادرست و گمراه كننده نيز مي‌كند اين كار وظيفه سرويس «اقدامات مؤثر» سرويس آ است كه حالا نامش به سرويس آسان سازي تفسير كرده است و آ بيشتر دگرانديشان را هدف قرار مي‌دهد و به سبب توجه خاصش به جنبش هاي صلح در خارج نيز شهرت داشت و در نفوذ اين جنبش موفقيت هايي كسب كرده و در مبارزه براي خلع سلاح نقش برجسته اي داشت و در كشورهاي جهان سوم براي خبرسازي جعلي اولويت خاصي در نظر گرفته مي‌شود.

سرويس آر: تمام پرونده ها و مدارك مركز كا گ برا از نظر بگذرانند و جزئيات نتايج ملاقات افسران كا گ ب را با منابع در خارج شوروي ثبت و بررسي مي‌كند. براي سرپرست اداره كل يكم گزارش هاي آماري و تحليلي از تمام شبكه هاي جاسوسي نمايندگي هاي كا گ ب را در خارج از كشور تهيه و تنظيم مي‌كنند. بخش هايي كه عمليات خارج از كشور هستة تاكتيكي آنها را تشكيل مي دهند از اهميت زياد برخوردار هستند و يازده بخش را در بر مي گيرند. 1- امريكا و كانادا 2- آمريكاي لاتين  3- بريتانياي كبير- استراليا  4- آلمان فدرال و اتريش   5- فرانسه- ايتاليا   6- چين- ويتنام   7- ژاپن، اندونزي، فيليپين  8- كشورهاي عربي- تركيه  9- كشورهاي افريقايي زبان فرانسوي 10- كشورهاي افريقايي اهالي انگلستان   11- هندوستان و پاكستان- بنگلادش و سريلانكا

اداره كل دوم: تشكيلات گسترده داخلي است كه هدفش اداره و هدايت اقدامات و عملياتي است در جهت تحت فشار دادن مردم كه تمام شهرهاي بخش‌ها و دهات واحدهاي كشاورزي روسيه را در مي گيرند. بخش هاي ويژه كه «بخش هاي مديريت» نام دارند، موظفند دربارة قضاياي مربوط به ارتشاء و تخلفات بزرگ مالي و اقتصادي تحقيق و امنيت را در كارخانجات و مراكز صنعتي مستقر و حفظ كنند و نيز مشخص مي سازند، كدام يك از شهروندان شوروي مجاز به مسافرت خارج از كشور هستند. مديريتهاي ديگر نيز در اين اداره كل مشاركت دارند مثلاً مديريت ضد اطلاعات ارتش (مديريت سوم سابق) با جاسوسي در نيروهاي مسلح و پليس مبارزه مي‌كند كه جي آريو نام دارد و يك سرويس ويژه در گمرك كه در (دل مديريت سوم بيرون آمده) تمام سفرهاي ورودي و خروجي كشور را زير نظر دارند در اين ها همان كساني هستند كه وقتي ما به فرودگاه بين المللي شرمتوفو مي‌رسيم آن طور به دقت مراقبمان هستند.

اداره مرزبان: اين اداره داراي يگان هاي توپخانه، زرقي و قايق هاي گشت زني است. ادارة مرزبان تخميناً سيصد تا چهارصد هزار نفر سرباز را در امتداد مرزهاي شوروي سرپرستي و اداره مي‌كند. وظيفه اين سربازان مقدم بر هر چيز، بازداشت افرادي است كه به طور غيرقانوني از مرز گذشته و وارد خاك كشوري شده اند و جلوگيري از خروج غيرقانوني اتباع شوروي از كشور نيز از وظايف آنان است.

اداره سوم: افسران و جاسوسان اداره سوم، بين تمام يگانهاي ارتش شوروي به فعاليت مشغول هستند. اينان حتي در ستاد كل ارتش و جي آريونيز به جمع آوري اطلاعات مشغولند … و همراه با افسران سياسي موظفند كه مشتركاً افراد ارتش را از انحرافات عقيدتي مصون نگاه دارد و به طور نامحدود و گسترده اي زير فرمان كادر رهبري شوروي هستند.

اداره كل پنجم: معروف به «حوزه مديريت منافقين» يا حوزه «مديريت عقيدتي» در زمان رياست يوري آندروپوف كا گ ب تاسيس شد تا كساني را كه از عقايد كمونيستي گذشته روگردان شده اند زير فشار بگذارند، بترساند و در نهايت آنان را از بين ببرد اين اداره به سبب استفاده از روش هاي ناپسند- مضروب ساختن افراد، ارسال نامه هاي تهديدآميز براي آنان با امضاي چماقداران شناخته شده مورد تنفر و انزجار بسياري از كارمندان كا گ ب است.

اداره هفتم: معروف به حوزه مديريت اصول تعقيب و مراقبت تا اندازة زيادي استقلال يافت تا بتواند با ابتكار و خواست شخصي خود طرح هاي مراقبت ارائه دهد يا شخصا آن را اجرا كند و از جديدترين وسايل مانند دوربين هاي چشمي مجهز به اشعه مادون قرمز در اختيار دارند و خودروهاي مخصوص اداره هفتم به ظاهر مانند يك ولگاي معمولي اما يك موتور قوي از نوع چايگا و وسايل اضافي

اداره كل هشتم: اين اداره ، دو وظيفه مهم دارد، اول اينكه، طرح مرموز است كا گ ب و وزارت امور خارجه را تهيه و دوم، حفاظت مخابرات و ارتباطات دولتي را درون شوروي تامين مي‌كند به جز اين افسران ادارة مزبور در سفارت خانه هاي شوروي ماموريت دارند و به كمك ماهواره ها، كشتي ها و ساير وسايل حتي ويژه ارتباطات مخابراتي بيگانه را زير نظر بگيرند، آن را ضبط و در صورت امكان ، رمزشان را كشف كنند.

اداره نهم:

حفاظت شخصيت ها ، مثل رهبران حزب، و نيز حفاظت تاسيسات و سازمان هاي مهم به عهده اين اداره است كه كا گ ب نيز خود از انواع آن به شمار مي آيد.

ادارة شانزدهم:

منابعي كه در دسترس نويسنده بود نتوانست وجود اين اداره را تاييد كند. با استفاده از منبع دولتي در دولت از آلباتس ادارة شانزدهم را بعنوان رهگيري ارتباطي و اطلاعات مخابراتي معرفي كرده است.

 




تشكيلات داخلي

اف سي دي كه حوزه اختيار آن بسياري از كاركنان كا. گ. ب را كه در خارج به جمع آوري اطلاعات اشتغال داشتند در بر مي گرفت همواره مركز قدرت كا. گ. ب به حساب مي آيد در پاييز 1991 نام آن به سرويس اطلاعات مركزي تغيير يافت. و پس از آن نيز چند بار تغيير نام داد. اكنون نيز سرويس اطلاعات خارجي (اف. آي. اس) روسيه ناميده مي‌شود. به هر حال اين مركز بر روي كاغذ مستقل شده و ديگر بخشي از كا. گ. ب نيست در واقع اطلاعات هميشه موجوديت جداگانة خودش را داشت. محل استقرار آن نيز اين واقعيت را نشان مي‌دهد بخش هاي اصلي كا. گ. ب در ميان لوبيانگ قرار دارد در حالي كه اطلاعات در يانسفو ناحيه اي در جنوب غربي مسكو واقع است. افسران آن خودشان را از نخبگان مي شمردند و خود را از كارهاي كثيف (كا. گ. ب) كنار مي كشيدند.

اطلاعات به هيجده ادارة منطقه اي تقسيم مي‌شود (شماره، ايالات متحده و كانادا شماره 2 امريكاي لاتين و جز اين ها) به اضافه ادارة مهاجرت (شماره 19) و اداره ارتباط با كشورهاي در حال توسعه (شماره 20) مديريت هاي به اصطلاح كاركردي با وظايف و مناطق نفوذ خاصي مشخص مي‌شوند. مديريت ك آرتي با مناطقي سر وكار دارد كه پيش تر بخشي از اتحاد شوروي بودند اس مربوط به امور غيرمجازات تي با (ضد اطلاعات) اطلاعات علمي و فني سروكار دارد. يك ادارة خبرگيري و اطلاع رساني نيز وجود دارد كه اخبار و اطلاعات جمع آوري شده را تجزيه و تحليل مي‌كند و هر روز خلاصه اي از آنها را براي رهبران كشور آماده مي سازد در گذشته اين گزارشها را بايد رئيس كا. گ. ب گزينش مي كرد، اما حالا اطلاعات مستقيماً گردش مي‌كند. گفته مي‌شود كه پريماكف هفته اي يك بار به حضور رئيس جمهور يلتسين پذيرفته مي شود، تنها براي تني چند از رهبران عالي رتبه چنين امكاني وجود دارد.

اطلاعات، گذشته از جمع آوري اخبار و اطلاعات، منابع خود را صرف توليد اخبار و اطلاعات نادرست و گمراه كننده نيز مي‌كند اين كار وظيفه سرويس «اقدامات مؤثر» سرويس آ است كه حالا نامش به سرويس آسان سازي تغيير كرده است «آسان سازي چه چيز؟» سرويس آ. غالباً دگرانديشان را هدف قرار مي داد.

سرويس آ. سبب توجه خاصش به جنبش هاي صلح در خارج نيز شهرت داشت و در نفوذ در اين جنبش ها موفقيت نسبي كسب كرده بود اين سرويس در مبارزه براي خلع سلاح نقش برجسته اي داشت. در كشورهاي جهان سوم براي خبرسازي جعلي اولويت خاصي در نظر گرفته مي‌شد. در اين كشورها اخبار و گزارش هاي دروغ پخش مي‌شد.

براي روزنامه نگاران گيراترين اداره اطلاعات،‌ مديريت اس-نيه لگاني (اقدامات غيرقانوني) يا ماموران مخفي است. داستان هاي جاسوسي عموماً مورد علاقه روزنامه نگاران نيست اما حتي جالب است بدانيم كه ادارة هشتم اين مديريت وظيفه اداره بدنام «وي» را به عهده گرفته است كه به طور غيررسمي به ادارة «امور خونين» معروف بود و عمليات تروريستي و قتل را هم در داخل و هم در خارج از كشور برنامه‌ريزي و اجرا مي‌كرد.

دومين مديريت اصلي كا. گ. ب كه امروز سرويس ضد اطلاعات فدرال ناميده مي‌شود مسئول امنيت و ضد اطلاعات داخلي است گرچه مديريت ديگر نيز در اين كار با آن مشاركت دارند. مثلاً مديريت ضد اطلاعات ارتش (مديريت سوم سابق) با جاسوسي در نيروهاي مسلح و پليس مبارزه مي‌كند اين مديريت وزارت دفاع، ستاد كل آن و مديريت كل اطلاعات ارتش (جي. آر. يو) را ، كه متصدي اطلاعات در نيروي درياي ما نيروهاي هوايي و واحدهاي مسئول سلاح هاي هسته اي است زير نظر دارد. يك سرويس ويژه در گمرك (كه از دل مديريت سوم بيرون آمده) تمام سفرهاي ورودي و خروجي كشور را زير نظر دارد (اين ها همان كساني هستند كه وقتي ما به فرودگاه بين المللي شرمتوفو  مي رسيم، آن طور به دقت مراقبمان هستند)

يك سهامدار مخفي ديگر، مديريت امنيت اقتصادي (مديريت هاي چهارم و ششم سابق) است كه متصدي ضد اطلاعات در حمل و نقل عمومي و خطوط هوايي است و بر خدمات پستي تلگرافي و تلفني نظارت مي‌كند اين مديريت از اسرار مربوط به تاسيسات، كارخانه ها و دواير دفاعي و مؤسسات علمي كه مي‌تواند مورد توجه و علاقه ماموران اطلاعاتي بيگانه واقع شود نيز محافظت مي‌كند. شكي نيست كه بايد اسرار كشور را حفظ كرد اما اين مديريت حيطه اختيارات خود را چنان گسترده در نظر مي‌گيرد كه به قول يكي از ماموران كا. گ. ب كه من با او مصاحبه كردم كارخانه هاي توليد اسباب بازي و شيريني سازي تنها جاهايي هستند كه از نظارت ماموران امنيت اقتصادي در امان هستند.

روساي ضد اطلاعات تأكيد مي‌كنند كه مديريت آنها توجه اصلي خود را معطوف به مبارزه با جنايت سازمان يافته كرده است. بسيار خوب، مبارزه با جنايت سازمان يافته يقيناً هدف باارزشي است. اف . بي. آي حدود 60 درصد نيروهايش را به اين جبهه اختصاص مي‌دهد. اما كا. گ. ب عادت دارد كه تمام مبارزاتش را متوجه زير پا گذاشتن حقوق بشر بنمايد. كا. گ. ب در زمستان 91-1990 در اوج پرسترويكا اعلام كرد كه در تعقيب بحران سازي هاي اقتصادي مافياست و به دنبال آن گورباچف با انتشار فرماني به ماموران كا. گ. ب اجازه داد «بدون هيچ مانعي وارد ساختمان محل كسب و كار دفاتر و مؤسسات … واحدهاي توليدي بشوند كه در آنها شهروندان به كار و كسب انفرادي مشغولند كاري كه تا آن هنگام پليس عهده دار آن بود و در نتيجه زندگي خصوصي شهروندان هميشه آماج اصلي كا. گ. ب بوده و حوزه عمل ويژة ضد اطلاعات انديشگي (ايدئولوژيك) را تشكيل مي داده است (يعني همان مديريت پنجم سابق)

مديريت پنجم ابتكار ارتشبد فيليپ بابكف بود كه سال الگوي راهنماي ضد اطلاعات ايدئولوژيك باقي ماند و به واسطه تلاشهاي همين مديريت بود كه سولژنيتسين و بسياري از ديگر اعضاي جامعه هنري مورد آزار و اذيت واقع شدند كه در سال 1989 نام خود را به مديريت زد (مديريت نگهباني از قانون اساسي) تغيير داد.

هشتمين مديريت كل سابق (رمزنگاري و ارتباطات) كه حالا بخشي از اداره فدرال اطلاعات و ارتباطات دولتي است. ظاهرا پس از كودتا از كا. گ. ب جدا شده و به صورت يك اداره مستقل درآمد اما بنابر اطلاعات من، اين مديريت بسيار مهم مثل هميشه و با همان كاركنان به كارش ادامه مي‌دهد. «ارتباطات» (حالا عنوان رسمي اش هر چه باشد) مسئول رمزگذاري و طراحي ابزارهاي فني لازم براي به رمز درآوردن اطلاعات سري ارسالي از طريق تلفن، فاكس، تلگرام، يا كامپيوتر و نيز براي دريافت و رمزگشايي پيام هاي خارجي است اين اداره همچنين مسئول امنيت ارتباطات ادارات مهم و ساختمان هاي دولتي است كه بيشتر آنها داراي اتاق هاي ويژه اي است كه به سيستم مراقبت هاي ويژه مجهز هستند.

خلاصه آن كه همه سرويس هاي رمزنگاري روسيه- چه از آن وزارت امور خارجه و چه دولت و حتي رياست جمهوري- تحت نظر كا. گ. ب هستند و كا. گ. ب از اين طريق بر تمام مكاتبات رسمي نظارت دارد. گرچه رمزگذاراني كه جزو كاركنان وزارت خارجه يا دفتر رياست جمهوري هستند از نظر اداري جزو حقوق بگيران اين سازمان ها به حساب مي آيند اما روساي واقعي آنها در كا. گ. ب هستند.

 

پدافند ونتيجه‌گيري

كا. گ. ب امروز هم از رهنمود لنين كه در سالهاي بيست داده است، پيروي مي‌كند. او مي گويد: «كمونيست ها بايد از هر نقطه ضعيف حريف، هرچند هم كه كوچك باشد به طور اساسي، دلسوزانه، دقيق و با زيركي و هوشياري سود ببرند.»

لوچنكو، سرگرد سابق كا. گ. ب در اين زمينه، ضمن تجزيه و تحليل تاكتيكهاي كا. گ. ب چنين اظهار مي‌كند: «ملاحظه كنيد كه نقطه آسيب پذير شما در كجاست؛ كا. گ. ب را نيز در آنجا خواهيد يافت.»

برخي نقاط آسيب پذير كشورهاي آزاد را نمي‌توان بدون تجاوز به آزادي هايي كه موجوديت، هدف و قدرت اينگونه حكومت ها را تشكيل مي دهد، برطرف ساخت، دموكراسي بر اين باور استوار است كه «حقيقت» در روند يك رقابت آزاد پيروز مي شود، و همچنين آدمياني كه حقيقت را مي شناسند قادر خواهند بود كه به بهترين شكل، سياست را اعمال و هدايت كنند. موجوديت حكومت مردم بر مردم، وابسته به برخوردهاي دائم عقايد و طرز فكرهاي گوناگون و انتقاد و مناقشات عقيدتي مداوم است، هر چند كه مسيري منحرف و يا افراطري داشته باشد يك حكومت دموكراتيك، از طريق شركت افراد جامعه در مجادلات و مناقشات عقيدتي مي‌تواند بر پا بماند و يا نابود شود. اينگونه مناقشات و مجادلات آزاد نيز وابسته به اخبار، اطلاعات و باورهايي است كه از تمام منابع موجود ، فراچنگ آيد و در دسترس همگان قرار گيرد تا زمينه بحث و جدل براي شركت كنندگان فراهم شود.

هيچ عاملي نمي‌تواند كا. گ. ب را از اين تلاش باز دارد كه با استفاده از عوامل منحرف كننده مسير دموكراتيك اين تبادل عقايد را به سود خود تغيير ندهد، و يا نظريات شوروي را توسط جاسوسان سرنوشت ساز و سازمان هاي پوششي خود در آن مسير نگنجاند، نقاط آسيب پذير ديگر در جوامع آزاد، به واسطه وجود دموكراسي فردي و اجتماعي كه در كشورهاي آزاد جهان مري طبيعي، بديهي و لازم مي نمايد، پديد مي آيد، كه عبارتست از: آزادي گردهمايي، آزادي سخن و ابراز عقايد و تساوي حقوق ميان افراد جامعه. كا. گ. ب از اين «شكاف ها» و يا به عبارت بهتر «نقطه هاي آسيب پذير» به منظور پنهان كاري و جاسوسي استفاده مي‌كند. با اينحال، ايالات متحده آمريكا و ساير كشورهاي آزاد، بي آنكه آزادي فردي را محدود سازند مي توانند با دست يازيدن به اقدامات و تمهيدات بسيار، عليه كا. گ. ب بجنگند، يك سلسله اقدامات عملي و نسبتا پيش پا افتاده، مي‌تواند نيروي تعرضي كا. گ. ب را ناتوان سازد و همزمان دژهاي دفاعي ممالك غربي را برابر حملات پنهاني آن تقويت كند.

ايالات متحده امريكا ابتدا بايستي به طور سريع و موثر، شمار عوامل كا. گ. ب راكه در مرزهاي بين ايالات فدرال حاضر و به فعاليت مشغولند، محدود سازد. اين كار نابخردانه است كه به اتحاد جماهير شوروي اجازه داده شود دسته هايي از افسران كا. گ. ب را در امريكا مستقر كند. تا تمامي اين افراد با استفاده از مصونيت سياسي، در كنگره، ادارات دولتي و دانشگاه ها همانند عناصر فعال و دزدان فن اوري در آزمايشگاه ها و مراكز پژوهشي و كارخانه ها رفت و آمد داشته باشند و شب ها دزدكي مكان هاي امن خود را براي ملاقات با جاسوسانشان ترك، و روزها و شب ها، مكالمات تلفني صدها هزار نفر آمريكايي را استراق سمع كنند.

كنسولگري شوروي در سانفرانسيسكو كه «جنگل آنتن» آن متوجه يكي از مهم ترين مراكز تحقيقاتي و پيشرفته كرة خاكي است، يك لانه جاسوس به شمار مي رود كنسولگري مزبور، بايد سريعاً بسته شود و ايالات متحده امريكا اگر تعداد عوامل اطلاعاتي شوروي را از صدها نفر به تعداد نسبتاً كمي تقليل دهد، كا. گ. ب را مجبور خواهد ساخت كه بر شمار مقيمين غيرقانوني خويش بيفزايد. امريكايي ها شكايت دارند كه متحدين آنها مقررات مربوطه به تكنولوژي پيشرفته را كه در آمريكا در اختيارشان گذارده است در نظر نمي گيرند و يا اصلا اجرا نمي كنند و كالاهاي مزبور را در اختيار كمونيست ها قرار مي دهند با اين حال واشينگتون خود در دهه هفتاد به كوكام[1] ابلاغ كرد كه استثنائاً مي‌توان بخش بزرگي از كالاهايي را كه متحدين وي، از نظر حفاظت غيرقابل صدور به شوري مي دانستند به اين كشور صادر كرد.

امريكايي هايي كه بهتر از هر كس ديگر مي توانند در «جبهه نامرئي» عليه كا. گ. ب  بجنگند، چند هزار نفر زن و مردي هستند كه در سازمان سيا و اف. بي. آي كار مي‌كنند. كارمندان اين دونهاد، ولي هنوز از پيامد محدوديت هايي كه در دهه هفتاد براي آنها بوجود آمده بود رنج مي بردند.

«بخش ضربت» كه در قسمت سري سيا فعاليت دارد تنها شعبه اي از سازمان هاي اطلاعاتي امريكاست كه در سراسر دنيا، برابر كا. گ. ب  ايستاده است. همين بخش است كه به تنهايي با كا. گ. ب يا يك سازمان اطلاعاتي ديگر شبيه به آن از لحاظ تشكيلاتي و فعاليت برابري مي‌كند. از سال 1971 تا 1975 تعداد كاركنان بخش مزبور به نصف تقليل يافت، زماني «رگ زني» [ناتوان ساختن سيا به وسيله خود مقامات امريكايي] واقعي آغاز شد كه ماجراي موسوم به «حمام خون هالووين» پيش آمد. در اكتبر 1977 استانفيلد ترنر، رئيس وقت سيا دست كم 850 محل شغلي را در بخش سري خط زد. شمار كارمندان اخراجي معلوم نيست، اما شكي نيست كه بعضي از آنان، بدون توجه به وضع زندگيشان و مصلحت بخش سري در پربهره ترين سالهاي خدمت خود از اين بخش رانده شدند و ديگران چند سال زودتر از دورة بازنشستگي شان از كار بركنار شدند.

در ان زمان كه آيت الله خميني در پاريس براي به دست گرفتن قدرت سياسي در ايران فعاليت مي كرد، نماينده او، يعني «صادق قطب زاده» دو بار سعي كرد به طور خصوصي با سيا تماس بگيرد، ولي هر دوبار سيا به گونه‌اي ابلهانه، تقاضاي وزير امور خارجه آينده ايران را كه مي خواسته به ماجراي غم انگيز كشورش- كه سرانجام گلوي خود او را نيز فشرد- شايد بتواند با كمك غرب پايان دهد، مورد بي اعتنايي قرار داد. سيا زماني به خود آمد كه پي برد، واشينگتون به اطلاعات مهمي دربارة ايران نياز دارد اما معلوم شد بهترين كارشناس و مطلع منطقه ايران، مردي كه زواياي زندگي ايراني را به خوبي مي شناخت از دست داده است.

زماني كه امنيت داخلي آمريكا از سوي قاچاق مواد مخدر، تبهكاري هاي سازمان داده شده و نفوذ و پنهانكاري جاسوسان خارجي به نحو فزاينده اي به مخاطره افتاده بود، از شمار كارآگاهان سازمان اف. بي. آي ظرف پنج سال- از 1976 تا 1980- از 8619 به 7844 نفر كاهش يافت، چهل سال تمام اف. بي. آي راجع به سازمان هاي مخفي، حتي از آنهايي كه كا. گ. ب به منظور اجرا عمليات ويژه به كارشان گرفت، اطلاعاتي مستدل و موثق به دست آورده و جمع آوري كرده بود. اف. بي. آي مداركي از افرادي كه امنيت عمومي را به انگيزه پنهانكاري، ترور، خرابكاري و ساير تجاوزات، با زمينة سياسي مي توانست به خطر اندازد، گردآورده بود. بسياري از آراء صادره از سوي محاكم حقوقي و قضايي، قانوني بودن اين تحقيقات را تائيد مي‌كرد و تنها در سال 1973 اف. بي. آي بيش از بيست و يك هزار رويداد و قضيه اي را كه به امنيت داخلي آمريكا مربوط مي‌شد. مورد اقدام قرار داده بود. در آوريل 1976 «ادوارد لوي» دادستان كل فدرال، طي بخشنامه اي به اف. بي. آي ابلاغ كرد كه سازمان مزبور ديگر حق ندارد در مورد مؤسسات و اتباع آمريكايي تجسس و تحقيق كند، مگر آنكه دليل وبرهان قانع كننده اي وجود داشته باشد كه جنايت و تخلفي انجام شده و يا در شرف انجام است. به جز اين دادستان فدرال حتي، تشكيل پرونده عليه اعضا سازمان هاي مخفي و تروريستي را نيز از سوي اف. بي. آي ممنوع اعلام كرد. با توجه به دو دستورالعمل ياد شده، پيامد اجراي آن اين بود كه اف. بي. آي در سال 1982 تنها كمتر از يكصد قضيه اطلاعاتي را كه مربوط به امنيت داخلي مي شد، پي گيري كرد. اف. بي. آي در زمينه عمليات ضدجاسوسي عليه كا. گ. ب و تشكيلاتي كه زير نفوذ و هدايت شوروي هستند و دست اف. بي. آي در تعقيب و اجراي چنين عملياتي باز است، موفق بوده و حتي به نتايج ممتازي هم رسيده است.

به سبب بركنار كردن كارمندان با بازنشستگي اجباري و عدم توجه به امر ضدجاسوسي كه در سالهاي هفتاد پيش آمده است در مقام مقايسه مي‌توان گفت، كشورهاي اقماري شوروي در وضع و موقعيتي هستند كه در هر زمان قادرند، تعداد بيشتري از عوامل اطلاعاتي خود را به واشنگتن و نيويورك اعزام كنند، در حالي كه اف. بي. آي نمي‌تواند تعداد كافي از نيروي انساني را برابر آنان قرار دهد و از فعاليتشان جلوگيري كند.

براي تقويت دو سازمان اف. بي. آي و CIA دولت امريكا بايستي دوباره توجه ملت خود را به اين موضوع برانگيزد كه وجود يك سازمان نيرومند اطلاعاتي و امنيتي براي دفاع از كشور لازم و ضروري مي نمايد، اين كار از سوي كنگره با تصويب اساسنامه اي كه در ان وظايف و حوزه فعاليت ها و حدود اختيارات هر دو سازمان مشخص شده باشد قابل اجرا است، اين اساسنامه بايد به اذهان عمومي،‌خبرنگاران، دادگاه ها، سياستمداران و خود عوامل اطلاعاتي آگاهي دهد كه چه كارهايي بايستي و چه كارهايي نبايستي انجام شود. سپس كنگره موظف به تصويب طرح هايي است كه بر اساس آن هر دو نهاد بتوانند نيروي انساني خود را افزايش دهند، هزينه و بودجه بخش سري C.I.A و بخش ضد جاسوسي F.B.I مبلغي كمتر از بهاي دو اسكادران هواپيماي شكاري و مخارج نگهداري آن است و اين هزينه را مردم امريكا با ميل و اشتياق مي پردازند.

رهبري شوروي از هيچ چيز به اندازه تأثير حقيقت و آزادي نمي ترسد به خصوص كه از سوي خود روساها حقيقت و آزادي مطرح شود. به همين دليل شوروي بزرگترين نويسندگان كشور را، چون جذامي به تبعيد فرستاده و انتشار آثارشان را كه گويي حامل ميكروب وبا و طاعون است ممنوع كرده است.

تا وقتي كه شوروي با اين تجاوزات به راه خود ادامه مي دهد، غرب بايد سعي كند با يك يك اتباع اين كشور محرمانه قرارداد ببندد و به تمام افراد روسي كه از غرب استمداد مي جويند كمك كند. به طوري كه يوچنكو مي گويد: هيچ وقت اين تعداد از اتباع شوروي، متعلق به سازمان هاي اطلاعاتي، سرويس اطلاعات خارجي و حتي از سطوح بالاي حزب، آماده بستن چنين قراردادي نبوده اند. او از زمان آموزش خود در كا. گ. ب سه خاطره قابل توجه را به ياد مي آورد كه براي مثال ذكر مي‌شود: زماني كه «آناتولي نيكلايويچ فيلاتف» سرهنگ پيشين و با سابقه G.R.U.  در اواسط دهه هفتاد در الجزاير به كار اشتغال داشت با سيا تماس گرفت و تقاضا كرد كه با دولت آمريكا همكاري كند، او چون يك افسر اطلاعاتي كار آزموده بود. بنابراين مي دانست كه از چه خطري استقبال مي‌كند و نيز آگاه بود كه از اين رهگذر، چه زيان جبران ناپذيري بر حزب كمونيست وارد مي آورد.

فيلاتف، در يك مدت زمان چهارده ماهه در الجزاير، پرونده هايي از اطلاعات و اسرار نظامي، متعلق به G.R.U را در اختيار سيا، گذاشت. از جمله مهمترين اطلاعات مزبور، جزئياتي دربارة دخالت شوروي در عمليات تروريستي و جنگ هاي چريكي در بسياري از نقاط دنيا بود. پس از آنكه فيلاتف به مسكو احضار و در آنجا مشغول به كار شد. اطلاعات و اسرار تاكتيكي را از مركز جي. آر. يو براي سيا مي فرستاد. او تقريباً مدت يك سال براي امريكاييها كار كرد تا اينكه هنگام پر كردن ناقل بي روح به وسيله عوامل كا. گ. ب دستگير شد، احتمال مي رود كه ماموران تعقيب و مراقبت كا.گ.ب در حين مراقبت از يك جاسوس ديگر آمريكايي به طور اتفاقي رد فيلاتف را يافته باشند. پس ار ماههاي متمادي بازجويي، فيلاتف محكوم به اعدام شد. كا. گ. ب قضيه غم انگيز ديميترويچ اوگوردنيك را نيز به آگاهي لوچنكو رسانده بود. اوگوردنيك كارمند وزارت امور خارجه شوروي بود كه از يك كمونيست آرمانگرا، به يك ضد كمونيست آتشين تبديل شده بود، او به هنگام خدمتش در سفارت شوروي در «بوگوتا» پايتخت كلمبيا، در سال 1974 با سي. آي. اي تماس گرفت و زماني كه در سال 1975 خدمت خارج از كشورش پايان مي يافت، آموزش هاي اصولي جاسوسي را فراگرفته بود.

اوگوردنيك به مدت بيست ماه تمام، ميكروفيلم هايي از صدها سند و مدرك سري شوروي كه بين آنها گزارش هاي سفرا نيز يافت مي شد، براي سيا فرستاد، سيا كوتاه شده اي از اين گزارش ها را براي كاخ سفيد، مقامات امنيتي ملي و وزارت كشور مي فرستاد، تا اينكه در سال 1977 كا. گ. ب متوجه شد كه در جايي از كرملين درزي پيدا شده است كه از آن اسرار دولتي بيرون مي رود كه ماموران تجسس كا. گ. ب بعد از مدتها توانستند اگوردنيك را دستگير كنند كه او نيز خود را با يك ماده سمي قوي كشت، به طوري كه به لوچنكو گفته شده بود كا. گ. ب هرگز نتوانست پي ببرد اوگوردنيك از چه طريق در مسكو با سيا تماس مي گرفت، چه مداركي را در اختيار امريكايي ها گذاشته بود و آيا در داخل وزارت امور خارجه شوروي رابطه داشته است يا خير؟

قضيه اي كه بيش از ساير قضايا براي لوچنكو جالب بود، ماجراي «آكاردي شوچنكو» است. او با توجه به شايستگي و لياقت و پشتيباني دوست، آموزگار و مربيش «آندره گروميكو» وزير خارجه شوروي مراحل ترقي را پيمود و در وزارت امور خارجه به مقامات عالي رسيد. در چهل سالگي حزب او را به درجة سفير ارتقا داد و در سال 1973 به مقام معاونت دبيركل سازمان ملل متحد رسيد و در اين مدت شوچنكو يكي از كارشناسان مهم در موضوع «خلع سلاح» و مسألة «تقليل تسليحاتي اتمي» بود در اوايل سال 1977 روس ها با شگفتي متوجه شدند كه امريكايي ها به خوبي از موضع روسيه شوروي برابر محدود كردن تسليحات اطلاع دارند و حتي گاهي اوقات از اين هم جلوتر رفته و مقاصد و نظريات شوروي را زودتر از خود آنها منتشر مي سازند و يا در جريان قرار مي گيرند. از آن جا كه واشنگتون خيلي زودتر از مسايل و موضوعات مورد نظر شوروي سردر مي آورد، سوء ظن كرملين برانگيخته شد و كا. گ. ب تجسسات و مراقبت هاي خود را آغاز كرد. كا. گ. ب در سال 1978 به نتيجه نهايي تحقيقات خود رسيد: اطلاعاتي كه امريكايي ها زودتر از موقع از آن آگاه مي‌شوند به احتمال زياد مي‌تواند از سوي سه نفر در اختيار آنان گذاشته شود: آناتولي دوبرينين، سفير كبير شوروي در امريكا، اولگ ترايانوسكي، فرستاده ويژه شوروي در سازمان ملل و يا شوچنكو كه در نهايت با بررسي و كنترل سه نفر در نهايت به شوچنكو شك كردند و زماني كه او را به شوروي احضار كردند او نزد مقامات اطلاعاتي امريكا رفت و تقاضاي پناهندگي سياسي كرد.

و اين واقعيت كه لوچنگو كه سرگرد سابق كا. گ. ب بود و آموزشهاي لازم را در كا. گ. ب ديده بود در امريكا زندگي مي‌كند كه نشانگر آسيب پذيري فزاينده شوروي و كا. گ. ب است چنين افسر ممتاز و شايسته اي كه در يكي از چهار يا پنج نمايندگي مهم كا. گ. ب در سراسر جهان ماموريت هاي به كلي سري و مشكلي را انجام مي داده است هرچه داشت به دور ريخت و از موفقيتهاي شغلي خويش در آينده صرف نظر كرد؛ تنها به اين منظور كه بتواند چون يك انسان آزاد زندگي كند و اين پديده نشان مي‌دهد كه كا. گ. ب در درون با چه مشكلاتي روبرو است.

فرار آركاردي شوچيكو، يوچنكو، كوزيچكين و ديگر افسران كا. گ. ب كادر رهبري شوروي را برابر يك وضع روشن اگرچه بحراني و دشوار قرار داد. رهبران شوروي بايستي به اين سوالات پاسخ مي دادند:

اين اتفاق چگونه مي توانست رخ دهد؟ دليل آن چه بود؟ از چه طريق مي‌توانيم از وقوع چنين فجايعي در آينده جلوگيري كنيم؟

امكان ديگر اين بود، فعلا چنين عمل شود كه اتفاق مهمي رخ نداده است و بر اين افتضاح سرپوش گذاشته، از بروز آثار زشت و منفور زخم ناشي از اخراج دسته جمعي و پاكسازي هاي اداري جلوگيري گردد، تا زماني كه واقعيت و حقيقت امر روشن شود.

كادر رهبري شوروي، با توجه به جزئيات امر، امكان دوم را برگزيد. كا. گ. ب واهمة زيادي از واقعيت فرار و پناهندگي كوزيچكين داشت ولي عكس العمل آن در برابر اين موضوع به آنجا رسيد كه تظاهر مي‌كرد اصلا نمي خواهد بداند چه اتفاقي براي كوزيچكين رخ داده است تحقيقات كا. گ. ب تا آن اندازه سطحي بود كه نتوانستند بفهمند او در كجاست، تا اينكه در اكتبر سال 1982 دولت انگلستان بر آن شد كه پرده از اين راز بردارد تا در ضمن سروصداي خبرنگاران نيز فروكش كند و به ماجرا خاتمه دهد.

از آنجا كه در كشورهاي آزاد، هيچ چيز براي هميشه پنهان نگه داشته نمي شود بنابراين يك جاسوس همواره مي‌تواند زيان محدودي را سبب شود- فرقي نمي كند كه اين زيان تا چه اندازه بزرگ باشد. از آنجا كه يك كشور آزاد بر پاية رقابت هاي عقيدتي و برخورد باورهاي متضاد استوار است لذا طرز فكرهاي مخرب نيز مي توانند همواره زيان هاي محدود به بار آورند، زيرا در جريان تبادل نظر و بحث و جدل هايي كه آزادانه انجام مي‌گيرد كنار گذاشته خواهند شد.

شيوه حكومت در شوروي ، بر عكس نمي‌تواند بدون مخفي نگه داشتن ماجراها و رويدادها به حيات خود ادامه دهد و به همين جهت از ايجاد شكاف و نفوذ طرز فكرهاي بيگانه به شدت پرهيز مي‌كند تا از پيامد فاجعه آميز آن بركنار بماند از آنجا كه سيستم اين گونه تضادهاي فكري را سركوب سازد ولي در عين حال اگر طرز فكري پديد آيد كه بتوان آن را عليه حريف به كار گرفت، فوراً اين فكر را گسترش مي‌دهد و براي اين منظور محدوديت هاي موجود را كنار مي گذارد.

بوروكراسي حزبي هر اندازه در روسيه شوروي طولاني تر حاكم باشد و از اين رهگذر پخته تر و استوارتر شود، به همان اندازه اين خطر كه افسران كا. گ. ب يا كارگزاران حزبي نقاب را از چهره خويش به كنار زنند نيز، بالاتر خواهد گرفت و انديشة آزادي و شرافت انساني، راه كا. گ. ب را خواهد بست.

اگر كرملين، عواملي كه لوچنكو و كوزيچكين را وادار كرد تا به غرب پناهنده شوند، همچنان مورد بي اعتنايي و توجه قرار دهد، پس بايد منتظر وقوع رويدادهاي فاجعه آميز ديگري نيز مي‌باشد. اين امر، همين طور در مورد تمام شئون اجتماعي روسيه شوروي نيز صادق است. اگر دفتر سياسي حزب و فردي كه در رأس آن قرار دارد، اين شهامت را نداشته باشند كه در درون شوروي دست به تغييرات اصولي نزنند با بحرانهاي اقتصادي و اجتماعي رو به رو خواهند شد و خود به خوبي آگاه هستند كه بحران هاي ياد شده ادامه و افزايش خواهد يافت. اگر مسكو، به تغيير و تحولات ژرف مبادرت نكند، پس ما بايستي چنين حساب كنيم كه اتحاد جماهير شوروي روي آن چه را كه در دهة هفتاد انجام داده است، در سال هشتاد، با مقياسي بزرگتر ادامه خواهد داد.

 

منابع:

1- «كا. گ. ب»ي امروز- نگاهي به درون مركز جاسوسي مسكو اثر جان بارن ترجمه دكتر احمد بهپور

2- كا. گ. ب دولتي در دولت. پليس مخفي و سلطه آن بر گذشته حال و آينده روسيه اثر يوگينا آلباتس ترجمه مهدي پرتوي

3- كا. گ. ب اثر جان بارون چاپ دوم 1365 ترجمه سياوش ميرزا بيگي

4- سازمانهاي جاسوسي دنيا اثر احمد مساجدي چاپ اول 1364

 

فهرست مندرجات تحقيق

عنوان                                                   صفحه

پيشگفتار..................................... 1

مقدمه........................................ 3

محورهاي عام.................................. 5

محورهاي خاص.................................. 8

تشكيلات داخلي كا. گ. ب با توجه به اجزاي عام و خاص    10

تشكيلات كا. گ. ب (اداره و مديريت ها).......... 16

پدافند و نتيجه گيري.......................... 23

منابع........................................ 35

 

 
   

 


[1] - ايالات متحده و ساير كشورهاي عضو پيمان ناتو و ژاپن، به تشكيل يك كميته همكاري به منظور نظارت بر اجراي قوانين و مقررات صدور كالاي غيرمجاز در امر بازرگاني شرق- غرب مبادرت كردند كه تحت نام مخفف كوكام معروف است COCAM مخفف:coordination committee for East-West trade- policy

پایان نامه,انجام پایان نامه,سازمان اطلاعاتي روسيه (K.G.B)

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

سفارش پایان نامه

نقشه