انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

نوشته شده توسط moshaveranetehran.net   
دسته: انجام پایان نامه | مقالات
نمایش از جمعه, 21 خرداد 1395 07:11
بازدید: 73

گزارش چاه پيمايي

چاه به عمق 95 متر متعلق به شركت آب و فاضلاب روستايي واقع در روستاي شير ذيل از توابع شهرستان فومن توسط شركت حفاري قزل اوزن گيل با قطر 12 اينچ در تاريخ 5/12/85 چاه پيمايي گرديد.

بر اساس نتايج و بررسي هاي كاروناژ الكتريكي و كنترل و تطبيق آن با نمونه‌هاي اخذ شده از حفاري لايه هاي اعماق زمين گمانه آب مصرفي روستا چنين استنتاج مي گردد كه به طور كلي حفاري در لايه‌هاي آبرفتي كه نوع رسوبات آن عمدتاً قلوه سنگ، شن درشت و ريز، ماسه و سيلت و رس كه به صورت مخلوط رسوب گذاري شده‌اند و از نفوذپذيري متوسطي برخوردار مي باشد رسوبات حفاري شده تا عمق 16 متري ريزدانه بوده و از عمق 16 الي 24 متري دانه درشت بوده و از عمق 24 الي 28 متري يك لايه كاملاً رسي حفاري گرديده و از عمق 28 الي 55 متري يك لايه مخلوط از نوع رس – شن، ماسه و سيلت حفاري شده و از عمق 55 الي 60 متري يك لايه درشت دانه حفاري شده و نفوذپذير مي باشد و از عمق 60 الي 70 متري سيلت، رس و ماسه حفاري شده و از عمق 70 الي 76 متري يك لايه نفوذپذير حفاري گرديده و از عمق 76 تا 80 متري يك لايه رسي حفاري شده و از  عمق 80 الي 85 متري باز هم يك لايه مقاوم حفاري شده و از عمق 85 تا عمق 95 به تدريج به ميزان افزوده مي گردد و از نفوذپذيي ضعيفي برخوردار مي باشد.

نتيجه گيري و پيشنهاد

با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي‌شود.

از عمق 0متر تا 18 متر برابر 18 متر لوله كور

از عمق 18متر تا 24 متر برابر 6متر لوله مشبك

از عمق 24متر تا 36متر برابر 12 متر لوله كور

از عمق 36متر تا 60متر برابر 24متر لوله مشبك

از عمق 60متر تا 70متر برابر 10 متر لوله كور

از عمق 70متر تا 76متر برابر 6 متر لوله مشبك

از عمق 76متر تا 80 متر برابر 4 متر لوله كور

از عمق 80متر تا 86 متر برابر 6متر لوله مشبك

از عمق 86متر تا 92 متر برابر 6 متر لوله كور و رسوبگر

از عمق 92متر تا 95 متر برابر 3 متر لوله‌گذاري پيشنهاد نمي‌گردد (بدليل رس زياد)

گشاد كردن چاه با قطر بزرگ و استفاده از گراول مناسب و شستشوي چاه به طور كامل انجام مي شود و توضيح اينكه جهت واضح و گويا بودن منحني هاي رزوسيتوتيه دوباره تهيه گرديد.

گزارش چاه پيمايي

چاه به عمق 60 متر متعلق به آب و فاضلاب روستايي استان گيلان واقع در روستاي آج بوزايه از توابع شهرستان رشت توسط شركت حفاري خواجگي با قطر 12 اينچ و مختصات جغرافيايي x=37N2014 و ALT= 15m  49E4649  جهت مصرف شرب در تاريخ 8/6/85 چاه‌پيمايي شد.

نحوه چاه‌پيمايي از پايين به بالا

سطح گل حفاري در زمان چاه‌پيمايي 5/1 متر

سطح گل حفاري پس از آزمايش 5/1 متر

مقاومت گل حفاري 71/5 اهم متر در 25 درجه سانتي گراد

هدايت الكتريكي گل حفاري 1751 ميكرو مهوس بر سانتي متر

عمق در شروع چاه‌پيمايي 60 متر

عمق در پايان چاه‌پيمايي 6 متر

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 60 متر متعلق به سازمان آب و فاضلاب روستايي استان گيلان واقع در روستاي آج بوزايه از توابع شهرستان رشت توسط شركت حفاري خواجگي با قطر 12 اينچ حفر و نمونه هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

از عمق 0 تا عمق 2 متر: ماسه دانه ريز و سيلت

از عمق 2 تا عمق 6 متر: رس قهوه اي رنگ همراه با درصدي سيلت و ماسه

از عمق 6 تا عمق 18متر: رس قهوه اي متمايل به خاكستري همراه با ماسه و سيلت

از عمق 18 تا عمق 23 متر: مخلوطي از رس و سيلت و ماسه و درصدي شن

از عمق 23 تا عمق 28 متر: شن همراه با قطعات خرد شده قلوه سنگ و مقداري ماسه

از عمق 28 تا عمق 35متر: ماسه دانه ريز تا متوسط همراه با سيلت و قطعات خرد شده و قلوه سنگ

از عمق 35 تا عمق 37 متر: شن همراه با قطعات خرد شده قلوه سنگ

از عمق 37 تا عمق 42 متر: ماسه ريز دانه و سيلت و درصد ناچيزي شن

از عمق42 تا عمق 44 متر: ماسه متوسط تا درشت همراه با سيلت و شن خرد شده

از عمق 44 تا عمق 49 متر: ماسه متوسط نادرشت همراه با شن و قطعات خرد شده قلوه سنگ در خميره رسي

از عمق 49 تا عمق 60 متر: قطعات خرد شده شن و قلوه سنگ همراه با درصد ناچيزي ماسه و سيلت

از عمق 60 تا عمق 70متر: عمدتاً رس به رنگ قهوه اي متمايل به خاكستري همراه با درصدي سيلت

نتيجه گيري و پيشنهاد:

پيشنهاد مي شود از سطح زمين تا عمق 60 متر برقو شود.

با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كار وتاژ الكتريكي مناسب ترين بشكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي شود.

از عمق 0 متر تا 20 متر برابر 20 متر لوله كور

از عمق 20 متر تا 26متر برابر 6 متر لوله مشبك

از عمق 26 متر تا 30 متر برابر 4 متر لوله كور

از عمق 30 متر تا 32 متر برابر 2 متر لوله مشبك

از عمق 32متر تا 49متر برابر 17متر لوله كور

از عمق 49 متر تا 51متر برابر 2 متر لوله مشبك

از عمق 51 متر تا 56 متر برابر 5 متر لوله كور

از عمق 56 متر تا 58 متر برابر 2 متر لوله مشبك

از عمق 58 متر تا 60 متر برابر 2 متر لوله كور و رسوبگير

تذكر: شستشو و پيستون زني با آب صاف و به ميزان مورد نياز انجام شود. ريختن شن دانه بندي شده جهت انجام گراول پك توصيه مي‌شود.

لازم بذكر است آبدهي يك چاه فقط پس از پايان عمليات حفاري و لوله گذاري و پس از انجام آزمايش پمپاژ تعيين مي گردد. پيشنهاد مي‌گردد در صورت لوله گذاري چاه عمليات گراول ريزي به طور كامل انجام و مراحل توسعه و شستشوي چاه با نظارت كامل انجام گيرد.

يادآوري مي شود ميزان آبدهي چاه علاوه بر قابليت انتقال و نفوذ نسبي لايه ها و مقاومت الكتريكي آنها به تغذيه جانبي و ميزان گسترش لايه آبدار نيز بستگي دارد. منحني هاي كاروتاژ الكتريكي و اصولاً چاه‌پيمايي يك بررسي كيفي است و لوله گذاري پيشنهادي و صرفاً به منظور كمك به كارشناس محترم امور آب ارائه شده است و كارشناس مي بايست با بررسي نقشه هاي ژئوفيزيكي و هيدروژئولوژي منطقه و بررسي چگونگي تغذيه جانبي لايه آبدار و تجربيات قبلي ميزان آبدهي احتمال چاه را تخمين بزند. ضمناً متذكر مي شود مقدار آبدهي واقعي چاه فقط پس از لوله گذاري و انجام آزمايش پمپاژ مشخص خواهد گرديد.

نتيجه گيري: پس از پيلو نمودن مختصات جغرافيايي چاه بر روي نقشه زمين شناسي قزوين –رشت  ، مشخص مي گردد چاه در تشكيلات عصر حاضر به چينه شناسي رسوبات آبرفتي دلتائي بدون جدائي (بدون نشستگي) (Undivided) جاي دارد. به لحاظ ليتولوژي و ستون چينه شناسي از عمق 26-20 متري شامل شن همراه با قطعات خرد شده قلوه سنگ و مقاومت الكتريكي (68-40) اهم متر حاوي آب شيرين و از عمق 32-30 متري شامل ماسه دار و شن دانه درشت با مقاومت الكتريكي (75-50) اهم متر حاوي آب شيرين و از اعمق (51-49) حامل قطعات خرد شده شن و قلوه سنگ و درصد ناچيزي سيلت با مقاومت الكتريكي حدود 30 اهم متر و از عمق 56 متري به بعد شامل شن دانه ريز و ماسه دانه درشت با مقاومت نزديك 50-40 اهم متر و احتمالاً تحت فشار ديده مي شود.

گزارش چاه‌پيمايي

چاه به عمق 80 متر متعلق به سازمان جهاد كشاورزي واقع در روستاي كپورچال از توابع شهرستان بندر انزلي توسط شركت حفاري صدر آب ساحل با قطر 12 اينچ و مختصات جغرافيايي x=341760 و y=4153780 جهت مصرف كشاورزي در تاريخ 6/5/85 چاه‌پيمايي گرديد.

نحوه چاه‌پيمايي از پايين به بالا

سطح گل حفاري در زمان چاه‌پيمايي 2 متر

سطح كل حفاري پس از آزمايش 2 متر

مقاومت الكتريكي گل حفاري 15/10اهم متر و در 25 درجه سانتي‌گراد

هدايت الكتريكي گل حفاري 985 ميكرو مهوس بر سانتي متر

عمق در شروع چاه‌پيمايي 80 متر

عمق در پايان چاه‌پيمايي 6 متر

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 80 متر متعلق به سازمان جهاد كشاورزي واقع در روستاي كپورچال از توابع شهرستان بندر انزلي توسط شركت حفاري صدر آب ساحل با قطر 12 اينچ حفر و نمونه هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

از عمق 0 تا 4 متر: عمدتاً رس با چسبندگي بالا

از عمق 4 تا 10متر: عمدتاً رس به رنگ خاكستري با چسبندگي زياد

از عمق10تا 16 متر: مخلوطي از ماسه و سيلت (ماسه دانه درشت)

از عمق 16 تا 23 متر: شن و ماسه دانه درشت و درصد ناچيزي سيلت

از عمق 23 تا 30 متر: عمدتاً رس

از عمق 30 تا 34 متر: مخلوطي از شن و ماسه دانه درشت

از عمق 34 تا 36 متر: مخلوطي از سيلت و رس با چسبندگي زياد

از عمق 36 تا 40 متر: مخلوطي از رس و ماسه و سيلت

از عمق 40 تا 57 متر: عمدتاً رس با چسبندگي زياد

از عمق 57 تا 71 متر: شن دانه درشت تا بسيار دانه درشت

از عمق 71 تا 76 متر: مخلوطي از شن و ماسه و سيلت در خميره رسي

از عمق 76 تا 80 متر: مخلوطي از شن و رس با چسبندگي زياد.

نتيجه گيري و پيشنهاد

پيشنهاد مي شود از سطح زمين تا عمق 75 متري برقو شود.

با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي‌شود.

از عمق 0 متر تا 15 متر برابر 15 متر لوله كور

از عمق 15 متر تا 21 متر برابر 6متر لوله مشبك

از عمق 21 متر تا 31 متر برابر 10 متر لوله كور

از عمق 31 متر تا 33 متر برابر 2 متر لوله مشبك

از عمق 33 متر تا 55 متر برابر 22 متر لوله كور

از عمق 55 متر تا 69 متر برابر 14 متر لوله مشبك

از عمق 69 متر تا 75 متر برابر 6متر لوله كور و رسوبگير

تذكر: شستشو و پيستون زني با آب صاف و به ميزان كافي انجام گيرد. ريختن گراول دانه بندي شده جهت انجام گراول پكينگ پيشنهاد مي شود. لازم به ذكر است آبدهي يك چاه فقط پس از پايان عمليات حفاري و لوله گذاري و پس از انجام آزمايش پمپاژ تعيين مي گردد. پيشنهاد مي گردد در صورت لوله گذاري چاه عمليات گراول ريزي به طور كامل انجام و مراحل توسعه و شستشوي چاه با نظارت كامل انجام گيرد.

يادآوري مي شود ميزان آبدهي يك چاه علاوه بر قابليت نفوذ نسبي لايه ها و مقاومت الكتريكي آنها به تغذيه جانبي و ميزان گسترش لابه آبدار نيز بستگي دارد. منحني هاي كاروتاژ الكتريكي و اصولاً چاه‌پيمايي يك بررسي كيفي است و لوله گذاري پيشنهادي صرفاً به منظور كمك به كارشناس محترم امور آب ارائه شده است و كارشناسان امور آب مي بايست با بررسي نقشه هاي ژئوفيزيكي و هيدروژئولوژي منطقه و بررسي چگونگي تغذيه جانبي لايه آبدار و تجربيات قبلي ميزان آبدهي احتمالي چاه را تخمين بزنند. ضمناً متذكر مي شود مقدار آبدهي واقعي چاه فقط پس از لوله گذاري و انجام آزمايش پمپاژ مشخص خواهد گرديد.

نتيجه: به لحاظ ليتولوژي و ستون چينه شناسي از عمق (21-15) متري شامل شن و ماسه دانه درشت و درصدي ناچيز سيلت با مقاومت الكتريكي (110-95) اهم متر حاوي آب شيرين و از عمق (33-31) متري شامل مخلوطي از شن و ماسه دانه درشت و مقاومت الكتريكي (62-50) اهم متر و از عمق (69-55) متري شامل شن دانه درشت تا بسيار دانه درشت و با مقاومت الكتريكي (150-75) اهم متر حاوي آب شيرين و احتمالاً تحت فشار مي باشد.

گزارش چاه پيمايي

چاه به عمق 80 متر متعلق به شركت آب و فاضلاب روستايي گيلان واقع در روستاي شهيد بهشتي سراوان از توابع شهرستان رشت توسط شركت حفاري صد آب ساحل با قطر 12 اينچ و مختصات جغرافيايي  و  و ALT =51m جهت مصرف شرب حفر گرديد.

نحوه چاه‌پيمايي از پايين به بالا

سطح گل حفاري در زمان چاه‌پيمايي 2 متر

سطح گل حفاري پس از آزمايش 2 متر

مقاومت الكتريكي گل حفاري 06/8 اهم متر و در 25 درجه سانتي‌گراد

هدايت الكتريكي گل حفاري 1240 ميكرو مهوس بر سانتي متر

عمق در شروع چاه‌پيمايي 80 متر

عمق در پايان چاه‌پيمايي 6 متر

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 80 متر متعلق به آب و فاضلاب روستايي گيلان واقع در روستاي شهيد بهشتي سراوان از توابع شهرستان رشت توسط شركت حفاري صدر آب ساحل با قطر 12 اينچ حفر نموده و نمونه هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

از عمق 0 تا 4 متر: مخلوطي از رس و سيلت با چسبندگي بالا

از عمق 4 تا 5 متر: عمدتاً ماسه دانه متوسط تا دانه درشت

از عمق 5 تا 16 متر: عمدتاً قلوه سنگ و شن دانه درشت تا بسيار دانه درشت

از عمق 16 تا 20 متر: مخلوطي از سيلت و ماسه و شن با جورشدگي ضعيف.

از عمق 20 تا 25 متر: تناوبي از ماسه و شن دانه درشت و درصدي سيلت

از عمق 25 تا 48 متر: عمدتاً رس به رنگ سبز و قهوه اي مايل به سبز

از عمق 48 تا 57 متر: مخلوطي از سيلت و قلوه سنگ

از عمق 57 تا 65 متر: تناوبي از سيلت و شن و قلوه سنگ دانه درشت.

از عمق 65 تا 75 متر: مخلوطي از شن و ماسه و سيلت

از عمق 75 تا 80 متر: مخلوطي از ماسه و سيلت

نتيجه گيري و پيشنهاد

پيشنهاد مي شود از سطح زمين تا عمق 80 متر برقو شود.

با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي‌شود.

از عمق 0 متر تا عمق 15 متر برابر 15 متر لوله كور

از عمق 15 متر تا عمق 24 متر برابر 9 متر لوله مشبك

از عمق 24 متر تا عمق 50 متر برابر 26 متر لوله كور

از عمق 50 متر تا عمق 55 متر برابر 5 متر لوله مشبك

از عمق 55 متر تا عمق 64 متر برابر 9 متر لوله كور

از عمق 64 متر تا عمق 73 متر برابر 9 متر لوله مشبك

از عمق 73 متر تا عمق 80 متر برابر 7 متر لوله كور رسوبگير

لازم بذكر است آبدهي يك چاه فقط پس از پايان عمليات حفاري و لوله گذاري و پس از انجام آزمايش پمپاژ تعيين مي گردد. پيشنهاد مي‌گردد در صورت لوله گذاري چاه عمليات گراول ريزي به طور كامل انجام مراحل توسعه و شستشوي چاه با نظارت كامل صورت گيرد.

يادآور مي گردد ميزان آبدهي هر چاه علاوه بر قابليت نفوذ نسبي لايه ها و مقاومت الكتريكي آنهاي به تغذيه جانبي و گسترش لايه آبدار نيز بستگي دارد. منحني هاي كاروتاژ الكتريكي و اصولاً چاه پيمايي يك بررسي كيفي است و لوله گذاري پيشنهادي صرفاً به منظور كمك به كارشناس محترم امور آب ارائه شده است و كارشناسان مي بايست با بررسي نقشه هاي ژئوفيزيكي و هيدروژئولوژي منطقه و بررسي چگونگي تغذيه جانبي لايه آبدار و تجربيات قبلي ميزان آبدهي احتمالي چاه را تخمين بزنند. ضمناً متذكر مي شود ميزان آبدهي هر چاه فقط و فقط پس از لوله گذاري و انجام آزمايش پمپاژ مشخص خواهد شد.

نتيجه: به لحاظ ليتولوژي و ستون چينه شناسي از عمق 24-15 متري شامل مخلوطي از شن و قلوه سنگ دانه درشت با مقاومت الكتريكي 120-190 هم متر حاوي آب شيرين و از عمق 55-50 متري شامل مخلوطي از شن و قلوه سنگ با درصدي سيلت با مقاومت الكتريكي حدود 140 اهم متر احتمالاً تحت فشار و از عمق 73-64 شامل شن و قلوه سنگ دانه درشت با مقاومت الكتريكي حدود 140-130 اهم متر و احتمالاً تحت فشار مشاهده مي شود.

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 60 متر متعلق به آب منطقه اي گيلان واقع در روستاي لنگاچرك از توابع روستاي رودسر توسط شركت حفاري چاه سارگيل با قطر12 اينچ حفر و نمونه هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه‌بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

از عمق 0 تا 3 متر: ماسه يكدست با قطر تقريبي 1 ميليمتر

از عمق 3 تا 4 متر: ماسه همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 4 تا 9 متر: رس متراكم و لغزنده به رنگ خاكستري

از عمق 9 تا 11 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 11 تا 13 متر: عمدتاً رس همراه با كمي شن

از عمق 13 تا 14 متر: شن همراه با رس داراي بوي لجن

از عمق 14 تا 27 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 27 تا 28 متر: شن همراه با رس

از عمق 28 تا 31 متر: رس و ماسه و شن

از عمق 31 تا 33 متر: مخلوطي از رس و ماسه و سيلت و شن

از عمق 33 تا 38 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده ماسه

از عمق 38 تا 40 متر: رس، ماسه و سيلت

از عمق 40 تا 42 متر: رس همراه با پوسته شكسته جانوران دريايي

از عمق 42 تا 44 متر: رس و ماسه و سيلت

از عمق 44 تا 47 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 47 تا 48متر:رس

از عمق 48 تا 49 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 49 تا 50 متر: رس

از عمق 50 تا 53 متر: رس و سيلت و ماسه همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 53 تا 60 متر: رس و سيلت

نتيجه گيري و پيشنهاد با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي شود.

از عمق 0 تا عمق 10 برابر 10 متر لوله كور

از عمق 10 تا عمق 16 برابر 6 متر لوله مشبك

از عمق 16 تا عمق 21 برابر 5 متر لوله كور

از عمق 21 تا عمق 24 برابر 3 متر لوله مشبك

از عمق 24 تا عمق 26 برابر 2 متر لوله كور

از عمق 26 تا عمق 30 برابر 4 متر لوله مشبك

از عمق 30 تا عمق 32 برابر 2 متر لوله كور

از عمق 32 تا عمق 38 برابر 6 متر لوله مشبك

از عمق 38 تا عمق 43 برابر 5 متر لوله كور

از عمق 43 تا عمق 50 برابر 7 متر لوله مشبك

از عمق 50 تا عمق 60 برابر 10 متر لوله كور و رسوبگير

يادآوري مي نمايد كاروتاژ الكتريكي به منظور ارائه اطلاعات بيشتر از لايه هاي حفاري شده بوده و به تنهايي قادر به تعيين آبدهي چاه نسبت تصميم نهايي توسط مهندسي ناظر اتخاذ مي گردد. با توجه به دانه ريز بودن نمونه هاي حفاري توصيه مي گردد از لوله هاي P.V.C با شبكه هاي يك ميليمتري براي لوله گذاري استفاده شود، از طرف ديگر براي گراول پلينگ بهتر است از گراول هاي رودخانه اي (نخودي و از جنس ماسه سنگ) با ابعاد 2 الي 5 ميليمتري كه كاملاً شسته شده و تميزاند استفاده شود. ضمناً به لحاظ مصرف آب چاه در كشاورزي، نصب 7 متر لوله هادي پيشنهاد مي گردد.

ويژگي هاي شرايط چاه پيمايي انجام شده

دستگاه چاه پيمايي مورد استفاده از نوع Well Reconnaissance INC. TEXS تك الكترودي و منحني هاي مقاومت و سلف پتانسيل را به طور همزمان رسم نموده و منحني پرتوگاما را به طور جداگانه ترسيم مي نمايد، سرعت حركت سوند در سيستم: فوت در دقيقه است كه در گزارش آن را برحسب متر در دقيقه تبديل مي نماييم.

اين آزمايش مربوط به چاهي متعلق به آب منطقه اي گيلان واقع در روستاي كنگاچرك از توابع شهرستان رودسر است كه در تاريخ 4/5/86 ساعت 11 با شرايط زير انجام شد.

هدايت الكتريكي گل حفاري EC=760 ميكرو مهوس بر سانتي متر و PH گل حفاري PH = 7.95 مي باشد.

هدايت الكتريكي آب مصرفي براي تهيه گل حفاري EC=340 ميكرومهوس بر سانتي متر و PH آب مصرفي براي تهيه گل حفاري PH=7.8 مي باشد.

در دماي هواي آزاد 34 درجه سانتي گراد و دماي گل حفاري 22 درجه سانتي گراد مي باشد. با سوند 16 اينچ و 64 اينچ با حركت از پايين به بالا با سرعت 6 متر در دقيقه انجام شد و براي اشعه گاما با سرعت 5/4 متر در دقيقه انجام شد.

ويژگي ها و شرايط چاه پيمايي انجام شده

اين آزمايش مربوط به چاهي واقع در روستاي قاضي محله لنگرود (شلمان) متعلق به شركت سهامي آب منطقه اي گيلان است كه در تاريخ 20/9/86 با شرايط زير انجام شده است.

لوگ الكتريكي برابر كاليبراسيون زير شامل رزيستوتيه، سلف پتانسيل و گاماري تهيه و با توجه به زمين شناسي منطقه و در مقايسه با نمونه هاي حفاري شده تفسير مي شود.

مقياسي طولي لوك ها  سيستم متريك بوده.

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 70 متر متعلق به شركت سهامي آب منطقه اي گيلان با حضور ناظر محترم شركت سپيد آب گيلان حفر گرديد و نمونه‌هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

رسوبات حفاري شده تا عمق 70 متري عمدتاً از نوع رسوبات ريزدانه بوده و به دليل وجود تعداد زيادي صدف هاي دو كفه اي دريايي در رسوبات حفاري شده، رسوبات جوان بوده و از نفوذپذيري بيشتري نسبت به رسوبات قديمي برخوردار مي باشند. رسوبات حفاري شده تا عمق حدود 15 متري، دانه ريز و عمدتاً از نوع رس – ماسه ريز و سيلت مي باشند كه در افقهاي 7 و 10 متري رسوبات شني و ماسه اي حفاري گرديده است و از عمق 15 الي 52 متري رسوبات از نفوذپذيري بيشتري نسبت به رسوبات فوقاني برخوردار بوده اند و با مقدار بيشتري شن و ماسه و سيلت و رس همراه مي باشند. ولي با توجه به كل مقاومت رسوبات (20 5Hmm) از نفوذپذيري متوسطي برخوردار مي باشند منحني هاي رزسيتوتيه و سلف پتانسيل در اين قسمت حاكي از يكنواختي رسوبات بوده و عمق هاي 32 تا 37 متري مقداري رسوبات دانه ريزتر به رسوبات موجود افزوده شده است. از عمق 52 الي 60 متري رسوبات ريزتر گرديده و با مقدار بيشتري رس و سيلت همراه بوده است. لذا مقاومت كمتري بروز داده و نفوذپذيري ضعيفي دارند. در عمق 60 الي 62متري يك لايه شني و ماسه اي ريزحفاري گرديده و سپس از عمق 62 تا عمق نهايي رسوبات رسي و سيلتي دانه ريز با نفوذپذيري ضعيف حفاري شده است. كه با توجه به بافت ريز و رسي بودن آنها كيفيت آب تا مطلوب پيش بيني مي گردد. چاه قابل لوله گذاري بوده و جهت بهبود كمي و كيفي آب چاه و نيز كاهش حدالمقدور ماسه دهي چاه (با توجه به بافت ريزدانه در كل ستون چاه) فرم لوله گذاري به شرح زير توصيه مي گردد. استفاده از گراول متناسب با بافت چاه و شستشوي چاه با آب صاف همراه پيستون زني جهت تزريق كامل گراول در پشت جدار چاه پيشنهاد مي‌گردد.

تهيه بشكه لوله جدار چاه با حداقل عرضي شبكه (كمتر از 3 ميليمتر) در بهبود كيفيت آب چاه موثر خواهد بود. فرم لوله گذاري تا عمق حفاري شده پيشنهاد گرديده و كارشناس محترم با توجه به نياز متقاضي مي تواند تجديدنظر فرمايد.

1- از عمق صفر تا 18 متر لوله كور و 6 متر از سطح زمين سيمانتاسيون جهت جلوگيري از ورود آبهاي سطحي.

2- از عمق 18 تا 37 متر لوله مشبك

3- از عمق 31 تا 37 متر لوله كور

4- از عمق 37 تا 51 متر لوله مشبك

5- از عمق 51 تا 60 متر لوله كور و رسوبگير

6- از عمق 60 متري تا عمق نهايي به دليل بافت ريز و عامل كيفي لوله گذاري توصيه نمي گردد. بهره برداري از چاه در اوايل با حداقل دور ممكن موتور تا توسعه كامل چاه توصيه مي گردد.

ويژگي هاي شرايط چاه پيمايي انجام شده

دستگاه چاه پيمايي مورد استفاده از نوع Well Reconnaissance INC TEXS تك الكترودي بوده و منحني هاي مقاومت و سلف پتانسيل را به طور همزمان رسم نموده و منحني پرتوگاما را به طور جداگانه ترسيم مي نمايد، سرعت حركت سوند در سيستم: فوت در دقيقه است كه در گزارش آن را برحسب متر در دقيقه تبديل مي نماييم.

اين آزمايش مربوط به چاهي واقع در روستاي كاروانسرا – بهارستان از توابع شهرستان تالش متعلق به شركت آب و فاضلاب است كه در تاريخ 13/11/86 ساعت 9 صبح با شرايط زير انجام شد. هدايت الكتريكي گل حفاري EC=990 ميكرومهوس بر سانتي متر و مقاومت الكتريكي آن 1/10 اهمتر مي باشد.

هدايت الكتريكي آب مصرفي براي تهيه گل حفاري EC=450 ميكرومهوس بر سانتي متر و مقاومت الكتريكي آن 22 اهمتر مي باشد.

در دماي هواي آزاد 8 درجه سانتي گراد و دماي گل حفاري 4/7 درجه سانتي گراد با سوند 16 اينچ و 64 اينچ با حركت از پايين به بالا و با سرعت 6 متر در دقيقه انجام شد.

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 60 متر متعلق به شركت آب و فاضلاب واقع در روستاي كاروانسرا – بهارستان از توابع شهرستان تالش توسط شركت حفاري چاه ساز گيلان با قطر 12 اينچ با مشخصات جغرافيايي x=313929  و y= 4185664 حفر و نمونه هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

از عمق0 تا 2 متر: رس همراه با سنگ هاي خرد شده به ابعاد 4-3 ميليمتر

از عمق2 تا 5 متر: سنگ هاي خرد شده به ابعاد 4-3 ميليمتر همراه با كمي رس

از عمق5 تا 6 متر: سنگ هاي خرد شده درون خميره رسي

از عمق6 تا 7 متر: سنگ هاي خرد شده به ابعاد 10-3 ميليمتر همراه با رس خميري

از عمق7 تا 8 متر: عمدتاً رس همراه با كمي خرده سنگ

از عمق8 تا 11 متر: رس خميري همراه با كمي خرده سنگ

از عمق11 تا 15 متر: رس با تناوبي از خرده سنگ با بعد 3-2 ميليمتر

از عمق15 تا 19 متر: خرده سنگ هاي 6-2 ميليمتري درون خميره رسي

از عمق19 تا 23 متر: خرده سنگ هاي 15-8 ميليمتري درون خميره رسي

از عمق23 تا 25 متر: خرده سنگ هاي 13-6 ميليمتري درون خميره رسي

از عمق25 تا 27 متر: خرده سنگ 6-2 ميليمتري همراه با رس

از عمق27 تا 29 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق29 تا36 متر: خميره رسي همراه با دانه هاي شن

از عمق36 تا 41 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق41 تا 45 متر: دانه هاي شن با ابعاد 12-6 ميليمتر همراه با ماسه و رس

از عمق45 تا 48 متر: خرده سنگ با ابعاد 12-6 ميليمتري درون خميره رسي

از عمق48 تا50 متر: خميره رسي حاوي دانه هاي پراكنده شن با ابعاد 5-2 ميليمتر

از عمق50 تا 52 متر: خميره رسي حاوي دانه هاي پراكنده شن بابعاد 8-4 ميليمتر

از عمق52 تا 55 متر: رس همراه با دانه هاي سنگ خرد شده با گوشه هاي تيز و مقطع تازه با ابعاد 10-4 ميليمتر

از عمق55 تا58 متر: رس همراه با خرده سنگ بيشتر از لايه بالا

از عمق58 تا 60متر: رس

نتيجه گيري و پيشنهاد:

با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي‌گردد.

از عمق 0 تا عمق 29 برابر 29 متر لوله كور

از عمق 29 تا عمق 34 برابر 5 متر لوله مشبك

از عمق 34 تا عمق 40 برابر 6 متر لوله كور

از عمق 40 تا عمق 43 برابر 3 متر لوله مشبك

از عمق 43 تا عمق 45 برابر 2متر لوله كور

از عمق 45 تا عمق 52 برابر 7متر لوله مشبك

از عمق 52 تا عمق 58 برابر 6متر لوله كور و رسوبگير.

يادآور مي نمايد كاروتاژ الكتريكي به منظور ارائه اطلاعات بيشتر از لايه هاي حفاري شده بود و به تنهايي قادر به تعيين آبدهي نسبت تصميم گيري نهايي توسط مهندسي ناظر اتخاذ مي گردد. ضمناً 9 متر لوله هادي پيشنهاد مي گردد.

ويژگي هاي شرايط چاه پيمايي انجام شده

دستگاه چاه پيمايي مورد استفاده از نوع Well Reconnaissance INC.TEXS تك الكترودي بوده و منحني هاي مقاومت و سلف پتانسيل را به طور همزمان رسم نموده و منحني پرتو گاما را به طور جداگانه ترسيم مي نمايد، سرعت حركت سوند در سيستم فوت در دقيقه است كه در گزارشي برحسب متر در دقيقه تبديل مي شود.

اين آزمايش مربوط به چاهي در شهرستان صومعه سرا متعلق به شركت آبفا در تاريخ 23/11/86 ساعت 10 صبح با شرايط زير انجام شده است.

هدايت الكتريكي گل حفاري EC =900 و مقاومت الكتريكي آن 1/11 اهمتر

هدايت الكتريكي آب مصرفي براي تهيه گل حفاري  EC=560 و مقاومت الكتريكي آن 8/17 اهمتر در دماي هواي آزاد 4.2 درجه سانتي‌گراد و دماي گل حفاري 5 سانتي گراد.

با سوند 16 اينچ و 64 اينچ با حركت از پايين به بالا با سرعت 5/4 و 6 متر در دقيقه انجام شد.

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 80 متر متعلق به شركت آبفا واقع در شهرستان صومعه‌سرا توسط شركت حفاري چاه سار گيلان با قطر 12 اينچ با مشخصات جغرافيايي x = 0313929  y = 4185664 حفر و نمونه‌هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

از عمق 0 تا 41 متر: رس به رنگ هاي خاكستري و زرد

از عمق41 تا 43 متر: رس خاكستري همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 43 تا 46 متر: رس همراه با درصد بيشتر دانه هاي شن حدود (10% -5%) با ابعاد 5-1 ميلي متر

از عمق 46 تا 49 متر: شن همراه با رس

از عمق 49 تا 54 متر: شن و ماسه با ابعاد 5-1/0 ميلي متر به رنگهاي سفيد و سياه از نوع رودخانه اي

از عمق 54 تا 60 متر: رس همراه با شن با ابعاد 4-1 ميلي متر

از عمق 60 تا 63 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 63 تا 65 متر: رس

از عمق 65 تا 66 متر: شن و رس

از عمق 66 تا 67 متر: شن

از عمق 67 تا 69 متر: شن و رس

از عمق 69 تا 72 متر: رس و شن

از عمق 72 تا 74 متر: شن

از عمق 74 تا 80 متر: رس همراه با شن

نتيجه گيري و پيشنهاد:

 با تلفيف نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي‌گردد.

از عمق 0 تا عمق 41 برابر 41 متر لوله كور

از عمق 41 تا عمق 48 برابر 7 متر لوله مشبك

از عمق 48 تا عمق 58 برابر 10متر لوله كور

از عمق 58 تا عمق 64 برابر 6 متر لوله مشبك

از عمق 64 تا عمق 67 برابر 3 متر لوله كور

از عمق 67 تا عمق 72 برابر 5 متر لوله مشبك

از عمق 72 تا عمق 80 برابر 8 متر لوله كور و رسوبگير

يادآوري مي نمايد، كاروتاژ الكتريكي به منظور ارائه اطلاعات بيشتر از لايه هاي حفاري شده، بوده و به تنهايي قادر به تعيين آبدهي چاه نيست. تصميم نهايي توسط مهندسي ناظر اتخاذ مي گردد.

پيشنهاد مي گردد پس از برقو زدن چاه با قطر مناسب (18 الي 24 اينچ) اطراف لوله جدار چاه را با گراول هاي گرد و از نوع رودخانه اي با قطر 6 الي 2 ميلي متر پر نموده و سپس چاه به مدت كافي و تا زلال شدن آب استخراجي شست و شو و توسعه داده شود. ضمناً به منظور جلوگيري از ورود آبهاي سطحي و كم عمق توصيه مي گردد به عمق حداقل 8 متر لوله هادي به قطر كافي (حدود 28 الي 32 اينچ) نصب گردد.

ويژگي هاي شرايط چاه پيمايي انجام شده:

دستگاه از نوع Well Reconnaissance INC.TEXS تك الكترودي بوده و منحني هاي مقاومت و سلف پتانسيل را به طور همزمان رسم نموده و منحني پرتوگاما ما را به صورت جداگانه ترسيم مي نمايد. سرعت حركت سوند در سيستم، فوت در دقيقه است كه در گزارشي به متر در دقيقه تبديل خواهد شد.

اين آزمايش مربوط به چاهي واقع در روستاي چاي بيجار از توابع شهرستان انزلي و متعلق به شركت آبفا روستايي مي باشد. كه در تاريخ 27/1/87 ساعت 10 صبح با شرايط زير انجام شده است.

هدايت الكتريكي گل حفاري EC= 1265 ميكرومهوس بر سانتي متر

هدايت الكتريكي آب مصرفي براي تهيه گل حفاري EC=680

در دماي هواي آزاد 25 درجه سانتي گراد و دماي گل حفاري 6/22 سانتي گراد با سوند 16 اينچ و 64 اينچ با حركت از پايين به بالا با سرعت 5/4 متر در دقيقه انجام شد.

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 60 متر متعلق به شركت آبفا روستايي واقع در روستاي چاي بيجار از توابع شهرستان انزلي با قطر 12 اينچ با مشخصات جغرافيايي x = 0342550 و y: 4157865 حفر و نمونه هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها عبارتند از:

از عمق 0 تا 3 متر: ماسه دريايي يكدست به رنگ قهوه اي و به قطر يك ميليمتر

از عمق 3 تا 8 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده ماسه

از عمق 8 تا 11 متر: ماسه يكدست به رنگ سياه

از عمق 11 تا 17 متر: گراول به قطر 6-3 ميليمتر از نوع رودخانه اي و به شكل كروي

از عمق 17 تا 22 متر: گراول به قطر 8-3 ميليمتر به شكل كروي و به رنگ سياه

از عمق 22 تا 29 متر: گراول به قطر 10-4 ميليمتر به شكل كروي همراه با آثار فسيلي (گوش ماهي)

از عمق 29 تا 31 متر: رس همراه با گراول و آثار فسيلي

از عمق 31 تا 37 متر: رس همراه با گراول كه درصد آثار آنها كمتر از لايه هاي بالايي است.

از عمق 37 تا 60 متر: رس متراكم و چسبيده حاوي دانه هاي گراول به ابعاد 6-3 ميليمتر كه به دليل چسبندگي زياد نفوذپذيري بسيار كمي دارد.

نتيجه گيري و پيشنهاد

با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي‌گردد.

از عمق 0 تا عمق 10 برابر 10 متر لوله كور

از عمق 10 تا عمق 18 برابر 8متر لوله مشبك

از عمق 18 تا عمق 23 برابر 5 متر لوله كور

از عمق 23 تا عمق 29 برابر 6 متر لوله مشبك

از عمق 29 تا عمق 38 برابر 9 متر لوله كور

از عمق 38 تا عمق 41 برابر 3متر لوله مشبك

از عمق 41 تا عمق 53 برابر 12 متر لوله كور و رسوبگير

يادآوري مي نمايد: كاروتاژ الكتريكي به منظور ارائه اطلاعات بيشتر از لايه هاي حفاري شده، بوده و به تنهايي قادر به تعيين آبدهي چاه نيست، تصميم نهايي توسط مهندسي ناظر اتخاذ مي گردد. محل حفر چاه در مجاورت ترانس فشار قوي برق قرار داشته و نمودارهاي تهيه شده شديداً تحت تأثير جريان هاي مغشوش كننده (جريان هاي سرگردان) قرار دارد. به همين دليل انجام آزمايش سه بار تكرار شد كه نمودار دوبار پي در پي آنها پيوست شده است. مقاومت ديواره چاه در عمق 6 متري بين 10 الي 15 اهمتر است كه در عمق 6/7 متري به بيش از 50 اهمتر مي رسد. اين وضعيت تا عمق حدود 17 متري ادامه داشته و در آنجا حدوداً كاهش مي يابد. به موازات اين افزايش مقاومت نمودار سلف پتانسيل نيز عليرغم نوسانات شديد عمدتاً به سمت منفي متمايل مي گردد كه خود نشان دهنده نفوذپذيري بالاي آن مقطع چاه بوده. نمودار گاما نيز در اين مقطع (6/7 تا 17 متري) كاهش شمارش رس را نشان مي دهد. بنابراين با تلفيق سه نمودار مي توان نتيجه گرفت از عمق تقريبي 8 متري الي 18 متري لايه خوب آبدار با نفوذپذيري بالا وجود دارد.

از عمق 8 الي 23متري پيك هاي سلف پتانسيل به سمت راست يا مثبت تمايل پيدا كرده و به موازات آن شمارش نمودار گاما نيز افزايش مي يابد. بنابراين عليرغم نمونه هاي خوب و دانه درشت بدست آمده از حفاري چاه از پيشنهاد لوله گذاري در اين مقطع صرفه نظر مي گردد. از عمق 23 الي 29 متري نمودارهاي مقومت و سلف پتانسيل روند باثبات‌تري پيدا كرده و از شدت نوسانات آنها كاسته مي گردد، در اينجاست نيز نمودار گاما راهنمايي بيشتري را ارائه نموده و با كاهش شمارش (يا دامنه آن) در اين عمق مي توان به افزايش نفوذپذيري در اين لايه پي برد. بنابراين لايه مفيد آبدار تشخيص داده مي شود. سومين و آخرين لايه مفيد كه بسيار ضعيف تر از لايه هاي بالايي است در عمق 38 الي 41 متري قرار داشته و ظاهراً از تأثير جريان‌هاي سرگردان يا پارازيت محفوظ مانده است. در خاتمه با توجه به ماسه اي بودن بيشتر عمق چاه دوازده متر لوله رسوبگير توصيه مي گردد. همچنين شايسته است پس از گراول ريزي به مدت كافي توسعه و شستشوي چاه از طريق كلاچ گيري مستمر انجام و پس از زلان شدن آب چاه نسبت به انجام آزمايش پمپاژ اقدام نمود. يادآوري مي نماييم مرحله اول آزمايش سوند تا عمق 60 متري انجام ولي به تدريج تا عمق 51 متري چاه از رسوب پر شده است.

مشخصات دستگاه چاه پيمايي

دستگاه از نوع Well Reconninace. Texds. Instrument تك الكترودي با سوند كوتاه  و بلند  انجام گرديد.

دامنه مقاومت الكتريكي انتخاب شده 25 اهم متر.

 دامنه سلف پتانسيل انتخاب شده 100 ميلي ولت

سرعت چاه پيمايي براي منحني هاي مقاومت و سلف پتانسيل برابر 20 فوت در دقيقه با 6 متر در دقيقه.

سرعت سوند براي ثبت اشعه گاما برابر 15 فوت در دقيقه يا 5/4 متر در دقيقه و ثابت زماني T.C=8 و R=100 نسبت شمارش .

كاغذ مصرفي از نوع W.H.7 به عرض  يا 4/25 سانتي متر و مقياس عمق به ازاء هر اينچ برابر 1/6 متر است.

با استفاده از گل حفاري داراي هدايت الكتريكي  ميكروموس با مقاومت  اهم متر. دماي هواي آزاد  زمان شروع چاه پيمايي ساعت 9 صبح روز جمعه 3/3/87.

گزارش كاروتاژ الكتريكي

چاه به عمق 60 متر متعلق به آب شرب روستاي ميان محله ويشگاء واقع در ويشگاء توسط شركت حفاري چاه ساز گيلان با قطر 12 اينچ با مختصات جغرافيايي:

x=3388022            y=4133952

حفر و نمونه هاي حاصل از حفاري اوليه بر اساس دانه بندي و مواد تشكيل دهنده آنها به ترتيب عمق عبارتند از:

از عمق 0 تا 1 متر: رس

از عمق 1 تا 9 متر: رس و سيلت و ماسه حاوي آب سطحي

از عمق 10 تا 12متر: رس و ذرات پراكنده ماسه

از عمق 12 تا 16 متر: رس و سيلت و ماسه

از عمق 16 تا 17 متر: رس و ماسه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 17 تا 21 متر: رس همراه با شن به صورت پراكنده

از عمق 21 تا 22متر: رس چسبنده همراه با گراول هاي با ابعاد 8 الي 7 ميلي متر

از عمق 22 تا 23 متر: رس خميري

از عمق 23 تا 24 متر: رس چسبنده همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 24 تا 30 متر: رس خميري همراه با گره هاي رسي درون آنها

از عمق 30 تا 32 متر: رس

از عمق 32 تا 34 متر: رس همراه با دانه هاي پراكنده شن

از عمق 34 تا 401 متر: رس صابوني (لغزنده) همراه با ماسه

از عمق 40 تا 44 متر: رس همراه با كمي سيلت

از عمق 44 تا 46 متر: رس با بوي لجن

از عمق 46 تا 48 متر: رس همراه با ماسه بادي

از عمق 48 تا 52 متر: رس همراه با گراول به ابعاد 2 الي 12 ميليمتر با لبه هاي تيز

از عمق 52 تا 55 متر: رس و ماسه همراه با گراول از نوع بالا

از عمق 55 تا 60 متر: رس و ماسه

نتيجه گيري و پيشنهاد

با تلفيق نمونه هاي حاصل از حفاري و منحني هاي حاصل از كاروتاژ الكتريكي مناسب ترين شبكه بندي به شرح زير پيشنهاد مي‌شود.

از عمق 0 تا عمق 14 برابر 14 متر لوله كور

از عمق 14 تا عمق 17 برابر 3 متر لوله مشبك

از عمق 17 تا عمق 29 برابر 12 متر لوله كور

از عمق 29 تا عمق 34 برابر 5 متر لوله مشبك

از عمق 34 تا عمق 47 برابر 13 متر لوله كور

از عمق 47 تا عمق 55 برابر 8 متر لوله مشبك

از عمق 55 تا عمق 61 برابر 6متر لوله كور  و رسوبگير

يادآوري مي نمايد كاروتاژ الكتريكي به منظور ارائه اطلاعات بيشتر از لايه هاي حفاري شده بوده و به تنهايي قادر به تعيين آبدهي چاه نيست، تصميم نهايي توسط مهندسي ناظر اتخاذ مي گردد بر اساس نگارش پرتو گاما پيشنهاد مي گردد 12 متر لوله هادي نصب گردد. پس از لوله گذاري چاه توصيه مي گردد تا زلال شدن آب استخراجي از چاه به مدت كافي نسبت به پيستون زني و شست و شوي چاه اقدام گرديده تا از حداكثر آبدهي آن بتوان استفاده كرد.

يادآوري هاي ضروري

تخلخل موثر سازند: شن 40% ، ماسه 30% ، ماسه و سيلت 5% ، سيلت 3%

 دانه بندي مواد برحسب ميلي متر: رس > 002/0  سيلت >06/0 ماسه خيلي ريز >25/0 ، ماسه خالص 2-25/0 و شن < 2 ميلي متر مقاومت الكتريكي سازند:

رس 100-1 اهمتر، رس نرم و مرطوب 20 اهمتر

مارن 70-3 اهمتر، رس تحكيم شده 2000-20 اهمتر

رس ناخالص 800-10 اهمتر، ماسه مرطوب تا خشك 60000000-1 اهمتر

شيست 10000000-5 اهمتر، دولوميت 5000-350 اهمتر

آهك 10000000-50

ضريب آرجي يا ضريب تخلخل x مقاومت آب سازند = مقاومت ظاهري

       F        x            =        

تخلخل            

براي ماسه نرم و خاك نرم 21/0  =f

نسبت مقاومت آب سازند آب شور است و  آب شيرين است.

مقاومت گل حفاري به مقاومت كيك حفاري و مقاومت آب فيلتر شده به ترتيب  آب فيلتر شده  كيك حفاري دسته‌بندي شوري آب:

 

غلظت املاح mg

مقاومت الكتريكي R

هدايت الكتريكي

قابل شرب خوب

500

12

833

قابل شرب متوسط

1000

6

1666

قابل شرب بد

2000

8/2

6666

غير قابل شرب

8000

75/0

13333

آب دريا

35000

2/0

50000

 

توجه: به دليل اينكه رسوبات آبرفتي مخلوطي از انواع رسوبات مي‌باشند. بنابراين تخمين و ارزيابي اين ميزان هدايت الكتريكي آنها مشكل است. با اين حال در تعدادي از محدوده هاي مطالعاتي كه هيچگونه اطلاعي از ضرايب هيدروديناميكي آبخوان ها وجود ندارد مي‌توان از جدول زير كه توسط سازمان زمين شناسي ايالات متحده امريكا تهيه شده است استفاده كرد. بعد هدايت هيدروليكي زمان: طول (L:T) است.

جدول هدايت هيدروليكي رسوبات مختلف

(United State Geoiogical Survey) U.S.G.S

نوع رسوبات

هدايت هيدروليكي (متر در روز)

گروه دانه بندي

رس

1/0-001/0

 

سيلت – ماسه ريز و سيلت و رس

1-2

 

مخلوط ماسه ريز و درشت و رس

5

 

ماسه ريز رسي – ماسه خيلي ريز همگن، رس و ماسه و شن

7

 

ماسه رسي- مخلوط ماسه و رس وشن – رس ماسه اي و ماسه

10

 

مخلوط ماسه ريز و متوسط و كمي رس – مخلوط ماسه رس و كم شن ماسه خيلي ريز و كمي شن

12

 

ماسه ريز همگن – مخلوط ماسه و رس – ماسه خيلي ريز و رس ماسه اي و كمي شن و قلوه سنگ

15

 

مخلوط ماسه ريز و متوسط و درشت – مخلوط شن ريز و ماسه و رس ماسه اي

20

 

مخلوط ماسه ريز و متوسط – مخلوط شن ريز و ماسه و قلوه سنگ و رس

25

 

ماسه متوسط همگن – مخلوط قلوه سنگ و شن ريز و متوسط و رس و ماسه ريز

30

 

مخلوط ماسه ريز و ماسه درشت با كمي شن

35

 

مخلوط ماسه متوسط و درشت و كمي شن – مخلوط قلوه سنگ و ماسه و رس ماسه اي و كمي شن

40

 

ماسه درشت همگن – مخلوط قلوه سنگ و شن و ماسه رسي

50

 

مخلوط ماسه و شن – مخلوط ماسه متوسط و درشت و شن و قلوه سنگ

60

 

مخلوط قلوه سنگ، شن ريز و متوسط و ماسه

70

 

شن ريز همگن – مخلوط قوه سنگ و شن متوسط و ريز

90

 

شن متوسط همگن (از نظر ابعاد)

110

 

شن درشت همگن (از نظر ابعاد)

120

 

قلوه سنگ همگن

130

 

 

قابليت انتقال: عبارت است از ميزان جريان آبي كه تحت گراديان هيدروليك و احراز مقطعي به عرض واحد از آبخوان عبور مي كند. به عبارت ديگر در يك لايه آبدار همگن، قابليت انتقال حاصل ضرب هدايت هيدروليكي (k) در ضخامت آبخوان هيدروليكي (D) است و با علامت هيدروليكي (T) نشان داده مي شود. T= k.D

بعد قابليت انتقال  (زمان / توان دوم طول) است و معمولاً برحسب مترمربع بر روز بيان مي شود.

مقدمه

1-1) آبهاي زيرزميني

 آبهاي زيرزميني يكي از پراكنده ترين و مهمترين منابع آب كره زمين است. در هر جا كه سازند زيرين سطح زمين به حد كفايت قابل نفوذ بوده و آب بتواند با سرعت مناسب در زمين نفوذ نمايد و ضخامت سنگهاي اشباع شده قابل ملاحظه باشد، آب زيرزميني تشكيل مي‌شود. آبهاي زيرزميني در مواقعي كه سازندهاي منطقه اشباعي به حد كفايت قابل نفوذ باشد، به طوريكه بتواند آب قابل بهره برداري را به چاه، چشمه ها و يا نهرها برساند و همچنين طبقه اشباعي داراي گسترش كافي باشد به طوري كه در تمام فصول اجازه عملي بهره‌برداري از آب زيرزميني را بدهد و هنگامي كه كانيهاي محلول در آب كه از حل مواد طبقات خاك و سنگها در حين عبور آب از بين آنها به وجود مي آيند به حدي نرسد كه آب را جهت موارد مورد نظر غيرقابل استفاده نمايد منابع مفيدي خواهد بود، دست كم مقادير قليلي از آبهاي قابل شرب جهت آبرساني مصارف شهري به طور بسيار گسترده اي در دسترس مي باشد. فقط در مناطقي كه سنگهاي غيرقابل نفوذ و يا محتوي نمك بوده، يا زمين به طور دائم و تا اعماق نسبتاً زيادي يخ زده باشد يا در نواحي با شرايط آب و هوايي خشك يا در جزاير كوچك و يا نواحي با نفوذپذيري كم ممكن است به طور كلي آبهاي زيرزميني جهت مصارف شهري قليل و عملاً وجود نداشته باشد. حتي در رژيم هاي بزرگ با شرايط فوق ممكن است. آبهاي زيرزميني به طور ناحيه اي وجود داشته باشد. مطالعات آبهاي زيرزميني در مناطقي كه شبكه جريان آبهاي سطحي عموماً شناخته شده و پتانسيل منابع اب سطحي رودخانه هاي اصلي به شكل بسيار گسترده اي باشد، بطور عمده اي با مسائل آن منطقه همراه بوده و تا اندازه اي زياد به پايين افتادن سطح آبهاي زيرزميني، عيب و نقص چاه ها، آسيب پذيري وضعيت كيفي آبخوان آبها مربوط است. اهميت آبهاي زيرزميني كاملاً توسط مردم ناشناخته مانده است. آبهاي زيرزميني فقط يك ششم تا يك پنجم از منابع آب قابل استخراج موجود تخميني را شامل مي شود. اما بهره برداري از آن از نظر اقتصادي با بهره برداري از آب سطحي قابل مقايسه نيست، براي مثال، گسترش و قابليت دسترسي به آن بيشتر از منابع آب سطحي بوده و اكثراً عاري از آلودگي بوده و مورد اعتماد هستند. آبهاي زيرزميني نسبت به آبهاي سطحي يك منطقه كه داراي سختي كمتر و مقدار بيشتري است، در طول سال داراي همشكل بيشتري است. نصب تجهيزات براي سالم سازي آبها در نواحي كه آبهاي زيرزميني آلوده اند ساده تر و نسبتاً گران نمي باشد. آبهاي زيرزميني در مواقع ضروري حتي در مواقعي كه با مواد هسته اي (راديواكتيو) نيز آلوده باشند، قابل بهره برداري بوده و در طول سال نسبتاً همشكل مي باشند. منابع آب زيرزميني از نظر آنكه در فصل تابستان آب سردتري مورد احتياج است بر منابع آبهاي سطحي كه گرم‌تراند ارجحيت دارند. مخازن آب زيرزميني آب را در خود جاي داده و آن را از نظر مواد رسوبي موجودات بيماري زا پاك و در هر حال مقادير بسيار متنابهي از آب را در مخازن به طور طبيعي يا مصنوعي توسط تزريق آبهاي سطحي ذخيره مي نمايد. اين مخازن حتي درجه حرارت و كيفيت آب را تغيير داده و آن را از مناطق مورد تغذيه توسط پايين انداختن تدريجي سطح آن به نواحي مورد احتياج حمل و يا به سطح زمين تخليه مي كند. به طوريكه ممكن است جريان آبهاي زيرزميني در منطقه اي كه آب و هوايي خشك دارد به صورت جريان رودخانه اي پديدار شود.

براي توسعه كامل مخازن آبخوان آبهاي زيرزميني بايستي مكان آن در سيكل و سيستم هيدرولوژي آن ناحيه كاملاً شناخته شده باشد و بايستي مخازن آبهاي زيرزميني از نظر كمي بيشتر از آنچه كه از نظر كيفي تشريح شده مورد ارزيابي قرار گيرد. اطلاعات و تصورات كافي، وجود حدهاي مشخص شده ممكن است منجر به راندمان غلط مصرف آبهاي زيرزميني شود، مصرف مفيد و مديريت در آبهاي سطحي و زيرزميني و مفهوم مديريت منابع آب و شرح و تفصيل آن تحت عنوان توسعه منابع آب مي تواند انجام شود. لازمه برنامه ريزي طرح هاي توسعه هر ناحيه و برآورد نياز آب براي كشاورزي، شرب و صنعت، پي بردن به توانايي ها و پتانسيل آبي آن منطقه است. اين امر ميسر نمي گردد مگر با مطالعات دقيق منابع آب.

قرن اخير لزوم حل مبرم مسائلي آبرساني از آبهاي زيرزميني، ارزيابي منابع آبهاي زيرزميني، هيدروليك چاههاي آب و طرح چاهها را درك نموده است. قابل توجه ترين موضوع سال 1967 تجديد و احياء قانون دادرسي  و تمامي جنبه هاي جرين آب هاي زيرزميني به صورت معادلات پيش ساخته اي در مورد هيدروليك چاههاي آب و چاههاي بهره برداري خصوصي مي باشد.

روش هاي ژئوفيزيكي كاربرد زيادي در مطالعات آبهاي زيرزميني دارند. دور نماي روش هاي مقاومت الكتريكي و لرزه نگاري به صورت مطالعات تكميلي بوده و از مطالعات ثقل سنجي و مغناطيسي با مقياس كمتر نيز استفاده شده است. وسايل اساسي ژئوفيزيك چاه هاي اكتشافي هم در سال 1968اختراع گرديد. وسايل پيشرفته لوگهاي اشعه نوتروني و گاما در هيدروليك چاههاي واقع در چندين آبخوان آب و از تعبير و تفسير ژئوشيمي چاههاي فوق از لوگهاي مقاومت و پتانسيل سود برده شده است.

از ژئوفيزيك چاههاي اكتشافي جهت اخذ بيشترين اطلاعات قابل حصول براي بالا بردن ارزش عملي چاههاي بهره برداري و چاههاي اكتشافي در مدل هاي قياسي سيستم آبهاي زيرزميني به كار برده شده است.

تأكيد بر روي تجزيه و تحليل يا رژيم سيستم آبهاي زيرزميني مشاهده شده است. روش هاي قياسي الكتريكي به صورت تناسبهاي مناسبي بين مقاومت الكتريكي و نفوذپذيري، خازن و ضريب ذخيره انجام و به مرحله عمل درآمده كه ممكن است به صورت امر عادي در مطالعات آبهاي زيرزميني به شكل مدلهاي شبيه سازي دربيايد. تكنيك جديد جهت خودكار نمودن ارقام با استفاده از ماشينهاي جديد محاسبه صورت گرفت كه خوشبختانه داراي تشكيلات حافظه هاي زياد براي ذخيره و قدرت از بين بردن اطلاعات غلط آبهاي زيرزميني دارد. ماشين هاي مذكور اخيراً در دسترس عمومي قرار دارد و اينگونه ماشينها مي توانند علاوه بر محاسبه و تجزيه و تحليل ارقام، نتايج حاصله را به صورت جداولي تايپ و يا شكل، نمودار و نقشه هايي ارائه دهند.

موضوعات اثرات شهرها (جمعيت)، تجاوز تدريجي آبهاي شور به آبخوان آبهاي شيرين، آبخوان آبهاي زيرزميني لب شور، تخريب و فساد لوله هاي جدار چاه، كاربرد مقدار آبدهي مخصوص براي تخمين ضريب قابليت انتقال، نشت آبخوان آبها و تغذيه نمودن مصنوعي آبخوان آبها موضوعاتي بودند كه از سال 1968 مورد توجه قرار گرفتند.

جايگاه و نقش چاه نگاري

اگر بتوان تصور كرد كه از چاهي به طور پيوسته از تمام سازندهاي موجود نمونه تهيه شود، كه در اينصورت اين سئوال پيش مي آيد كه اطلاعات چاه نگاري چه نقشي مي تواند در مطالعات اكتشافي داشته باشد. در اين حال زمين شناسي، مهندس مخزن يا معدن مي تواند تمام اطلاعات مورد نياز خود را از راه آزمايشي مغزه ها بدست آورد. با اين وجود هنوز مسائل و مشكلاتي وجود دارد.

الف – بدست آوردن اطلاعات مشكل و يا بسيار پرهزينه است (پرتوزايي گاماي طبيعي، شاخص هيدروژن – نوترون، زمان گذر امواج صوتي و غيره)

ب – كافي نبودن حجم مغزه براي انجام آزمايش هاي مختلف روي آن

ج – عدم امكان مطالعات كمي توسط كامپيوتر، آنگونه كه روي داده‌هاي چاه نگاري ميسر است.

د – پيوستگي اطلاعات.

به اين ترتيب مي توان به راحتي دريافت كه نقطه تكيه بر اطلاعات حاصل از مغزه ها و ناديده گرفتن اطلاعات چاه نگاري از نظر اقتصادي و دقت، منطق درستي ندارد. علاوه بر آن به دلايل تكنيكي هميشه مغزه‌گيري كامل امكان پذير نيست و خطر فاصله افتادن بين اطلاعات مورد نياز مي تواند وجود داشته باشد.

اينها بعضي از دلايلي عمده اي بودند كه باعث شدند در پنجاه سال گذشته تكنيكهاي بررسي تكميلي براي رفع تنگناهاي موجود گسترش پيدا كند. در اين بين بررسي هاي چاه نگاري يكي از عمده ترين اين تكنيكها را تشكيل مي دهد. در اين سالها، انواع نگارها و كارآيي آنها و نيز روش هاي جديد تفسير به طور روزافزوني گسترش يافتند. نگارها به تعبيري نقش چشم زمين شناس را پيدا كرد. چشمي كه كامل نيست، اما كور هم نيست. دستگاه ها براي مهندسين مخازن جايگاه ويژه اي اهراز كرده و نقش مهمي از نظر اقتصادي و به دست دادن اطلاعات ايفا مي كند.

دسبر اندز در سال 1968 طي بررسي هايي كه انجام داده، هزينه ثبت چاه نگاري در يك چاه باز را برابر 2% هزينه كل چاه برآورد كرده و اين در حالي است كه ارزش اطلاعات حاصل از اين داده ها در خصوص محتواي مخزن ها، هزينه اي در حدود پنجاه تا شصت برابر كمتر را نشان مي دهد.

بر اساس مطالعات آماري انجام شده توسط بخش حفاري گروه الف اكتين (ELF-Aquitgine) روي چهل و سه چاهي كه در سال 1973 اين گروه عمليات چاه نگاري در آنها اجرا كرده اند. هزينه عمليات مذكور 5% هزينه حفاري برآورد شده است. (جداي از هزينه مربوط به زمان لازم براي برپايي تأسيسات چاه نگاري يا عمليات بهره برداري). اگر هزينه اين زمان نيز اضافه شود، هزينه مذكور به 10% خواهد رسيد.

برآورد كمي كل مقدار صرفه جوي شده از راه بررسي هاي چاه‌نگاري در هزينه چاه ها بسيار دشوار است، ولي مي توان تصور كرد كه يك نمونه گيري پيوسته دو تا سه برابر هزينه چاه را بالا مي‌برد. از طرف ديگر آزمايش هايي كه بايستي وي سازندها انجام گيرد (با فرضي كه اجراي آنها مقدور باشد) به صورت قابل توجهي هزينه را افزايش خواهد داد.

با وجود آنكه در مقايسه با حفاري، هزينه هاي چاه نگاري كم است، ولي نمي توان گفت كه اين هزينه ها ناچيز و يا قابل اغماض است. بنابراين بايستي راه هاي تعديل هزينه در اين قسمت را نيز بررسي كرد.

اما قبل از تصميم گيري در اين جهت بايستي به نكات زير توجه داشت:

1- تمام اطلاعات زمين شناختي يا ديگر اطلاعات چاه، از طريق نمونه هاي سنگ (مغزه، تكه هاي حاصل از حفر چاه و نمونه هاي دستگاه نمونه گير) و سيال و نيز بررسي هاي چاه نگاري بدست مي‌آيند.

از آنجا كه بدست آوردن نمونه مرغوب روز به روز نادرتر مي‌شود، هزينه ها در اين قسمت بسيار كاهش يافته است. در واقع عمليات مغزه‌گيري و آزمايشات مربوطه اغلب كمتر از 5% و مراقبتهاي زمين شناختي كمتر از 2% هزينه چاه را به خود اختصاص مي دهند. بنابراين اگر برنامه هاي چاه نگاري نيز محدود شوند، خطر از دست دادن قسمتي از اطلاعات پيش خواهد آمد كه اين اطلاعات مي تواند با ارزش تراز صرفه جويي هزينه مربوط به آن باشد.

2- صرفه جويي نامناسب مي تواند در بلندمدت عواقب وخيمي به دنبال داشته باشد، زيرا بررسي يك حوضه وقتي با كمبود اطلاعات همراه باشد، منجر به عدم شناسايي ذخيره بالقوه يك چاه يا زون خواهد شد.

3- با ثبت داده هاي چاه نگاري، اطلاعاتي را ذخيره مي كنيم كه ممكن است بلافاصله از آنها استفاده نشود، ولي در مراحل بعدي، مي‌تواند به كار آيد.

4- بايستي اطلاعات چاه نگاري در مقابل اتفاقات احتمالي (از دست رفتن چاه قبل از برداشتهاي چاه نگاري) و يا مسائل ديگر (مانند ريزش‌هاي شديد، رخنه هاي عميق و غيره) حفظ شوند.

5- نبايستي اطلاعات چاه نگاري اضافي را حذف كرد، زيرا از آنها مي توان براي كنترل كيفيت اطلاعات ثبت شده استفاده كرد.

6- نگارها بلافاصله پس از حفاري قابل تهيه و مقايسه اند و حاوي اطلاعاتي هستند كه به سادگي از بين نمي روند. در بررسي هاي چاه‌پيمايي، بايستي از برابري مقدار صرفه جويي در مقابل اطلاعات حقيقي يك نگار از يك طرف و زياني كه در دست نداشتن اطلاعات مذكور به بار مي آورد، آگاهي كامل داشت.

اندازه گيري پرتوزايي گاما

پرتوزايي گاماي طبيعي به كمك دستگاه هايي مانند شمارشگر گاير- مولر، اتاق يونيزاسيون و شمارشگر سوسوزن، انجام مي پذيرد. كه از بين آنها شمارشگر سوم به دليل بازده بيشتر ابعاد كوچكتر و قدرت جداسازي قائم بهتر طبقات بر دو دستگاه ديگر برتري دارد. پاسخ حاصل از هر دستگاه، تابعي از غلظت وزني كاني پرتوزا در سازند و نيز چگالي آن است. رابطه زير بيانگر اين وابستگي هاست:

 

در اين رابطه داريم:

GR : پرتوزايي كلي اندازه گيري شده

P : چگالي كاني يا عنصر پرتوزا

V : درصد حجمي كاني يا عنصر پرتوزا

 : چگالي كپه اي سازند

A : ضريب تناسب كه بيانگر پرتوزايي كاني يا عنصر مذكور است.

با توجه به رابطه داده شده، مي توان به اين نتيجه رسيد كه وقتي دو سازند داراي يك مقدار ثابت از يك كاني پرتوزاي مشخص باشند، بر اساس تغييرات چگالي كپه اي، سطح پرتوزايي در آنها متفاوت است. هرچند سازند سبكتر باشد، خود را از نظر پرتوزايي فعالتر نشان مي‌دهد. اين موضوع به دليل جذب پرتوهاي گاما توسط خود سازند است، زيرا هر چه چگالي بيشتر باشد پرتوهاي گاما بيشتر جذب مي‌شوند.

سه عنصر اصلي پرتوزا عبارتند از پتاسيم توريم و اورانيم.

پتاسيم از نظر پرتوزايي بسيار ضعيف تر از اورانيم و توريم است. با اين حال به دليل فراواني زياد آن در طبيعت (نسبت به دو عنصر ديگر) از نظر فعاليت پرتوزايي كلي تقريباً نقشي همانند توريوم و اورانيم ايفا مي كند.

جداي از نمك هاي پتاس، رس ها فراوانترين عامل پرتوزايي در سنگها هستند. به همين دليل اغلب پرتوزايي يك سازند مي تواند در ارتباط با وجود رس در آن تلقي شود. با رابطه زير درصد وجود رس را در يك سنگ مي توان محاسبه كرد.

 

بايستي توجه داشت كه رابط فوق در صورتي صادق است كه منبع ايجاد پرتوهاي گاما فقط رس بوده و مواد ديگري در پرتوزايي دخالت نداشته باشند. در غير اينصورت تفسير مذكور خطا خواهد داشت.

عوامل موثر بر اندازه گيري هاي پرتوزايي گاماي طبيعي

1- تغييرات آماري: تمام پديده هاي پرتوزايي ذاتاً القايي هستند. به همين دليل شمارش در واحد زمان، حتي اگر دستگاه شمارشگر در مقابل يك سازند ثابت باقي بماند، حول مقدار متوسطي نوسان مي كند. در نتيجه براي رسيدن به مقدار متوسط منطقي بايستي شمارش در هر نقطه را در يك فاصله زماني انجام داد. فاصله زماني مذكور را ثابت زماني مي نامند كه بايستي برحسب «آهنگ شمارش تنظيم شود. در واقع هر چه آهنگ شمارش سازندها ضعيف تر باشد، اثر تغييرات آماري بر اندازه گيري ها شديدتر است. به اين ترتيب براي آهنگ شمارش ضعيف بايستي از ثابت زماني بزرگتري استفاده كرد. معمولاً مقدار ثابت زماني را از 1 تا 6 ثانيه مي گيرند.

2 – سرعت نگاربرداري: در عمل سرعت اندازه گيري نمي تواند بينهايت كند، باشد در نتيجه تأخير وابسته به ثابت زماني قابل صرف نظر نيست. به اين ترتيب از دقت تعيين مرزهاي سازند كاسته شده و مرز لايه ها روي نگار به طرف بالا جابجا مي شود. در اين حال شناسايي طبقات كم ضخامت با دشواري روبرو مي شود، زيرا قله هاي روي منحني كاهش يافته و تعيين مرز لايه ها نيز از دقت لازم برخوردار نمي شوند، هرچه سرعت نگاربرداري زيادتر شود اثر مذكور شديدتر خواهد شد.

3- شرايط چاه: نظر به اينكه بين سازنده آشكارساز، محيط‌هاي گوناگوني (گل حفاري، لوله جدار، سيمان) حايل شده و هر يك كم و بيش باعث جذب پرتوهاي گاما مي شوند، به همين دليل بايستي مقادير اندازه گيري شده را با نمودارهاي مربوط به منظور حذف اثر اين عوامل تصحيح كرد.

4- ضخامت طبقات: اگر ضخامت طبقه از قطر كره تأثير كوچكتر باشد دامنه منحني پرتو گاما هرگز به مقدار حاصل از همان طبقه با ضخامت بينهايت نمي‌رسد، از طرف ديگر با كم شدن ضخامت طبقه دامنه مذكور نيز كاهش مي‌يابد. در مقابل يك سري طبقات نازك، قرائت دستگاه وابسته به جمع پاسخ طبقات موجود در كره تأثير است.

كاربردهاي چاه نگاري پرتوي گاما

الف: تعيين ليتولوژي (شناخت رس ها، نمك هاي تبخيري، كاني هاي سنگين پرتوزا)

ب: ارزيابي درصد رس موجود در مخزن ها

ج: همبستگي چاه ها و تعيين ناهمسازيها 

د: رسوب شناسي. اطلاعاتي خصوصي دانه بندي سنگها مي توان بدست آورد.

هـ : كنترل عمق حفاري و دستگاه هاي آزمايش كننده و استفاده از آن به جاي SP

زمانيكه اين اندازه گيري قابل اجرا نيست. و چاه هايي كه سيمان يا لوله گذاري شده اند) و يا گسترش آن ضعيف است.

و: ارزيابي پروفيل هاي تزريقي در پشت لوله هاي جداري با استفاده از رديابي مواد پرتوزا.

ز: ارزيابي تقريبي تراوايي.

اندازه گيري پتانسيل خودزا (SP)

براي اولين بار در سال 1928 ، شلومبرژه، پديده پتانسيل خودزا را در داخل چاه ها كشف كرد. بين الكترود ثابت واقع در سطح و الكترود ديگري كه در چاه جابه‌جا مي شود، يك اختلاف پتانسيل الكتريكي خود به خودي وجود دارد. اين پتانسيل كه از سازندي به سازند ديگر متفاوت است، داراي تغييراتي در حدود چند ده يا چند صد ميلي ولت است. پتانسيل خودزا را مي توان مرتبط با پديده‌هاي زير دانست:

الف: الكتروسينتيك، كه ضمن عبور الكتروليت از محيط متخلخل غيرفلزي حاصل مي شود.

در چاه، زماني كه پالايه گل به دليل اختلاف فشار بين ستون گل و سازند به طرف سازند رانده مي شود، پتانسيل الكتروسينتيك پديدار مي شود.

ب: پتانسيل الكتروشيميايي، زماني حاصل مي شود كه دو الكتروليت با درجه شوري متفاوت به طور مستقيم و يا توسط غشاي نيمه تراوا (شيل) در تماس با يكديگر قرار گيرند. اين پديده تشكيل دهنده پتانسيل خودزا به عوامل زير بستگي دارد:

- ليتولوژي، كه اغلب به عنوان يك عامل فرعي در نظر گرفته مي شود.

- وجود رس به صورت طبقات دربرگيرنده سنگ مخزن و يا پراكنده در آن.

- تخلخل و درجه تراكم (تراوايي) سنگ.

- درجه شوري مايعات موجود سازند و چاه

عموماً پديده قوي تر داراي منشاء الكتروشيميايي بوده و آن را به عنوان عامل اصلي پتانسيل خودزا مي پذيرند.

SP استاتيك

اگر ستون گل حفاري توسط دو درپوش عايق در سقف و كف يك طبقه تراوا (ماسه) محصور شده باشد، در اين شرايط، مقدار پتانسيل در هر يك از محيط هاي موجود ثابت باقي مانده و اختلاف پتانسيل بين دو محيط برابر با نيروي الكتروموتوري موجود در سطح تماس دو محيط است. اگر بتوان پتانسيل را براي اين وضعيت در گل ثبت كرد، منحني حاصل مطابق شكل (به صورت خط چين) خواهد بود. اين منحني بيانگر SP استاتيك (SSP) و مقدار آن برابر  است. يعني:

 

SSP حاصل از رس (يا شيل) را به عنوان پتانسيل صفر در نظر مي گيرند و مقدار جابجايي منحني را در زونهاي ديگر نسبت به خطي به نام خط مبناي شيل يا رس مي سنجند. در عمل چگونگي انتشار جريان همانند خطوط نشان داده شده در شكل بوده و مقدار پتانسيل فقط هنگامي به SP استاتيك نزديك مي شود كه لايه بسيار ضخيم و بدون رس داشته باشيم. پتانسيل مذكور را با نام «SP ظاهري» در گل اندازه گيري مي شود، علاوه بر ضخامت طبقات به مقاومت ويژه زونهاي مختلف مانند گل، انتقالي (يا شسته) و دست نخورده و نيز عمق رخنه، درصد و توزيع شيل نيز بستگي دارد.

عواملي كه بر شكل، دامنه و قله هاي SP اثر مي گذارند

1- چاه: افزايش قطر چاه در صورتيكه تمام پارامترهاي ديگر ثابت باشند باعث كاهش SP مي گردد.

2- قطر رخنه: با ثابت ماندن تمام پارامترها، اگر قطر رخنه افزايش يابد، مقدار SP كاهش مي پذيرد.

3- ضخامت لايه: هر چه ضخامت لايه كاهش يابد مقدار SP نيز كم مي‌شود. در واقع منحني SP فقط قسمتي از افت پتانسيل حاصل از جريان هاي SP را ثبت مي كند، يعني افقي كه در ستون گل رخ مي دهد. در نتيجه دامنه جابجايي SP را ثبت مي كند، يعني افقي كه در ستون گل رخ مي دهد. در نتيجه دامنه جابجايي SP زماني به مقدار SP استاتيك نزديك مي شود كه مقاومت اعمال شده توسط لايه، فرا ديواره و فرو ديواره در مسير جريان در مقابل گل قابل صرف نظر باشد. اين وضعيت هنگامي پيش مي آيد كه طبقه اندازه كافي ضخيم باشد.

4- مقاومت ويژه زون هاي موجود:

الف: مقاومت ويژه سازند دست نخورده:

در حالتي كه پارامترهاي ديگر ثابت باشند اگر نسبت  افزايش يابد، جابجايي منحني SP كاهش يافته و تعيين حدود طبقات دقت كمتري دارد.

ب: مقاومت ويژه فرا ديواره و فرو ديواره:

با افزايش نسبت  ، زماني كه ديگر پارامترها ثابت هستند، جابجايي SP افزايش مي يابد.

ج: مقاومت ويژه زون تصرف شده:

با ثابت در نظر گرفتن پارامترهاي ديگر، زماني كه نسبت  افزايش مي يابد، جابجايي SP نيز زياد مي شود.

پارامترهاي ياد شده به صورت چشم گيري بر جابجايي SP تأثير مي‌گذارند بنابراين براي دستيابي به مقدار SP استاتيك بايستي اثر آنها بر مقادير SP اندازه گيري شده تصحيح شود. كه اين تصحيحات به كمك نمودارهايي انجام مي پذيرد.

5- سازندهاي متراكم: توزيع جريان هاي SP نشان مي دهد كه اين جريان ها عميقاً در لايه هاي تراوا نفوذ مي كنند، زيرا در داخل سازندهاي متراكم نمي توانند منتشر شوند، مگر در مقاطع بزرگي از اين سازندها و در نتيجه دو از چاه، در سازندهاي متراكم تعيين حدود لايه هاي تراوا مشكل است. اما اين لايه ها با تغيير شيب منحني SP كه تقعر آن به طرف خط مبنا رس است، مشخص مي شوند. سازندهاي متراكم منطبق بر قسمتهاي خطي منحني و سازندهاي رس با تقعري عكس لايه هاي تراوا مشخص مي شوند.

6- تغيير خط مبناي رس در منحني SP

به طور كلي، تغيير خط مبناي رس به دفعات اتفاق نمي افتد. با اين حال وقتي سازندهاي حاوي آب با درجه شوري متفاوت توسط رس هايي كه داراي غشاي كاتيوني نيستند از يكديگر جدا شوند و يا درجه شوري آب در داخل يك سازند ماسه اي تغيير كند، امكان عوض شدن خط مبناي رس فراهم مي شود.

7- رخنه متفاوت: اگر در مركز سنگ مخزن يك طبقه نازك ناتراوا وجود داشته باشد مي توان شكل دندانه اره اي را روي منحني SP مشاهده كرد. پديده مذكور وابسته به نقش غشايي رس واقع بين آب شور در بالا و يا لايه در پايين و اختلاف رخنه بين قسمت بالا و پايين است.

كاربردهاي اندازه گيري پتانسيل خودزا(SP)

به دنبال بررسي پارامترهاي زمين شناختي موثر بر اين اندازه‌گيري‌ها، مي توان گفت كه منحني SP در موارد زير كاربرد دارد.

الف: آشكارسازي طبقات متخلخل و تراوا: عموماً در اين طبقات جابجايي SP قابل مشاهده است.

ب: تعيين مقاومت ويژه آب سازند

پ: تعيين ليتولوژي (شناخت افق هاي رسي يا زغالي و ارزيابي مقدار رس موجود در يك مخزن).

ج: تجزيه و تحليل رخساره ها و تكامل آنها با بررسي شكل منحني SP

د: همبستگي چاه ها

هـ : امكان بررسي هاي درجه اشباع نفت يا گاز در ماسه هاي شيلي

د: امكان بررسي محل تماس گاز و آب در ماسه هاي شيلي

پایان نامه,انجام پایان نامه,چاه پیمایی

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

سفارش پایان نامه

نقشه