انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

پایان نامه‏ علوم تربیتی

انجام پایان نامه‏ ارشد علوم تربیتی

بازنمايي از مهاجرت بين‌المللي سرمايه‌هاي انساني
در آخرين سال‌هاي قرن بيستم‎, فرار مغزها‎, کمبود مهارت‌ها و فقدان فرصت‌هاي شغلي مسايل عمده‌اي هستند که سياست‌گذاراني را که با تحقيق و توسعه در دولت‎, دانشگاه و صنعت ارتباط دارند‎, نگران کرده‌اند‎. اگرچه حرکت نيروي کار‎, به‌خصوص در بين نيروي کار بسيار ماهر‎, در عرض مرزهاي سياسي راه حلي را در ارتباط با نگراني‌هاي مذکور به بعضي از دست‌اندرکاران ارايه مي‌دهد‎, اما باعث ايجاد مشکلاتي براي ديگران مي‌شود‎.
در اين مقاله‎, با استفاده از تحقيقات مختلف تجربي ومطالعات زمينه‌اي سعي شده است تا بازنمايي از انواع مختلف حرکت منابع انساني در عرض مرزهاي ملي ارايه شود و در اين باره که گروه‌هاي متنوع افراد بسيار ماهر تحت تاثير چه‌عواملي دفع و جذب مي‌شوند‎, بحث خواهد شد‎. در يک ديدگاه کلي‎, مقررات مهاجرت‎, سيستم ماليات‌بندي‎, امکانات مطالعاتي خارج از کشور‎, کيفيت کار‎, گستردگي ارتباطات‎, توسعه تجارت خارجي و علايم عرضه و تقاضاي بازار نيروي کار در تصميم‌گيري نقل مکان مهاجران بسيار ماهر به کشورهاي خارجي نقش مهمي را ايفا مي‌کنند‎.





مقدمه
فرار مغزها زماني رخ مي‌دهد که جريان خروجي دانشجويان ثابت است و با جريان ورودي مشابهي از ديگر کشورها جايگزين نمي‌شود‎.  به نظر مي‌رسد که رقابت براي کارکنان بسيار ماهر شديد و سخت باشد‎. جريان‌هاي سنتي مهاجرت افراد بااستعداد بين کشورها از جنوب به شمال‎, اينک در بعضي موارد معکوس مي‌شود‎. بيشتر کشورهاي واقع در جنوب‎, به‌خصوص در جنوب شرقي آسيا و شرق اروپا‎, از نظر فني پيشرفت کرده‌اند و به ميزان بالايي بر روي اقتصادهاي مبتني بر دانش قرار گرفته‌اند و بنابراين‎, جريان مهاجرت دانشمندان و مهندسان ماهر از آنجاها ممکن است متوقف شود‎. بنابراين‎, حرکت فرار مغزها و جذب مغزها ممکن است در تمام جهات صورت گيرد‎: شمال ‎- شمال‎, شمال‌‎- جنوب‎, جنوب ‎- شمال و جنوب ‎- جنوب‌‎. اين حرکت ممکن است کشورهايي مانند ايالات متحده آمريکا را که به ميزان بالايي به افراد بااستعداد خارجي وابسته‌اند‎, تهديد کند‎. ملت‌ها به طور روز افزوني انتقال تکنولوژي را در درجه اول به‌عنوان پديده‌اي با جهت‌گيري افراد در نظر گرفته و از اين بيم دارند که مزيت رقابتي‌شان را در آنچه به نظر مي‌رسد که يک رقابت جهاني براي مهارت‌هاي ويژه باشد‎, از دست بدهند‎. بنابراين‎, مهاجرت به ميزان بالايي به يک بخش غيرقابل تفکيک سياست‌هاي تکنولوژي ملي تبديل مي‌شود‎. قابل ذکر است که اندازه چنين تاثيري در بين کشورها تفاوت مي‌کند‎. به‌عنوان نمونه‎, در حالي که انگلستان با گسيل‌داشتن‌ودريافت استعدادها فعالانه در حرکت بين‌المللي متخصصان شرکت مي‌کند‎, اما کشورهايي مثل روسيه و اروپاي شرقي از فرار مغزهاعمدتالطمه‌مي‌بينندوخروج‌متخصصان‌ازاين کشورهابه‌پديده‌اي‌کاملاجدي‌تبديل‌شده‌است‌‎.به طور کلي‎, مقوله مهاجرت و حرکت بين‌المللي نيروهاي بسيار ماهر يک موضوع پيچيده و متنوع است و بنابراين‎, نيازمند سياست‌هاي بسيار مناسب و متنوع مي‌باشد‎. هرگروه از متخصصان بسيار ماهر تحت تاثير مجموعه‌اي از شرايط و تسهيلات مختلف جذب و کشيده مي‌شوند‎. بنابراين‎, عوامل مختلف دفع و جذب در ارتباط با فرآيند نقل مکان و حرکت گروه‌هاي مجزاي پرسنل بسيار حرفه‌اي در حوزه سازمان همکاري اقتصادي و توسعه (اروپا)‎, مورد بررسي قرار مي‌گيرند‎.
زهكشي بهترين منابع انساني
اصطلاح فرار مغزها معادل با دو كلمه ي Brain Drain در زبان انگليسي است. Brain به معني مغز، متفكر و مغز متفكر بوده و براي كلمه Drain نيز معاني چندي از جمله خشكاندن، خالي كردن، تحليل بردن و زهكشي كردن آورده شده است. بنابراين همانطور كه عمل زهكشي، به طور طبيعي يا مصنوعي، باعث بيرون رفتن آب هاي اضافي يك منطقه مي شود يا در كشاورزي، آب اضافي از زمين به وسيله زهكشي گرفته مي شود پديده فرار مغزها نيز باعث بيرون رفتن مغزها يا متفكراني از يك سرزمين مي شود، منتهي مغزهايي كه آن سرزمين به وجود آن ها نيازمند است. واژه مغزها شامل همه افراد دانشمند، مخترعين، مبتكرين، تكنسين ها، كارگران ماهر و خلاق، مهندسين، پزشكان، جراحان، متخصصان و ساير افرادي كه از دانش بالايي برخوردار هستند، مي شود. در جريان قرن 19 و تا جنگ جهاني اول ايالات متحده آمريكا مهم ترين كشور مهاجر پذير بود زيرا لزوم بهره برداري از منابع آن سرزمين و ايجاد تاسيسات زير بنايي نظير شبكه راههاي ارتباطي، راه آهن و ... به نيروي انساني زيادي احتياج داشت. بنابراين جمعيت زيادي از كشورهاي آمريكاي جنوبي و مركزي، اروپا و آفريقا به آن سرزمين مهاجرت كردند. بعدها صنعتي شدن آن كشور باعث شد تا در ماهيت مهاجر پذيري آن تغييراتي به وجود آيد و مهاجران ماهر و متخصصي را از كشورهاي اروپايي يا كشورهايي كه به طور ناكافي صنعتي شده بودند پذيرا گردد. ادبيات مربوط به فرار مغزها از زمان پايان جنگ جهاني دوم و به ويژه از دهه 1960 شكل گرفت يعني موقعي كه كشورهاي اروپايي اقدام به بازسازي ويرانه هاي به جا مانده از جنگ كردند و مدتي بعد چرخه صنعت در اين كشورها شروع به كار كرد. اين فرايندها نياز به افراد متخصص و كارآمد داشت. در نتيجه خيل عظيمي از متخصصان، مهندسان و ساير افرادي كه از آنها با عنوان مغزها ياد مي شود، كشورهاي در حال توسعه خود را به مقصد كشورهاي پيشرفته تر ترك كردند و از اين زمان بود كه غارت سرمايه هاي انساني شروع شد و مانع ديگري بر سر راه پيشرفت و توسعه كشورهاي جهان سوم ظاهر گرديد.بعضي از محققان معتقدند كه علت ريشه اي تمام مهاجرت ها، شكست جوامع در براوردن نيازها و آرزوهاي شهروندانشان است بنابراين فرار مغزها نيز كه نتيجه مهاجرت يا كوچ افراد تحصيل كرده و داراي تخصص از كشوري به كشور ديگر است، ريشه در نيازها دارد. طيف اين نيازها براي نخبگان و متخصصان هر كشور متفاوت است و شامل ابعاد امنيتي، اجتماعي، اقتصادي، سياسي، علمي و تخصصي مي شود. بايد در نظر داشت كه پديده فرار مغزها تنها مختص به جلاي وطن نيروهاي متخصص كشورها نيست. بلكه دانشجويان مشغول به تحصيل در دانشگاههاي خارج از كشور را كه بعد از فارغ التحصيلي ميلي براي بازگشت به وطن ندارند نيز در بر مي گيرد.
مساله فرار مغزها براي كشورهاي توسعه يافته چندان بحراني نيست زيرا چنانچه اين كشورها نخبگاني را از دست بدهند، توانايي جذب نيروهاي متخصص ديگري را دارند و به اصطلاح مبادله مغزها صورت خواهد گرفت. در صورتي كه كشورهاي در حال توسعه نه توان حفظ نخبگان خود را دارند و نه قوت جذب نخبگان و متخصصان جديد، بنابراين در اصل، فرار مغزها زماني محسوس است كه جريان خروجي متخصصان و تحصيل كردگان ثابت باشد و با جريان ورودي مشابهي از ساير كشورها جايگزين نگردد. اين مساله صدمات جبران ناپذيري به كشورهاي كوچك و كم جمعيت در حال توسعه وارد مي كند هرچند كه امكان دارد حركت مغزها از يك كشور كوچك اهميت چنداني را براي كشورهاي بزرگ مهاجر پذير نداشته باشد.

تاثيرات فرار مغزها بر كشورهاي مبدا و مقصد
هم سرمايه هاي انساني و هم منابع طبيعي در رشد اقتصادي اثرات تعيين كننده اي دارند. تحقيقات تجربي نشان داده اند كه سرمايه گذاري در منابع انساني بيش از سرمايه گذاري در منابع طبيعي به رشد اقتصادي كمك مي كنند. مثلا كشورهاي خاورميانه با منابع عظيم نفتي خود به متخصصان تحصيل كرده اي نياز دارند تا توسعه اقتصادي خود را فراهم سازند. امروزه نقش بنيادين و اصلي منابع نيروي انساني در توسعه كشورها امري بديهي و روشن است و به جرات مي توان گفت كه ويژگي چشم گير و بارز كشورهاي پيشرفته وجود نيروي انساني كارا و متخصص است. بنابراين حركت نيروهاي ماهر و غني انساني، تاثيرات نماياني را بر كشورهاي مبدا (فرستنده) و كشورهاي مقصد (گيرنده) خواهد داشت.مهمترين و واضح ترين اثري كه پديده فرار مغزها بر كشور مبدا مي گذارد اتلاف هزينه هايي است كه صرف تعليم و تربيت نيروهاي ماهر و تحصيل كرده شده است. كشورهاي در حال توسعه همه ساله با صرف هزينه هاي هنگفت براي بخش آموزش و پرورش كه غالبا سهم مهمي از بودجه ناچيز آنها را شامل مي شود اقدام به تربيت انسانهاي ماهر و متخصص مي كنند اما متاسفانه با مهاجرت اين افراد به كشورهاي پيشرفته صنعتي به ويژه ايالات متحده و كانادا، منابع عظيمي از سرمايه خود را از دست مي دهند و اين سرمايه به طرف كشورهاي مقصد سرازير مي شود. بعضي كشورها با پرداخت يارانه هايي، زمينه ادامه تحصيل شهروندان خود را در مقطع تحصيلات عالي فراهم مي سازند. اين يارانه ها اغلب شامل پرداخت وامهاي بدون بهره، شهريه هاي اندك دانشگاهي، سكني گزيدن رايگان يا ارزان دانشجويان در خوابگاهها و كمك هزينه هاي تحصيلي خارج از كشور است. هر چه سطح تحصيلات بالا رود ميزان هزينه صرف شده در بخش آموزش بيشتر خواهد شد. هزينه آموزش پزشكان و استادان به علت طولاني تر شدن دوره آموزش آنها بسيار افزايش خواهد يافت. بنابراين با عزيمت دائمي اين قشر از افراد تحصيل كرده به خارج كشور صدمات مالي زيادي به كشور فرستنده وارد مي شود.ازآنجايي كه آموزش و پرورش يك كالاي عمومي به حساب مي آيد و منافع مثبت مشخصي را براي جامعه دارد بنابراين در نتيجه فرار مغزها صدمات مالي قابل توجهي حادث مي شود. با هزينه هاي بالاي تربيت يك متخصص در كشور سوييس كه بالغ بر 565 هزار دلار است، از نقطه نظر اقتصادي منافعي كه اين كشور در قبال جذب متخصصين خارجي بدست مي آورد معادل با ارزش صادرات يك سال – سال 2000 – زعفران ايران است. در ايالات متحده مجموع هزينه براي 12 سال قبل از دانشگاه و دوره 4 ساله تحصيلات دانشگاهي حدود 174 هزار دلار براي هر فرد تخمين زده مي شود. مجموع هزينه آموزش هزاران فارغ التحصيل دانشگاهي كه از كشورهاي توسعه نيافته روانه آمريكا شده اند ميلياردها دلار برآورد مي شود كه اين مبلغ را مي توان به عنوان كمكهاي بلاعوض و ناخواسته كشورهاي مختلف به ايالات متحده به شمار آورد.
منابع مختلف مقدار سودي را كه از طريق فرار مغزها نصيب كشورهاي جذب كننده مي شود نشان داده اند. بعضي چنين برآورد نموده اند كه ايالات متحده طي 30 سال بالغ بر صد ميليارد دلار از اين راه سود برده و در بين سالهاي 1970 تا 1977 بالغ بر 5 ميليارد دلار از محل آموزش نيروهاي متخصص مورد نياز خود صرفه جويي نموده است. بنابراين اين كشور و ديگر كشورهاي توسعه يافته از دانش و تخصص نخبگان مهاجر سراسر جهان به طور مجاني بهره برداري مي كنند. اكثر اين مهاجران در زمينه هايي نظير آموزش و پرورش، مهندسي، پزشكي و ديگر خدمات تخصصي مشغول كار هستند. كار اين نخبگان براي كشورهاي ميزبان داراي منافع اجتماعي مشخص و مهمي است كه در كشورهاي مبدا به اين منافع توجهي نمي شود. اين نكته را هم بايد در نظر گرفت كه مهاجرت متخصصين كشورهاي در حال رشد در فعال ترين دوره سني آنها صورت مي گيرد. يعني آنها بلافاصله بعد از اتمام دوره هاي تخصصي دانشگاهي خود اقدام به مهاجرت مي كنند. بيش از 50 درصد از پزشكاني كه در سالهاي بعد از 1960 وارد ايالات متحده شدند از لحاظ گروه سني زير 40 سال بودند. در سال 1970 حدود 40 درصد كاردانهاي فني و مهندسيني كه به عنوان مهاجر به آمريكا رفتند در گروه سني كمتر از 30 سال قرار داشتند. مساله جواني مهاجران امتياز ديگري را براي كشورهاي مهاجر پذير، و در مقابل امتياز منفي ديگري را براي كشورهاي مهاجر فرست به همراه دارد.بيرون رفتن افراد متخصص و كارآمد از يك كشور مسائل ديگري را هم با خود در پي دارد. وقتي متخصصان كنار مي روند، ناكارآمد ها ميدان دار مي شوند و چرخه توسعه نيافتگي باز هم به روال خود ادامه مي دهد. بسياري از مغزها با فرار خود باعث خروج خانواده خود و مقدار قابل توجهي سرمايه مالي از كشور مي شوند كه اين سرمايه براي ارتقاي رشد اقتصادي يك كشور لازم است. اين در حالي ست كه بعضي از مهاجرت ها باعث سودرساني به كشور مهاجر فرست مي شوند. در دهه 1980 مكزيكي ها مقيم ايالات متحده ارتباطاتي را با زادگاه خود برقرار كردند و پس اندازهاي خود را به روستاهاي محل تولد خود فرستادند تا در ساخت مدارس، سيستم هاي فاضلاب و ديگر زير ساختهاي بنيادي مورد استفاده قرار گيرد. در قسمتهايي در مناطق روستايي مكزيك، تقريبا منبع اصلي درآمدي نيمي از خانواده ها متكي به پول فرستاده شده از طرف بستگان آنها در خارج كشور است. فرار مغزها بعد از يك نسل، مي تواند به سوددهي براي كشور مبدا تبديل شود. بعضي از شركتهاي هندي واقع در ايالات متحده كه سال ها به وسيله متخصصان هندي تاسيس شده بود، امروزه با سرمايه گذاري هاي خود در كالج هاي فني در هند توانسته اند تسهيلات جديدي را براي كشور خود ايجاد كنند. همچنين نخبگان تحصيل كرده به عنوان وسيله اي براي انتقال فن آوري و مهارت محسوب مي شوند.امروزه در مهاجرت هاي ميان مدت و دراز مدت به آن سوي اقيانوس ها مساله گزينش مطرح است، گزينش مهاجراني كه بتوانند به نيازهاي ساختاري و فني كشور پذيرا پاسخگو باشند. در اين گزينش كادر مديريت و مهندسان عالي رتبه اي كه سرمايه اي با خود داشته باشند در اولويت قرار مي گيرند. در چنين مهاجرت هايي كشور پذيرا در جهت آماده سازي مهاجراني كه رسيدن آنها به مرحله تخصص و مهارت هزينه هنگفتي مي طلبد، سرمايه گذاري نمي كند. شركتهاي رايانه اي، فن آوري و داروسازي سوئيس با كمبود نيروهاي ماهر روبرو هستند. دولت به اين نتيجه رسيده است كه جبران اين كمبود علاوه بر هزينه مالي، به حدود چند هزار ساعت تدريس نياز دارد كه برابر با چند سال كار دائم و موفقيت آميز يك مدرسه و دانشگاه است. لذا يكي از اهداف كوتاه مدت سوئيس علاوه بر جذب متخصصان سوئيسي آن است كه در برخورد با درخواست هاي مهاجرت و پناهندگي اتباع خارجي، نيروهاي متخصص را از ميان آنها دست چين نمايد.










انجام پایان نامه

، انجام پایان نامه ارشد، انجام پایان نامه، پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

 دانلود مقاله | انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

نقشه