انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد


 انجام پایان نامه  تاريخچه سيستمهاي حسابداري

 انجام پایان نامه | تاريخچه سيستمهاي حسابداري


تاريخچه سيستمهاي حسابداري

  مقدمه          
        انسان از موقعيكه مفهوم مالكيت را فهميد، به طرق مختلف به ثبت حسابهاي اموال و دارائيهاي خود اقدام نمود. با پيدايش اعداد، اين امر تشديد گان واسطه مبادلات، موجب گسترش تجارت شد. بدين ترتيب مالكان، بيش از پيش نسبت به سيستمي كه بتواند رويدادها را ثبت و نگهداري كند، احساس نياز كردند. بنابراين، رويدادها بصورت گزارشي و با استفاده از علائم خاص ثبت گرديدند. (حسابداري يك طرفه) در طي زمان، حسابداران به اين نتيجه رسيدند كه وقوع يك رويداد بطور همزمان بر دو حساب اثر مي‌گذارد و بدين ترتيب، برخلاف آنچه كه تصور مي شود، اعداد منفي توسط رياضي‌دانان اختراع شده است، اين اعداد توسط حسابداران ابداع گرديد و مورد استفاده قرارگرفت و به اين ترتيب، حسابداري دو طرفه شكل گرفت و روز بروز كامل‌تر شد. با گسترش تجارت بين كشورها، خصوصاً در ايتالياي  آن زمان، كه شهرهائي مثل ونيز، جنوا و پروجا بعنوان مركز تجارت بين شرق و غرب محسوب مي‌شدند، بيش از پيش موجب بسط و گسترش حسابداري دو طرف گرديد، چيزي كه بيش از همه موجب گسترش حسابداري به شكل يكسان در بين كشورهاي مختلف  گرديد ، تأليف ‌كتاب Summa توسط پاچيولي بود كه مقارن با اختراع چا پ بود . مسئله مهمي كه بايد خاطر نشان شود اين است كه ، رياضي دانان تا اين زمان، اعداد منفي را نپذيرفته بودند و حتي آنها را اصول كذب مي ناميدند و مسئله مهمتر اينكه ، همينان بودند كه موجب بسط و گسترش حسابداري گرديدند و بديهي است كه آنها با جابجا كردن حسابها ( به شكل معادله حسابداري دو طرفه ) ، اعداد منفي را از حسابها حذف كردند . بدين ترتيب ، حسابداري دو طرفه ، بتدريج در طي زمان كامل تر شد ، با وقوع انقلاب صنعتي و گسترش تجارت و همچنين ايجاد شركتهاي سهامي بزرگ نظير راه آهن و تفكيك مالكيت از مديريت و بحرانهاي اقتصادي و وقوع انقلاب سوسياليستي در شوروي موجب بوجود آمدن شاخه هاي متعددي مثل حسابداري صنعتي ، حسابرسي ، حسابداري دولتي و حسابداري مديريت  دررشته حسابداري شدند . با وجود اين ، حسابداري دو طرفه از زمان پيدايش تاكنون ، در اصول بنيادي خود دچار تغيير اساسي نشده است و فقط يكسري حسابهاي جديد به آن اضافه شده است . در سالهاي اخير ، تلاش جهت ايجاد تحول در حسابداري آ‎غاز شده است كه از آن جمله ارائه نوع  جديدي از حسابداري با سه طرف توسط” يوجي ايجيري” مي باشد . ايشان تأكيد دارند كه اگر چه ميتوان حسابداري را حتي به بيش از سه طرف نيز گسترش داد ولي فعلاً همين سه طرف كافي است . در قسمت ديگري ، ايشان همچنين اضهار مي دارند كه حسابداري سه طرفه در قرن بيست و يكم در دنيا گسترش خواهد يافت . “ ايجيري“حسابداري سه طرفه را به دو صورت ارائه مي دهد :
1- حسابداري سه طرفه زماني ، كه با توجه به زمان گذشته ، حال و آينده به تشريح حسابداري مي پردازد .
2- حسابداري سه طرفه تفاضلي ( ديفرانسيلي) ، كه بر پايه فيزيك نيوتوني قرار دارد و با توجه به قوانين آن به تشريح حسابداري سه طرفه مي پردازد .
     نكته اي كه بايد در اينجا مورد توجه قرار گيرد ، استفاده از اعداد منفي در هر دو نوع حسابداري سه طرفه است . در اين بخش ، سعي شده است ابتداء تاريخچه حسابداري در ايران و كشورهاي ديگر بصورت اجمالي مورد بررسي قرار گيرد و سپس به مرور منطق حسابداري صنعتي و اصول مطالعه كار پردا خته شود .
 
مروري بر تاريخچه حسابداري در اقوام مختلف
        “حسابداري، تاريخچه ا ي به بلنداي تاريخ دارد، بدين معني كه، هنگاميكه انسان شمردن را آموخت اقدام به نگهداشتن حساب اموال، اشياء و … خود نمود با بررسي آثار و كتيبه هاي بجا مانده از دوران بابلي‌ها، هخامنشي‌ها، عاشوري‌ها، كلداني‌ها، مصريان، روميان و يونانيان باستان به نشانه‌هائي از ثبت وقايع داد و ستد بر مي‌خوريم. بدين ترتيب تاريخ حسابداري به دوراني بيش از 6000 سال قبل بر مي‌گردد. پيدايش پول و بكارگيري آن بعنوان واسطه معاملات و توسعه تجارت موجب رشد و ترقي حسابداري گرديد ، اين امر باعث شد حسابداري مراحل مختلفي را طي نمايد و تمامي مراحل آن بي شك تحت تاثير محيط اجتماعي و اقتصادي هم قرارداشت و هماهنگ با نيازهاي اجتماعي پيش رفته است. قديمي‌ترين مدرك حسابداري شناخته شده به زبان «انگليسي » مدركي است كه در قرآن پانزدهم به فرمان ويليام فاتح براي تعيين منابع مالي امپراتوري انگليس تدوين شده است.
 تاريخچه حسابداري در ساير كشورها :
       با پيشرفت روز افزون علوم و فنون در جوامع توسعه يافته و ضرورت ثبت قسمتي از سوابق و وقايع و جريان معاملات و فعاليتهاي اقتصادي ، از ديرباز انسانها را بر آن داشته است كه نسبت به نگهداري و ثبت وقايع خود به روشهاي مختلف اقدام نمايند. در تمدن‌هاي باستاني بين‌النهرين كه قسمت اعظم ثروتهاي جامعه در اختيار فرمانروا يا فرمانروايان بود معمولاً كاهنان كه قشر ممتازي را در سلسله مراتب اجتماعي تشكيل مي‌دادند وظيفه نگارش را بطور اعم و نگهداري حساب درآمدها و ثروتهاي حكومت را بطور اخص‌برعهده و يا در واقع در انحصار داشتند و در عين حال به ثبت برخي از معاملات شهروندان نيز مي‌پرداختند. از اين جمله در تمدن باستاني سومر (Sumer) نظام هاي جامعي برقرار بود و كاهنان سومري علاوه بر نگهداري حساب درآمدهاي حكومتي، به نحوي موجودي غلات، تعداد دام ها و ميزان املاك حكومتي را محاسبه مي‌كردند. نخستين مدارك كشف شده حسابداري درجهان، لوحه‌هاي سفالين از تمدن سومر در بابل (Babylon) است و قدمت آن به 3600 سال قبل از ميلاد مي‌رسد و از پرداخت دستمزد تعدادي كارگر حكايت دارد. مدارك و شواهد بدست آمده از تمدن باستاني مصر حكايت از آن دارد كه در اجراي طرح‌هاي ساختماني اين تمدن، نوع كنترل حسابداري برقرار بوده كه بهره گيري از نيروي كار هزاران نفر را در امر ايجاد  بنا و حمل و نقل مصالح ساختماني در تشكيلاتي منظم، ميسر مي‌كرده است، از تمدن مصر در دوراني كه يونانيان و روميان بر آن تسلط داشتند نيز مجموعه‌هاي متعددي از حسابهاي نوشته شده بر پاپيروس باقي مانده است . در رم و يونان باستان حسابداري پيشرفته اي وجود داشته و نوعي حساب جمع و خرج تنظيم مي شده است . يك جمعدار ، يك مامور دولت و يا شخصي كه محافظت پول يا دارائي ديگري به او محول شده بوده  در مقاطعي از زمان حساب خود را به اربابش پس مي داده است . براي اين كار دو فهرست تفصيلي از دريافتها و پرداختها بر حسب پول ، وزن يا مقياس ديگري تهيه مي شد كه جمع آن دو مساوي بود . فهرست دريافت شامل موجودي در ابتداي دوره بعلاوه وجوه و كالائي بود كه طي يك دوره وصول شده بود . فهرست پرداخت شامل مبالغ پرداختي ،كالاي فروخته شده و يا به مصرف رسيده در طول يك دوره بعلاوه مانده پول و كالائي بود كه نزد جمعدار باقي مانده و بايد به ارباب تاديه شود . اين نوع حسابداري تا اواخر قرون وسطي ادامه يافت و تا اين زمان تغييري اساسي در جهت تبديل حسابداري به يك سيستم جامع صورت نگرفت و تنها پيشرفت قابل ذكر گسترش دامنه نگهداري حساب براي عمليات گوناگون حكومتها و اشخاص  بود . در اوايل قرن سيزدهم " دولت ـ شهرها “ و يا “ شهر ـ جمهوري ها" ي كوچكي خارج از سلطه پادشاهان و خوانين فئودالي در ايتالياي كنوني پا گرفت كه فضاي سياسي ـ اقتصادي مناسبي را براي رشد سوداگري فراهم آورد . در اين دوران با رشد بازرگاني ، صنعت و بانكداري ، پيشرفت زيادي در تكنيك نگهداري حساب بوجود آمد. بزرگتر شدن اندازه موسسات  ، رواج معاملات نسيه و استفاده از عوامل متعدد در كسب و كار ، موجب شد كه ديگر يك شخص به تنهائي نتواند امور موسسه بزرگي را اداره كند و اين امر ابداع سيستم حسابداري كامل تري را ضروري ساخت . گمان مي رود كه كاربرد قاعده جمع و خرج در مورد حساب صندوق نخستين گام در راه پيدايش سيستم نوين بوده باشد . بدين معني كه صندوقدار در ازاي وجوهي كه دريافت مي كرد بدهكار و در مقابل مبالغي كه مي پرداخت بستانكار مي شد . اين قاعده در مورد حسابهاي مشتريان نيز بكار مي رفت و آنان در ازاي وجوهي  كه مي پرداختند بستانكار مي شدند و بدين ترتيب مانده حساب آنها معين مي شد . همين قاعده در مورد نگهداري حساب بستانكاران نيز بكار مي رفت  . در نيمه  قرن سيزدهم حسابداران ايتاليائي متوجه اين نكته شدند كه دريافت پول از يك بدهكار دو ثبت را ضروري مي سازد . جنبه دريافت پول كه بايد در حساب صندوق ثبت شود و جنبه پرداخت پول كه بايد در حساب شخصي پرداخت كننده پول ثبت گردد . در اوايل قرن چهاردهم دو اصطلاح بدهكار و بستانكار ، يعني دو واژه ايتاليائي ، دادن(Dare)  و گرفتن (Avere) كاملاً متد اول گرديد . پيشرفت تازه در قرن چهاردهم ابداع شكل دو طرفه حساب بود كه در سمت چپ ، اقلام بدهكار و در سمت راست ، اقلام بستانكار نوشته مي شد و با اين كار چگونگي ثبتها آشكار مي گرديد . حسابداري جنسي با نگهداري حسابي جداگانه براي هر محموله از كالاي خريداري شده آغاز گرديد و هر حساب در ازاي خريد يك محموله كالا بدهكار و در مقابل ، حساب فروشنده يا حساب نقد ، بستانكار مي شد . سپس با فروش هر مقداري از كالاي يك محموله ، حساب مربوطه بستانكار و در مقابل ، حساب مشتري و يا حساب نقد بدهكار مي‌گرديد تا اين كه تمامي اجناس يك محموله بفروش رسد. اين كار يعني بدهكار كردن حساب هر محموله از كالاي خريداري شده به قيمت خريد و بستانكار كردن آن به قيمت فروش معمولاً تفاوتي را ايجاد مي كرد كه به حساب سود وزيان نقل مي شد . بدين ترتيب سيستم دفتر داري دو طرفه به آرامي و در  پي مجموعه اي از ابداعات پياپي در فاصله سالهاي 1350 ـ 1250 ميلادي در چند جمهوري كوچك ايتاليا زاده شد و تكامل يافت و شهرهاي فلورانس ، ونيز و جنوا پيشرو اين تحول بودند ، برخي از صاحبنظران دفاتر حساب بجا مانده از سالهاي 1296 تا 1299 را نخستين دفاتر حساب دو طرفه كامل مي دانند ، برخي ديگر ، دفاتر حساب دو طرفه كاملاً متوازني را كه در سال 1340 ميلادي توسط پيشكار (Steward) شهر جنوا (Genoa) تنظيم گرديده است را نخستين نمونه كامل دفاتر حساب دو طرفه ذكر مي كنند . در هر حال ، در آستانه قرن پانزدهم ميلادي در ايتاليا و ديگر كشورهاي اروپائي ، سيستم دفترداري دو طرفه بكار مي رفته است . گسترش فن دفتر داري دو طرفه به سراسر اروپا  مرهون انتشار كتاب رياضياتي است كه " لوكا پاچيولي(Luca  Pacialo)  "  به سال 1494 ميلادي تاليف كرده است . پاچيولي كشيش فرانسيسكن بود كه در دانشگاه هاي جمهوري هاي پروجا ، ناپل ، پيزا و فلورانس رياضيات تدريس مي كرد و با انديشمندان بزرگ هم عصر خود از جمله  پيرو دلا فرانسيسكا  della  Francesca)  (Piero  لئون باتيستا آلبرتيBattista  Alberti)  (Leon   و لئوناردو داوينچي (Leonardo  davinci)  دوستي نزديك داشت . مطالب كتاب رياضيات مزبور را پاچيولي نوشت و شكلهاي آنرا داوينچي ترسيم كرد . بخشي از اين كتاب شامل چند فصل به حسابداري اختصاص داشت كه نخستين توصيف مدون از سيستم حسابداري دو طرفه است . در اين بخش از كتاب پاچيولي با استفاده از منابع و روشهاي موجود سه دفتر اصلي حساب را به ترتيب زير تشريح مي كند : " دفتر باطله (Waste  Book)  كه خلاصه معاملات تاجر به ترتيب تاريخ وقوع در آن ثبت مي شد . دفتر روزنامه (Journal)  كه در آن مطالب دفتر باطله تلخيص و بر حسب بدهكار و بستانكار ثبت مي گرديد و دفتركل (Ledger)  حاوي حسابهاي واقعي كه ثبتهاي دفتر روزنامه به آن نقل مي گرديد ." پاچيولي اهميت كاربرد پول را بعنوان مقياس مشترك سنجش اقلام مختلف به درستي دريافته بود و بر لزوم تاريخ گذاري معاملات و عطف متقابل دفاتر به يكديگر تاكيدي بجا داشت . با اين حال ، وي درباره دوره مالي ، تهيه تراز آزمايشي ، تهيه صورت سود و زيان بستن حساب سود و زيان به حساب سرمايه و تهيه ترازنامه مطلبي ندارد و تنها درباره طرز بستن و لزوم موازنه كردن حسابها به هنگام نقل حسابها از دفاتر قديمي به دفاتر جديد توضيحات نسبتاً كاملي داده است . همچنين پاچيولي بين اموال شخصي تاجر و اموال تجارتخانه وي تمايز نگذاشته است و درباره نگهداري حساب دارائيهاي ثابت نيز مطلبي ندارد.
رساله پاچيولي كه او را پدر حسابداري مي دانند ) بعلت سادگي ، رواني و ارزشهاي علمي در طول قرن هاي پانزدهم و شانزدهم به اغلب زبان هاي اروپائي ترجمه شد و حسابداري دو طرفه تا اواخر قرن هفدهم در اغلب كشورهاي اروپائي رواج يافت .
 از قرن شانزدهم تا اوايل قرن نوزدهم تحول بنيادي در حسابداري بوجود نيامد . تنها تغيير اساسي تئوري جديدي بود كه توسط" سيمون استوين "(Simon  Stevin)  هلندي در اواخر قرن شانزدهم عنوان شد . بر اساس اين تئوري در هر معامله در مقابل هر بدهكار بايد يك بستانكار وجود داشته باشد . استوين همچنين ضرورت تفكيك اموال موسسه را از اموال شخصي صاحب سرمايه مطرح و لزوم نگهداري حسابي جداگانه براي سرمايه را نيز عنوان كرد . تغييرات ديگري كه در اين فاصله در دفتر داري رخ داد عبارت بود از ايجاد ستونهاي فرعي در دفاتر روزنامه و كل ، منسوخ شدن دفتر باطله و جايگزيني اسناد و مدارك مربوط به معاملات ( مانند فاكتور خريد و فاكتور فروش ) بجاي آن. حسابداري جنسي نيز در اين فاصله بهبود يافت و سود و زيان هر محموله محاسبه و به حساب سود و زيان نقل مي گرديد. 



انجام پایان نامه حسابداری

 

 

 

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

 

 

سفارش پایان نامه