انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

مشاوره پایان نامه| تعيين ميزان افسردگي در دانشجويان خوابگاهي و غيرخوابگاهي و تأثير آن بر پيشرفت تحصيلي 85 ص



فصل اول
گستره علمي مسئله مورد بررسي
 
مقدمه:
عملكرد تحصيلي دانش آموزان و دانشجويان و بررسي عوامل تأثيرگذار بر آن موضوعي است كه بخش عمده اي از ظرفيت در علوم تربيتي را به خود اختصاص داده است. بهمين دليل، از ديرباز پژوهشگران علاقمند، با بررسي و مطالعه در اين زمينه سعي در روشن نمودن جوانب مختلف آن داشته و به نتايج قابل توجهي نائل آمده اند. از جمله عواملي كه مي تواند بر عملكرد تحصيلي دانش آموزان تاثير بگذارد محيط زندگي شان مي باشد.
بين بشر و محيط زندگي اش به كنش و واكنش مداوم وجود دارد اين رابطه مداوم در حال نوسان است. محيط براي عده اي ممكن است منبع يك حس اعتماد به نفس قوي، جوازي براي ابراز احساسات دروني و بالاخره محل و مجالي پر از اميد براي تحصيل و پيشرفت و موفقيت باشد. از طرف ديگر اگر محيط زندگي نتواند ايگو افراد را تأمين و تقويت كند، اگر مانع رشد اعتماد به نفس آنها شود، و اگر بكرات موجب ظهور حس كينه و عداوت در آنها گردد منجر به حس طرد، درماندگي و تنهايي خواهد شد، و همين محيط است كه ما آنرا افسردگي زا مي خوانيم (فلك، 1375).
در زندگي هر كسي موقعيتهايي پيش مي آيد كه خواه ناخواه او را غمگين مي سازد و هيچ انساني از افسردگي و اضطراب، تشويش و نگراني مصون نيست. ولي تا آنجا كه حالات يأس، سرخوردگي و اضطراب بعنوان واكنش محسوب مي شود بسيار سالم و مفيد مي باشند زيرا مثل يك دريچه اطمينان، شرايط سخت و دشوار محيط را به فرد گوشزد مي كنند تا بدين وسيله شخص بتواند خود را از صدمه و گزند بيشتر حفظ نمايد. همانطور كه زخم و سوزش و تورم و خونريزي در جسم انسان پديده هايي غير قابل اجتناب مي باشند يأس و سرخوردگي، افسردگي و تشويش هم اموري غيرقابل اجتناب مي باشند. ولي اگر فردي به دلايلي زمينه و استعدادي براي ابتلا به عوارض رواني داشته باشد يك حادثه كوچك در زندگي ممكن است منجر به بروز يك كيفيت شديد رواني شود بنابراين بين افسردگي روزمره با افسردگي شديد رواني بايد فرق گذشت (معاني، 1368). منظور ما در اين پژوهش افسردگي نوع دوم مي باشد كه بعنوان بيماري رواني تلقي مي شوند.
چون بشر يك واحد سايكوبيولوژيك است، به هر تغيير فكري و حسي كه موجب تغييرات شيميايي سلسله اعصاب مركزي گردد، از خود واكنش نشان داده و با هر استرس از نظر جسمي و روحي مبارزه خواهد كرد. از طرفي چون بشر يك موجود بنابراين اساس بيولوژيكي افسردگي اهميت عوامل محيطي و روابط اجتماعي را نفي نمي كند چون بشر را بايد از هر لحاظ، جسم و روان، دنياي درون و برون، عمل و عكس العمل و واكنشهاي متقابل مورد مطالعه قرارداد (همان منبع)
مطالعاتي كه در سالهاي اخير از طرف متخصصان سازمان بهداشت جهاني در كشورهاي در حال توسعه انجام گرفته از افزايش دامنه شروع افسردگي در ميان ملل در حال رشد حكايت مي كند به طوري كه تحقيقات نشان مي دهد قريب 75/0 افرادي كه در مؤسسات درمانگري رواني بستري مي شوند دچار افردگي هستند (معاني، 1368). علائم افسردگي بصورت فقدان انرژي در انجام امور روزانه، سردرد، دردهاي پراكنده در بدن و كم خوابي يا بدخوابي همراه است و يا بصورت اختلالات گوارشي و دردهاي معده تظاهر نمايد كه در حقيقت از زخم معده و روده علائمي وجود ندارد بلكه علت همان افسردگي است كه با برطرف شدن افسردگي ناراحتي گوارشي نيز برطرف مي شود (همان منبع). بيماران افسرده احساس بي تفاوتي، پوچي، بي كفايتي و بي لياقتي مي كنند. ممكن است خيلي زود بر سر مسائل خيلي جزئي و بي‌اهميت و كوچك و ناچيز گريه را سر مي دهند. برخي احساس گناه مي كنند كه اين خود يكي از بهترين علامت ها در تشخيص افسردگي است، كه در اين صورت لغزش ها و خطاهاي خيلي كوچك گذشته و خيلي دور را گناه بزرگ تلقي نمايند و باعث رنج و عذاب و احساس گناه و ناآرامي آنان مي شود. و در بعضي مواقع براي جبران اين گناه و براي تنبيه خود و رهايي از آن اقدام به خودكشي مي كنند (همان منبع)، محيط افسردگي زا راهزاران جزء لفظي و غيرلفظي بوجود مي آورند كه اين اجزا در شخص مستعد و زخم پذير سبب زوال اعتماد به نفس و پيدايش احساس گناه، خشم غيرقابل ابراز و يك حس مداوم درك نشدن خواهد گرديد (فلك، 1375) اين پژوهش در صدد آن است تا تأثير محيطي مانند خوابگاه دانشجويي را برافسردگي، و ارتباط آنرا با پيشرفت تحصيلي دانشجويان بسنجد.

 
بيان مسئله:
محيط افسردگي زا از تأمين حس اعتماد به نفس كامل شخص ناتوان است و در واقع سبب تخريب و زوال تدريجي آن شده و با تحريك مداوم تعارضهاي دروني و عواطف فرد مستعد، امكان افسردگي را براي او فراهم مي كند. در لحظات شديد افسردگي ممكنست شخص از انجام كارهايي كه در حال عادي آنها را بسهولت انجام مي دهد، ناتوان گردد و يا به كيفيت گذشته نتواند به انجام برساند (فلك، 1375)
همزمان و همراه با پيشرفت افسردگي بيمار بطور فزاينده اي كارآيي فكري خود را از دست مي دهد. كاستي علاقه و انرژي و قدرت در انجام امور، كاهش قدرت تمركز و انگيزه و كاهش علاقه به انجام امور و كارآيي كنش هاي ذهني نيز مشاهده مي گردد. عدم قدرت براي مواجهه با امور و عدم احساس جدي، در انجام مسئوليتهايي كه به عهدة فرد است از اولين علائمي هستند كه در انواع افسردگي ها مشاهده مي كنيم. در افسردگي هاي عميق تر و شديدتر بيمار حالاتي را كه تجرب مي كند، معلول ناراحتي ها و تجربياتي مي داند كه در مواجهه با امور و مسئوليتهاي روزمره احساس مي كند. بعنوان مثال مي توان دانشجويي را ذكر كرد كه افسردگي خويش را ناشي از عدم موفقيت خود در امتحانات مي داند در حالي كه ممكنست اين عدم موفقيت، خود معلول احساس كمبود و بي كفايتي ناشي از افسردگي باشد. اين احساس كمبود گاه منحصر به يكي از جنبه هاي زندگي مي گردد و گاه تعميم، يافته و شمول وسيع تر و همه جانبه تري را نشان مي دهد و سالها كارآئي، قدرت و موفقيت در نظر او بي معني جلوه مي كند و وي آنها را نامربوط و مردود مي داند و در واقعيت و كيفيت آنها شك و ترديد نشان مي دهد (اخوت و جليلي، 1368).
اگر چه افسردگي از ديرباز بعنوان يكي از نابسماني هاي رواني عمده شناخته شده است اما در دو دهة اخير اهميت اين بيماري هم از حيث رنج و آزادي كه مبتلايان به آن تحمل مي كنند و هم از لحاظ بارسنگيني كه اين ناراحتي بر منابع درماني ملتها تحميل مي نمايد بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است (مهريار، 1373).
در جامعه متغييري نظير جامعه ما، كه تغييرات غير منتظره به وفور روي مي دهد، امكان شكست و از كف دادن زياد است. روانپزشكان كه درباره اثر محيط و فرهنگ بر حالات عاطفي مختلف مطالعه كرده اند، دريافته اند كه افسردگي شديد در اجتماعاتي رخ مي دهد كه اساس محكم و فشرده اي داشته و راه گريز و امتناع از افسردگي كم و محدود است. بعلاوه متوجه شده اند كه در اجتماعات متحرك شيوع افسردگي مخفي بعلت سردرگمي سيستم ارزشها شايعتر است. چون در چنين جامعه اي كه سست بنياد است غير از افسردگي راههاي متعدد براي واكنش در مقابل استرس وجود دارد راههايي نظير: پناه بردن به رفتار ضد اجتماعي، اعتياد به مخدرات و الكل و يا خيلي ساده تر قطع رابطه مثل طلاق (مهريار، 1373).
پاولف و اسكينر نشان داده اند كه بشر ناگريز از واكنش شرطي در مقابل اطرافيان، فاميل و جامعه خود است اين عمل به تشكيل و تكامل شخصيت كمك مي كند. معهذا ممكن است منجر به پيدايش برخي الگوهاي نامربوط، در هم و حتي مخرب هم بشود. هر چه اين واكنش شرطي شديدتر باشد بخصوص اگر فرد دچار احساس ناامني باشد شخصيت، انعطاف ناپذيرتر خواهد شد و هر چه شخصيت غيرقابل انعطاف تر باشد امكان سازش و تطابق با محيط و موقعيت جديد كه تر خواهد شد. افسردگي حاد وسيله اي ضروري در گريز از اين پديده واكنش شرطي درها كردن نيروهاي سازندگي است (فلك، 1375).
نوجوان يا جواني كه گاه به گاه افسردگي خفيفي را در خود احساس مي كند براي خود و جامعه اش مشكلي نيست مشكل را آن عده اي بوجود مي آورند كه تاب تحمل، غم و محروميت را نداشته، سر از احساسات خود در نمي آورند و راه مدارا با آنرا نمي دانند همين عده هستند كه افسردگي را در خويش خفه كرده و بالاخره خود را در بند رفتاري خويش آزار نظير گريز از مدرسه، افت تحصيلي يا آبستني ناخواسته در مي يابند (همان منبع)
در اين تحقيق مسئله اين است كه گذشته از تفاوتهاي فردي و عوامل مربوط به درون سازمان آموزش عالي، آيا محيط زندگي دانشجوياني كه در خوابگاه زندگي مي كنند مي تواند با ايجاد افسردگي بر پيشرفت تحصيلي آنها مؤثر باشد.

 
2- اهميت و ضرورت پژوهش
هيچكس به خودي خود افسرده نيست شخص افسرده در وضعيت بخصوصي از زندگي افسرده است: او تأثير قابل توجهي بر خانواده و همكارانش داشته و بالعكس، خانواده و اطرافيان اثر قابل توجهي بر او مي گذارند، شايد آنها موجب افسردگي بيمار شده و يا با واكنشهاي خود سبب تشديد ناراحتي وي مي گردند و يا بالعكس با حمايت و همدردي خود از آن بكاهند. (فلك 1375)
اگر علل افسردگي را در نظر بياوريم مثل حساسيت به از دست دادن يا طرد شدن، فقدان اعتماد بنفس، اشكال در شناخت و ابراز عواطف و احساسات بنحو مناسب، استرسهاي متعدد و در معرض محيطهاي افسردگي زا بودن، مي توان راههاي پيش گيري اوليه را شناخت و معين كرد. معني پيشگيري از افسردگي در واقع ممانعت از مزمن شدن عارضه و پيدايش دامهايي است كه در افسردگي مزمن شخص براي خود مي سازد و اين عمل مستلزم مواجهه مستقيم با افسردگي است نه ظاهر كردن آن از راههاي ديگري نظير عوارض جسماني، رواني و يا رفتاري. بعلاوه شخص بايد مشكلات دروني و محيطي خود را حل كند تا اينكه مشكلات در موارد غير لازم ايجاد افسردگي در وي ننمايد (همان منبع) علاوه بر اهميت دادن به نيازهاي فردي سازمانها بايد در تغيير محيط‌هاي افسردگي زا نيز بكوشند و دريابند چه عواملي در محيط منجر به افسردگي افراد مي گرد و سعي كرد شرايط را تبديل به احسن نمود (همان منبع)
بعضي از روان شناسان عقيده دارند كه تعداد زيادي از دانشجويان مبتلا به انواع اختلالات و مشكلات عاطفي هستند اين مسائل از اضطراب خيلي ضعيف شروع مي شود و به حالت مختلف پسيكوسوماتيك و نوروتيك و حتي پسيكوتيك ختم مي گردد. هربرت كاردل 1980 در يكي از تحقيقات خود از گروهي از دانشجويان روستايي خواست كه مشكلات و تعارضهايي را كه دارند بنويسند كه در ميان آنها احتياج به پيشرفت در دروس در برابر احساس بي كفايتي بچشم مي خورد. بطور كلي چند دسته محركهاي محيطي وجود دارند كه روي سازگاري افراد تأثير مي گذارد از آن جمله به ازدحام، سر و صدا و معماري مي توان اشاره كرد. ازدحام و سروصداي ناشي از تراكم جمعيت در يك منطقه آثار روان شناختي، بدني، و ناسازگاري اجتماعي افراد را در پي دارد. بعنوان مثال با افزايش تعداد دانشجوياني كه در يك اتاق زندگي مي كنند ميزان پيشرفت اجتماعي و روابط اجتماعي سالم آنها پايين مي آيد (شاملو، 1382).
براي هر فرد سالم لازم است تا بر قسمتي از محيط خود مسلط باشد و در حقيقت او در تمام دوران زندگي دائما با محيط در كشمكش است و سعي دارد كه بر آن مستولي شود ميل به موفقيت بصور گوناگون ظهور مي كند و ارضاي اين محيط براي نگاهداري بهداشت رواني امري اصولي است از طرف ديگر اهميت رشد اخلاقي، اجتماعي و پيشرفت علمي بر كسي پوشيده نبوده و تلاش دانشمندان و محققان و كليه اعضاي يك جامعه بر آن بوده است تا افرادي پرورش دهند كه بتوانند آينده خانواده، جامعه و حتي جهان را تحت الشعاع قرار دهند. حال با كمي دقت متوجه خواهيم شد كه همه تلاش ها، به ساختن افرادي معطوف مي شود كه دانشجو نام دارند. دانشجويان دانشگاه معمولا افراد برگزيده هر جامعه هستند بنابراين بايد به اين امر توجه خاصي مبذول داشت كه از شيوع امراض رواني كه گاه گريبانگير باهوش ترين دانشجويان نيز مي باشد، جلوگيري نمائيم با توجه به اين امر كه وقتي كسي افسرده است احتمال اينكه بر ديگران نيز تأثير افسردگي برانگيز داشته باشد زياد است، و اين امر در خوابگاه هاي دانشجويي مصداق بهتري پيدا خواهد كرد كساني كه با فرد افسرده زندگي مي كنند ممكن است به سه حالت واكنش نشان دهند اول اينكه سعي مي كنند دوباره عواطف او را سركوب كنند، دوم اينكه شايد وارد تعارض بي پرده با شخص افسرده شوند و بالاخره ممكنست خود دچار افسردگي شوند (معاني، 1368).

اهداف:
اهداف اين پژوهش عبارت از:
1ـ تعيين ميزان افسردگي در دانشجويان دختر خوابگاهي و غيرخوابگاهي
2ـ تعيين ميزان پيشرفت تحصيلي در دانشجويان دختر خوابگاهي و غيرخوابگاهي
3ـ تعيين رابطه افسردگي بر پيشرفت تحصيلي در دانشجويان دختر خوابگاهي و غيرخوابگاهي

4) فرضيه هاي پژوهش:
فرضيه هاي اين پژوهش عبارت از:
1ـ ميزان افسردگي با پيشرفت تحصيلي دانشجويان رابطه دارد.
2ـ ميزان افسردگي دختران خوابگاهي بيشتر از دختران غيرخوابگاهي است.
3ـ پيشرفت تحصيلي دختران خوابگاهي پايين تر از دختران غيرخوابگاهي است.

5) متغيرها و تعريف عملياتي آنها
در طرح فرضيه هاي مذكور، از سازه هايي استفاده شده است كه با كمي احتياط مي توان آنها را متغير ناميد. متغير نمادي است كه اعداد يا ارزشها به آن نسبت داده مي شود مفيدترين راه طبقه بندي متغيرها در يك تحقيق غير آزمايشي تقسيم آنها به متغير پيش بين و متغير ملاك است (دلاور، 1383)
الف ـ متغير پيش بين:
متغير پيش بين متغيري است كه از پيش وجود دارد و فرض شده است كه بر متغير ملاك تأثير دارد.
متغير پيش بين در اين پژوهش «خوابگاهي» مي باشد كه تعريف عملياتي آن در زير مي آيد.
خوابگاهي: فردي كه دور از خانوادة خود و در خوابگاههاي دانشجويي ساكن است.

ب ـ متغير ملاك:
متغير ملاك عبارت است از وجه يا جنبه اي از رفتار يك ارگانيزم كه تحريك شده است و متغير ملاك مشاهده يا اندازه گيري مي شود تا تأثير متغير مستقل بر آن معلوم شود و در اين تحقيق متغيرهاي ملاك افسردگي و پيشرفت تحصيلي است كه تعريف عملياتي و مفهومي آنها در زير مي آيد.
1ـ افسردگي: عبارت است از حالت رواني ناخوشي است كه با ويژگي هايي مانند دلزدگي، احساس غمگيني، يأس خستگي پذيري، احساس شكست و خود ناارزنده سازي مشخص مي شود و غالبا با يك اضطراب كم و بيش شديد همراه است (دادستان، 1376).
افسردگي در اين پژوهش ميزان نمره اي است كه از اجراي فرم 21 ماده اي بك بدست مي آيد.
2ـ پيشرفت تحصيلي: پيشرفت تحصيلي عبارت است از تجلي جايگاه تحصيلي يك دانش آموز. اين جايگاه ممكن است به نمره اي براي يك درس يا معدل مجموعه اي از دروس در يك گروه يا محول در تمامي دروس اطلاق مي گردد (ذكايي، 1378).
 
خلاصه:
در اين فصل ابتدا در بخش بيان مسئله بدنبال توضيح اين سؤال بوديم كه آيا محيط زندگي دانشجويان در پيشرفت تحصيلي آنها مؤثر است. و آيا محيط خوابگاههاي دانشجويي مي تواند با ايجاد افسردگي بر پيشرفت تحصيلي افراد مؤثر باشد.
در ادامه اين فصل به اهميت و ضرورت انجام اين پژوهش پرداخته شد و آنگاه اهداف و فرضيه هاي پژوهش به ترتيب بيان شدند و در پايان فصل متغيرهاي پژوهش بصورت مفهومي و عملياتي تعريف شدند.



فصل دوم
مرور تحليل يافته ها در زمينه مساله مورد نظر
 
1ـ مباني نظري
الف ـ مفهوم افسردگي و نظريه هاي مربوط به آن:
پيه رون افسردگي را حالت رواني ناخوش كه با دلزدگي، يأس و خستگي پذيري مشخص مي شود، تعريف كرد. كه در بيشتر موارد با اضطراب كم و بيش شديد همراه است (كاپلان، 1376).
لافون افسردگي را چنين تعريف كرد: افت گذرا يا دوام‌دار تنود عصبي ـ رواني كه بصورت يك مولفه بدني (سردردها، خستگي پذيري، بي اشتهايي، بي خوابي، يبوست، كاهش فشار خون و جز آن) نمايان مي شود (همان منبع).
چاپلين افسردگي را سقوط غيرقابل توجيه تنود حياتي تعريف كرد كه اين حالت در قلمرو بدني با خستگي دائم آشكار مي شود، در قلمرو شناختي به صورت پراكندگي دقت و مشكل كوشش فكري، در قلمرو عاطفي به شكل حالت ماليخوليايي كه با هشياري فرد نسبت به ناتوانمندي واكنش همراه است متجلي مي شود (دادستان، 1376). در معناي محدود پزشكي، افسردگي به منزلة يك بيماري خلق و خو يا اختلاف بخش خلق و خواست (همان منبع).
هيلگارد افسردگي را شامل دو مولفه اساسي مي داند كه عبارتند از نااميدي و غمگين مي باشد. شخص ركود وحشتناكي احساس مي كند و نمي تواند تصميمي بگيرد و يا فعاليتي را شروع كند و يا به چيزي علاقمند شود. شخص افسرده در احساس بي كفايتي و بي ارزشي






انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه