انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

مشاور پایان نامه|پایان نامه معماری - دانشکده معماری  115 ص

مقدمه
تعليمات آكادميك نقش بسيار مهمي را در رشد صنعتي اقتصادي وفرهنگي جامعه ايفا مي‌كند. تمامي كشورهاي در حال توسعه ذخيره عظيمي از نيروهاي انساني دارند كه به منظور موثر واقع شدن در امر توسعه، اين گروه از جمعيت بايد مهارتهاي لازم را فرا مي‌گيرند در غير اينصورت اين نيروي بالقوه نه تنها نقش مؤثر خود را در توسعه و پيشرفت ايفا نمي‌نمايد بلكه خود بر مسائل و مشكلات مي‌افزايد. ارائه الگوي مناسب جهت ساماندهي قصايي دانشكدة معماري به منظور بالا بردن سطح مهارت و تربيت كارشناسان با تخصصهاي لازم براي تبديل نيرو بالقوه جامعه بالفعل و در نتيجه گامي بزرگ در جهت رشد صنعتي اقتصادي و فرهنگي جامعه است كه جزوة حاضر مطالعاتي است در جهت رسيدن به اين امر.
 
پيشگفتار :
به نام يگانه معمار هستي كه با دميدن روح آفرينندة خويش در كالبد انسان، او را جانشين خود بر روي زمين قرار داد. همانگونه كه خداوند با دميدن روح خود در جسم بي جان آدمي را مي‌آفريند. انسان نيز در مقام جانشين وي با دميدن روح خلاقة خود در كالبد مواد خام و بي جان به آنها زندگي مي‌بخشد و بدين سان هنر از انسان زاييده مي‌شود. آفرينش چشمة جوشان هنرهاست و آثار بزرگ هنري در پرتو نور آفرينشگري خالقان خودپا به عرصه وجود نهاده‌اند.

فصل اول
شناخت مسائل و نكات مربوط به ساختمان‌هاي دانشگاهي
 
شناخت مسائل و نكات مربوط به ساختمان‌هاي دانشگاهي
ويژگي‌هاي عمومي پرديس دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي
مجموعه‌هاي دانشگاهي اعم از مجتمع‌هاي بزرگ و دانشكده‌هاي تك رشته‌اي، پرديس ناميده مي‌شوند. سيماي مطلوب دانشگاه‌ها با مشخصه كلي كالبدي آن تعيين مي‌گردد و بايد با هدف‌ها و مشخصات آموزش و اوضاع كلي محيط هماهنگ باشد. انواع پرديس‌ها در رابطه با مسائل شهري، در گروه‌هاي زير دسته بندي مي‌شوند:

•    پرديس پراكنده داخل شهر
در چنين پرديسي، ساختمان‌هاي دانشگاه يا مدرسه آموزش عالي به صورت پراكنده در نقاط مختلف شهر قرار دارند و بين ساختمانهاي و فضاي آموزشي مختلف را فضاهاي عمومي شهر پر مي‌كند. اين نوع پرديس‌ها باعث مي‌شوند كه همبستگي محيط آموزشي و شهر بيشتر شده و تحرك فرهنگي بوجود آيد، واحدهاي آموزشي از استقلال نسبي برخوردار شوند و شهر از موقعيت مؤسسات آموزش عالي شديداً متأثر گردد. ايجاد چنين پرديس‌هايي وقتي مناسب است كه امكانات ارتباطي در شهر به اندازه كافي وجود داشته باشد و  زمين‌هاي قابل ساخت در قطعات مناسب در داخل شهر در دسترس باشند.
•    پرديس مجتمع چند ياخته‌اي داخل شهر
در چنين پرديسي، كليه ساختمان‌ها در يك محوطه بسته قرار مي‌گيرند و بين ساختمان‌ها و فعاليت‌هاي مختلف واحدهاي آموزشي، فضايي جز آنچه كه متعلق به دانشگاه باشد، وجود ندارد. در واقع اين نوع پرديس‌ها ارتباطي با شهر ندارند و براي ايجاد اين پرديس‌ها، نياز به قطعه زمين وسيعي در داخل شهر است. مجتمع بودن كليه واحدهاي آموزشي در يك محوطه باعث مي‌شود كه دانشجويان بيشتر با يكديگر تماس داشته باشند و توجه آنان بيشتر جلب مسائل خاص دانشگاهي گردد تا به زندگي روزمره شهري و مسائل آن.

•    پرديس مجتمع خارج از شهر
در چنين پرديسي، كليه فعاليت‌هاي آموزشي دانشگاه در محوطه وسيعي بدون امكان دسترسي مستقيم به كليه تأسيسات شهري وجود دارد. ايجاد چنين پرديسي ايجاب مي‌كند كه مسائل خاص شهري اهميتي از ديدگاه آموزش نداشته باشد و محوطه دانشگاه خود به صورت شهري خود كفا درآيد.



*آرايش و سازماندهي فضايي جزء بناها
در مورد طرق اصلي آرايش و سازماندهي بنا براي يك مجموعه، ممكن است با شرايطي به شرح زير مواجه شويم :
-    فضاها داراي عملكردهايي خاص باشند يا به فرمهاي خاصي نيازمند باشند.
-    فضاها از نظر كاربردي انعطاف پذير باشند و آزادانه تنظيم شوند.
-    عملكرد با درجه اهميت فضاها در سازماندهي بنا منحصر به فرد و يگانه است.
-    فضاها داراي عملكردهاي مشابه باشند و بتوانند به صورت يك مجموعه عملكردي در كنار هم قرار گيرند يا در يك تركيب خطي تكرار شوند.
-    فضاها براي تأمين نور، تهويه و ديد، نياز به فضاهاي سرباز بيرون دارند.
-    فضاها براي خصوصي بودن بايد مجزا شوند.
-    فضاها بايد به راحتي قابل دسترس باشند.
-    شيوه و ارايش اين فضاها مي‌تواند اهميت نسبي و نقش عملكردي سمبوليكشان را درسازماندهي يك جا روشن نمايند.


    اصول و ضوابط طراحي فضاهاي دانشكده‌اي
•    آموزش نظري
- مشخصات عمومي كلاس‌هاي درس
در تمام كلاس‌هاي درس و در كل فضاهاي پرجمعيت براي امكان خروج سريع در هنگام سوانح مانند آتش سوزي، درها به سمت خارج باز مي‌شوند.
كلاس‌هاي درس مي‌بايست جهت استفاده از وسايل مختلف سمعي – بصري مجهز باشند.
امكان تاريك كردن كلاس، رعايت حداقل 3 متر فاصله بين اولين رديف صندلي‌ها با تخته سياه يا پرده نمايش، در نظر گرفتن محل مناسب جهت قرار دادن دستگاه‌هاي سمعي – بصري، نظير دستگاه اپك، اورهد، ويدئو و ... در كلاس، از جمله تسهيلاتي است كه مي‌بايست پيش بيني گردد.
عرض درب كلاس‌ها حداقل 110 سانتي متر در نظر گرفته مي‌شود تا بدين ترتيب حمل و نقل انواع وسايل كمك آموزشي به كلاس به سهولت انجام پذيرد. ارتفاع كلاس‌ها بستگي به شرايط نور روز، عوامل خارجي (درخت، ساختمان و ...) دارد. براي اطاق به عمق 6 تا 8 متر، ارتفاع 25/3 تا 75/3 متر كافي و مناسب است.

- نور رساني طبيعي كلاس‌ها
براي نور مناسب  در روز، سطح پنجره‌هاي كلاس بايستي 20 تا 50درصد سطح خود كلاس باشد. در صورت بيشتر از 5/6 متر بودن عمق اطاق، پنجره مقابل براي نور رساني يكسان لازم است. اين پنجره بايد حداقل 20/1 متر پهنا داشته باشد و ارتفاع آن 5/2 متر باشد.

- عايق سازي صوتي
لازم است حدود 2/1 تا 3/1 سقف را با مواد جاذب (مانند آكوستيك تايل) پوشانيد. همچنين بايد قسمت‌هايي از سطح به صورت پوسته‌اي ساخته شود تا در جذب آواي بم (فركانس كم) مؤثر باشد.
 
•    آموزش عملي
- خصوصيات عمومي آتليه‌هاي طراحي
استوديوهاي طراحي به صورت معمول، داراي ارتفاع زياد هستند، از طرف شمال نور مي‌گيرند و داراي تعداد زيادي ديوارهاي لاينقطع براي نمايش كارها هستند. فضاهاي اصلي آتليه كه كليه كارهاي طراحي و ترسيمي در آن انجام مي‌شود، برحسب مورد و ميزان كارها مي‌تواند به جزء فضاهاي مختلف تقسيم شود. يك استوديو بايد داراي فضاهايي براي ورقه پلان، كمدهاي لباس، كتب مرجع و مدل‌ها بوده و شامل تجهيزاتي براي تكثير نقشه‌ها و اسناد باشد. (اين تجهيزات مي‌تواند به صورت متمركز باشد).

- آرايش ميزها در آتليه طراحي
از نظر اصولي ميزهاي طراحي و نقشه كشي را به صورت موازي و متوالي و در رديف‌هاي متقاطع با يك يا دو راهرو قرار مي‌دهند. ميزها در جهت نصب تخته سياه قرار مي‌گيرند، به صورتي كه همه ميزها بتوانند از روشنايي يكنواختي برخوردار شوند. در ضمن براي هر ميزكار، محدوده‌هايي در حد استاندارد براي كارهاي مختلف هر دانشجو در نظر گرفته مي‌شود. از ديگر نكات قابل ذكر اين است كه تمامي ميزهاي طراحي و نقشه‌ كشي بايد از جنس مقاوم و حتي المقدور داراي رنگي روشن باشند (سفيد – زرد – سبز). مصالح مورد نظر در كف و ديوارهاي جنبي استوديوها نيز مي‌بايد به دقت انتخاب گردد و به گونه‌اي باشد كه با روحيه و فضاي كار، رابطه‌اي نزديك داشته باشد.
- روشنايي
هر آتليه طراحي بايد از نظر نور طبيعي از شرايط خوبي برخوردار باشد، به همين جهت پنجره‌هاي نسبتاً بلندي براي آنها لازم است. سطح كل اين پنجره‌ها حداقل 25 تا 33 درصد سطح آتليه و جهت گيري آنها بهتر است كه به شمال يا شرق باشد. در صورت عدم وجود امكان براي اين جهت گيري، لازم است با استفاده از پرده در پشت پنجره از تابش مستقيم نور خورشيد و درخشش آن جلوگيري گردد. در صورت امكان بد نيست از نورگيرهاي سقفي نيز استفاده شود. البته اين نورگيرها، نورهاي فرعي را تأمين خواهند كرد. تمام پنجره‌ها بايد داراي پرده يا نوعي سايبان باشند تا بتوان نور روز را تحت كنترل درآورد. همچنين بايد سطح پنجره قابل دسترس بوده تا شيشه‌ها را بتوان به آساني پاك نمود.


•    كارگاه طراحي و ساخت ماكت
كارگاه ماكت فضايي است به صورت يك سالن با پلان آزاد كه فضاي داخلي آن بر اساس تجهيزات و وسايل لازم براي ساخت ماكت شكل مي‌گيرد. با توجه به ابعاد و اندازه‌هاي وسايل كار و محدوده مورد نياز براي هر يك، فضايي در حدود 90 متر مربع براي تجهيز كارگاه ماكت لازم است. اين كارگاه مي‌تواند ظرفيت 24دانشجو را در يك دوره كاري داشته باشد.
هر كارگاه ماكت داراي يك مسئول و مربي آموزش مي‌باشد. فضاي كارگاه نيز به گونه‌اي است كه مسئول كارگاه مي‌تواند از محل كار خود بر كار تمام دانشجويان نظارت داشته باشد. در نتيجه اطاق وي در كنار انبار لوازم و مواد و مصالح ساخت قرار مي‌گيرد. روشنايي كامل كارگاه ماكت نيز مي‌بايست همانند ديگر كارگاه‌ها و آتليه‌هاي طراحي تأمين گردد. وسايل مورد نياز كارگاه ماكت عبارتند از :
مته          1 عدد
ميز نقشه كشي به ابعاد 100 80
2 عدد
دستگاه سنگ     1 عدد
ميز كار به عرض 80 سانتي متر     
اره مدور          1 عدد
صفحه برش      1 عدد
كمان اره     1 عدد
قفسه بندي     1 عدد
رنده نجاري     1 عدد
ميزكار به ابعاد 210 120
به تعداد كافي
صندلي چرخان     به تعداد كافي

 
- كلاس‌هاي سمينار و گردهمايي
در كنار آتليه‌ها و كارگاه‌هاي مختلف در بخش آموزش عملي، كلاس‌هايي تحت عنوان سمينار و گردهمايي در نظر گرفته مي‌شود كه مورد استفاده كليه رشته‌ها قرار مي‌گيرد. در اين كلاس‌‌ها دانشجويان جلسات گروهي خود را در تمامي دروس اعم از نظري و عملي براي كركسيون يا ارائه درس برگزار مي‌كنند. همچنين اين فضاها مي‌توانند به صورت تمام وقت در اختيار پروژه‌هاي تحقيقاتي دانشكده قرار بگيرند. ظرفيت اين كلاس‌ها، مختلف و بين 6، 12 و 28 نفر است.

•    كتابخانه تخصصي
يكي از امكانات ياري دهنده بخش آموزش نظري دانشكده، فعاليت‌هاي كتابخانه‌اي است. كتابخانه در يك مركز آموزش، فضايي است كه دانشجويان در آنجا مي‌توانند از كتب تخصصي مربوط به رشته تحصيلي مورد نظر استفاده نمايند. همچنين در جريان آخرين تازه‌هاي كتاب، مجلات، بولتنها و غيره قرار گيرند.
كتابخانه از دو قسمت اصلي تشكيل مي‌شود :
1-    بخش اصلي كتابخانه (سالن مطالعه – مخزن كتاب و مجله – كتب مرجع)
2-    بخش خدمات كتابخانه (اطاق‌هاي اداري، انبار، چاپ و تكثير)
در طراحي كتابخانه بايد به نكات زير توجه نمود :
مهم ترين نكته‌اي كه در طراحي اوليه كتابخانه مورد توجه قرار مي‌گيرد، آرامش، سكوت و محيط مطبوع آن است كه هم به محل استقرار آن در مجموعه و هم به مصالح به كار رفته در آن مربوط مي‌شود.
از ديگر نكات قابل ذكر در طراحي كتابخانه، در نظر گرفتن حداكثر انعطاف در بخش‌هاي مختلف است كه در اين مورد استفاده از پارتيشن‌هاي جدا كننده و ساير امكاناتي كه قابليت جابجايي داشته باشد، توصيه مي‌گردد.
سيستم كتابخانه به صورت باز طراحي مي‌شود، يعني فضاي كتاب و سالن  مطالعه در هم ادغام مي‌شود، بدين ترتيب مراجعين دسترسي مستقيم و آزاد به مخازن كتاب دارند.
تابش مستقيم نور خورشيد در كتابخانه نامطلوب است، لذا حتي المقدور سعي مي‌شود نور كتابخانه از جبهه شمالي تأمين گردد.
اتاقك‌هاي مطالعه انفرادي «carrels» با تجهيزات مورد نياز خودش در سالن مطالعه لازم است.
ظرفيت سالن مطالعه كتابخانه براي استفاده 25% كل دانشجويان در نظر گرفته مي‌شود كه به ازاي هر دانشجو نيز 25/2 متر مربع فضا اختصاص داده مي‌شود.
- قفسه‌هاي كتاب
ابعاد كتاب تعيين كننده ظرفيت قفسه‌هاي كتاب در مخازن كتاب و سالن‌هاي مطالعه مي‌باشد. مدول تقسيم بندي معمولاً 90 سانتيمتر در جهت طول در نظر گرفته مي‌شود و عمق قفسه بندي‌ها 25 سانتي متر مي‌باشد. بر اساس آمار اندازه كتب انگليسي، اگر متوسط طول و ضخامت كتب معماري و هنر را 25 سانتي متر و 5/4 سانتي متر و ارتفاع متوسط هر يك طبقه قفسه كتاب را 30 سانتي متر فرض كنيم، ظرفيت هر متر طول يك قفسه 7 طبقه اگر يك طرفه باشد، 126 جلد و اگر دو طرفه باشد 252 جلد خواهد بود. اين حداكثر ظرفيت قفسه كتاب است. ولي هميشه در مخازن باز كه كتب به صورت موضعي چيده مي‌شوند، بايد حدود 10 تا 156 درصد ‌ظرفيت قفسه‌ها را براي كتاب‌هاي تازه باز گذاشت. فضاي عبور بين قفسه‌ بندي‌ها در قسمت مخزن كتاب معمولاً داراي حداقل عرض90 سانتي متر و مسيرهاي اصلي عبور 150سانتي متر مي‌باشد.

•    فضاهاي خدماتي و تسهيلات رفاهي
-  فضاي نمايشگاهي
در دانشكده معماري و شهرسازي، يك گالري براي نمايش كارهاي هنري پيش بيني مي‌شود. اين گالري در محل مناسبي در ساختمان دانشكده همچون مركز ارتباطات و اجتماعات دانشكده ايجاد مي‌شود و داراي قسمت‌هاي زير است :
يك سالن بزرگ نمايش آثار هنري كه با پانل به قسمت‌هاي مختلف تقسيم مي‌شود و از ديواره‌هاي پانل‌ها براي نمايش آثار هنري مي‌توان استفاده كرد. اين پانلها از نوع سبك و مدوله مي‌باشند كه مي‌توان در حالت‌هاي مختلف از آنها استفاده نمود. شرايط مناسب از نظر نور، حرارت و رطوبت، همچنين ديد به خاج بايد فراهم باشد.

سالن غذا خوري
اين فضا جهت استراحت و تجمع استادان و دانشجويان در بين ساعات درسي پيشنهاد مي‌گردد. محل قرارگيري اين فضا (براي دانشجويان) بهتر است دور از فضاهاي آرام آموزشي باشد كه سروصداي آن مزاحمتي براي آنها ايجاد ننمايد. در قسمتي از آن نيز فضاي كوچكي به عنوان آبدارخانه در نظر گرفته مي‌شود. در اين آبدارخانه، غذاي سرد و چاي تهيه مي‌گردد.
 
- واحد انتشارات و خدمات چاپ
در دانشكده قسمتي با عنوان واحد انتشارات و خدمات چاپ جهت انجام كليه فعاليت‌هاي مربوط به انتشارات نظير چاپ و تكثير، صحافي جزوات، سفارشات و همچنين فروش كتب و نشريات علمي و آموزشي مورد نظر و ... اختصاص داده مي‌شود. اين واحد به عنوان بخش خدماتي در نظر گرفته مي‌شود و دانشجويان مي‌توانند از خدمات اين قسمت استفاده نمايند. در ضمن اين واحد، كارهاي خدماتي در سطح دانشكده اعم از پروژه‌هاي تحقيقاتي و انتشار مجله يا جزوه‌هاي علمي را نيز انجام مي‌دهد.
اين واحد متشكل از سه بخش عمده و مجزا شامل بخش چاپ، تكثير، بخش اوزاليد و فتوكپي و بخش صحافي و حروفچيني مي‌باشد، كه براي هر يك فضايي مستقل در نظر گرفته مي‌شود.


فصل دوم
استانداردها
 
استانداردها :
ابعاد و فضاهاي مورد نياز :
پلكان :
در بيشتر راه پله‌هاي معمولي رابطة ميان خيزپله و گام به عبارت است از G1 : R 2 در اين رابطه R نمايانگر خيز يا ارتفاع پله بوده و اندازة آن براي افراد عادي كمتر يا مساوي mm 190 است و براي افراد مسن و ناتوان قادر به حركت بيش از mm 170 نيست. براي پله‌هاي خارجي اندازه mm 145 بهتر است. در رابطه فوق G نمايانگر گام پله است (نبايد كمتر از mm240 باشد و براي افراد ناتوان قادر به حركت و مسن نبايد كمتر از mm250 باشد: براي پله‌هاي خارجي اندازه mm370 ترجيح داده مي‌شود.)
متوسط سرعت قدم زني در روي پله‌ها كمتر از كريدوريا سالن است: به طور كلي سرعت قدم زني موقع پايين آمدن از پله‌ها بيشتر از موقع بالا رفتن است. اما در صورت ازدحام بيشتر جمعيت سرعت پايين آمدن ممكن است كمتر باشد. تعداد پله‌هاي كاذب با افزايش اندازه گام پله، كاهش پيدا مي‌كند، احتمال حادثه موقع پايين رفتن از پله‌ها بيشتر از مواقع بالا رفتن است.


راهروها و مسيرهاي شيبدار
عوامل موثر بر سرعت قدم زني در مسيرهاي تراز (در درون يا بيرون ساختمان) عبارتند از : منظور از حركت
جنس و سن.
شكل
 
به صورت تنها يا گروهي.
دماي هوا (سريعتر در هواي سرد)
سطح كف
داشتن بار يا در حال بي باري؛
تراكم جمعيت
الگوي جريان رفت و آمد
سرعت قدم زني در توي جمعيت متراكم، ميان دو حد بيشينه و كمينه تغيير مي‌كند و مي‌تواند مساوي مقدار متوسط باشد.
حد شرايط رفت و آمد يا حركت آزاد در كريدورها، تقريباً معادل 2m (شخص) P 3/0 است؛ تراكم جمعيت توانايي افراد را براي قدم زني عادي و سبقت گرفتن از ديگران محدود مي‌كند.
در تراكم يا دانسيتة 2m/p4/1  (كه معمولاً به عنوان تراكم ماكزيمم طراحي است) بيشتر افراد با سرعتي كمتر از سرعت طبيعي خود راه رفته و اندكي احساس ناراحتي مي‌كنند.
طول كوتاه شيب در مسيرهاي شيبدار كوتاه در روي پياده روهاي مسطح به ندرت بر سرعت راه روي افراد تأثير مي‌گذارد؛ همين موضوع براي مسيرهاي شيب دار با شيب مساوي يا كمتر از 5% نيز صادق است. مسيرهاي با شيب تند مي‌تواند سرعت را به طور قابل توجهي كاهش دهد: به عنوان مثال مسيرهايي كه داراي شيب 10% است به اندازه 2% سرعت حركت افراد را كاهش مي‌دهد. مسيرهاي با شيب 15% ميزان سرعت را 40% كاهش مي‌دهد. به طور كلي براي كسب اطلاعات در مورد افراد پير. ناتوان.
در سراشيبي خيلي آهسته‌تر از سربالايي را مي‌روند (شيب كمتر يا مساوي8%)

دربها
در ترافيك سنگين، سرعت حركت افراد از دربها بستگي به وضعيت افراد (مانند پير يا جوان بودن و يا داشتن بار بر دوش) و تراكم رفت و آمد در طرفين درب دارد براي ترافيك‌ها يا جريان رفت و آمد دو طرفه و سنگين، وجود دو درب مجزا مطلوب است.

كيفيت هوا
هواي تازه در يك دهكده عاري از آلودگي متشكل از مقدار زيادي نيتروژن، اكسيژن، بخار آب و مقادير كمي گازهاي ديگر مي‌باشد. مقدار بخار آب هوا پيوسته در حال تغيير است. هواي بيرون ممكن است به واسطة مواد آلاينده حاصل از فرايندهاي صنعتي، احتراق سوختهاي فسيلي در ماشين‌هاي گرمايش يا حمل و نقل، گرد و غبار و غير آلوده شود.
هواي دروني نيز ممكن است آلوده شود. نرخ توليد مواد آلاينده به طور نسبي برحسب فعاليتي كه انجام مي‌گيرد متغير است.
انواع بو، به ويژه بوي بد مواد حاصل از دود تنباكو، مشكلات بخصوصي را به وجود مي‌آورد: تعداد زيادي از مواد شيميايي به مقدار كم، اما با نسبت‌هاي متغير از اين طريق وارد هوا مي‌شوند. تلاشهاي انجام گرفته براي تعيين و اندازه‌گيري انواع بود به طور شيميايي، معمولاً ناموفق بوده است.

راندمان ديد
عمل ديدن بستگي به درك كلي فضا دارد؛ كه شامل كيفيت نور و كل مقدار آن مي‌شود در شاخص‌هايي براي نمايش جوانب گوناگون روشنايي تعريف شده است. اين شاخص‌ها تفاوت ميان روشنايي روز و نور مصنوعي را مشخص مي‌كند.

روشنايي مصنوعي
مقدار نور (الومينانس) و درخشش و همچنين بازتابهاي حاصل از سطوح در معرض نور، عوامل مهمي هستند. نوع كار و اهميت نسبي آن در مقابل روشن سازي زمينه و كل فضا، مقدار روشنايي لازم را تعيين مي‌كند. روشنايي طراحي، به عبارت ديگر، متوسط روشنايي لازم براي كارهاي عادل در جدول نشان داده شده است.
قابليت ديده شدن جسم يا كار مورد نظر بستگي به جهت و مقدار نور تابيده به آن دارد. سايه‌هاي تند و زننده، و درخشش منابع نور و روشن و بسيار روشن و بازتاب آن نامطلوب است. درخشش مي‌تواند موجب اختلال در ديد گردد. اما اندكي سايه، به درك بافتها و شكل اشياء كمك مي‌كند.
درخشش نامطلوب، كه از يك نورافكن يا هر منبع نور ديگري كه نسبت به زمينة كلي بسيار روشن است، حاصل مي‌شود. درجه نامطلوبي درخشش به واسطة انديس درخشش مشخص مي‌شود، مقادير پيشينة پيشنهاد شده توسط نوع كار مورد نظر تعيين شده است. هر قدر كار مورد نظر خسته كننده تر باشد به همان نسبت مقدار كمتري براي درخشش قابل قبول خواهد بود.

روشنايي روز
پنجره‌ها در ساختمان دو نقش مهم بصري را به عهده دارند؛ كه عبارت از عبور دادن نور حاصل از روشنايي روز به داخل ساختمان و ايجاد امكان براي ديدن بيرون و درون ساختمان، پنجره‌ها باعث ورود انرژي خورشيدي به داخل ساختمان مي‌شود : اين انرژي به طور مستقيم، توسط جذب و بازتاب اتمسفر و به واسطة انعكاس سطوحي كه در معرض نور خورشيد قرار گرفته‌اند، كسب مي‌شود. پنجره‌ها منبع اتلاف گرما نيز هستند. انتخاب پنجره‌هاي مناسب در طراحي معماري اهميت اساسي دارد.
روشنايي روز، به عنوان منبع نور، داراي كميت‌هاي جهتي متعددي است. مقدار آن برحسب شرايط بيرون تغيير مي‌كند و بر حسب DF (نسبت سطوح روشنايي روز در داخل و خارج ساختمان) مشخص مي‌شود. براي تامين روشنايي جهت كارهاي مختلف حداقل DF تعريف مي‌شود. اين مقدار بر اساس درصدهاي مربوط به يكسال كاري معمولي كه در آن روشنايي موجود از ميزان لازمه براي كار مورد نظر تجاور مي‌كند، تعيين مي‌گردد.

رنگ
رنگ در ساختمان هم كمكي براي ديدن و هم وسيله‌اي براي معمار جهت آفريدن ‌ظاهري خوشايند و محرك مي‌باشد رنگ خوب و روشنايي خوب دو موضوع وابسته به هم هستند.
روش معمولي براي توصيف رنگها به واسطة اسامي قراردادي مورد نارضايتي قرار گرفته است. چندين سيستم براي طبقه بندي رنگها وجود دارد. يكي از اين سيستمها به واسطة CLF  استاندارد شده است كه بر اساس 3 عامل فيزكي (طول، موج، درجة خلوص، لومينانس) بوده و به طور وسيعي در آزمايشگاه‌هاي رنگ مورد استفاده است. اما اين سيستم در مقايسه با سيستم مانسل آمريكا براي طراحي معماري، چندان مناسب نيست. سيستم مانسل آمريكا بر اساس مقدار (ميزان روشنايي)، كرما (اشباع رنگ يا ميزان تيرگي آن) و نوع رنگ مي‌باشد.
مقياس رنگ در سيستم مانسيل شامل 10 ناحية رنگي بوده و هر كدام از اين نواحي داراي زير تقسيماتي است نواحي رنگ اصلي به وسيله حروف اول اسم رنگها، و موقعيت آنها در ناحية مربوط توسط اعداد مشخص مي‌شود؛ مانند RP 7.5 كه نمايانگر رنگ قرمز مايل به ارغواني مي‌باشد. در روش بريتانيا (UK) عامل درجه خاكستري به جاي عامل مقدار يا ميزان روشنايي جايگزين شده است. 5 گروه مشخص عبارتند از خاكستري تقريباً خاكستري، خاكستري روشن؛ تقريباً روشن، روشن :
براي استفاده در طراحي روشنايي، از روي مقدار مانسيل مي‌توان ضريب انعكاس معادل و تقريبي را به طور مستقل از رنگ يا كروما تعيين كرد.


روشنايي طراحي                                                       نوع كار
935/13    150    سيركولاسيون
5806/18    2001    كار اتفاقي كوتاه مدت
8709/27    30012    كار منظم (افراد جوان)
4515/46    5002    كار منظم مانند كار اداري
 6773/69    7502    كار خسته كننده مانند كار نقشه كشي
9031/92    10002    كار ظريف مانند ريسندگي
3546/139    15002    كار بسيار ظريف مانند حكاكي با دست
7093/278    3500    كار دقيق مانند بررسي دستگاه بسيار ظريف
1 درصورت فقدان پنجره توصيه مي‌شود كه از محوطة مجاور در طبقه بالاتر استفاده شود.
2 موقعيت كه انعكاس سطوح به طور نامعمول كم بوده و يا اشكالي در كار باشد: توصيه مي‌شود كه از طبقه بالاتر براي انجام كارهاي كوتاه مدت استفاده شود.

 
1 روشنايي‌هاي طراحي براي مشاغل عمومي : الومينانس
شغل    مقدار بيشينه اندليس درخشش
خسته كننده     16
منظم (روتين)     19
منظم براي كوتاه مدت     22
اتفاقي     25
گردشي (سيركولاسيون)     28

2 مقادير توصيه شده براي بيشينه انديس درخشش
نوع شغل    درصد DF كمينه
خسته كننده     5
منظم    5
اتفاقي و گردشي     5/0

3 DF كمينه براي برخي مشاغل
 
شكل

ضريب انعكاسي     مقدار مانسيل     
84-72     5/9 -9    خيلي روشن
56-42    8-7    روشن
30-20    6-5    متوسط
12-6    4-3    سياه

 -     2-1    خيلي سياه
 
6- معادل‌هاي ضريب انعكاسي براي مقدار مانسيل
 

.

انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه

نقشه