انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

سفارش پایان نامه|پایان نامه کارشناسی - سير و سياحت در قرآن كريم
         

مقدمه
« فسيروا فِي الارضِ فَانظُروا كيفَ كانَ عاقبةُ المُكذِّبينَ»
ستايش خداوندي را كه بندگانش را به وسيله كتاب هدايت از ضلالت و گمراهي به روشني و سعادت رهنمون شد، و پيوسته او را به سير در آفاق و انفس دعوت كرد تا شايد از اين رهگذر با انديشه و تدبر در احوال اقوام گذشته راه شايستة خويش را به درستي دريابد.
و سلام و صلوات بر محمد مصطفي خاتم النبيين آن خورشيد هدايت گر و تبيين كنندة آيات وحي. آن بزرگ مرد عالم بشريت، كه جهان تا ابد مديون تلاشهاي بي دريغ اوست.
سير و سياحت مي تواند يكي از بهترين عوامل شناخت خداوند در زمين به شمار آيد زيرا كه در پرتو سير و سياحت شگفتيهاي بديع آفرينش در نظر انسان ظهور و بروز پيدا كرده و حقايقي بر او آشكار مي شود كه ماحصل آن تدبر و تفكر در جهان خلقت و آفرينش است. و در اين مرحله است كه انسان لب به ستايش خداوند سبحان گشوده به يگانگي او اعتراف مي كند.
و چه چيز براي انسان موحّد از رسيدن به الي الله بالاتر و ارجمندتر مي تواند باشد؟
 
تعريف موضوع
در اين تحقيق سعي شده است مساله سير وسياحت از منظر قرآن كريم مورد تحقيق و بررسي قرار گيرد و به مسايل جانبي از جمله اهداف، مخاطبان و مصاديق آن با توجه به كتب تفسيري و روايي و ديگر كتابهايي كه در اين زمينه نگارش يافته اند ، بپردازد.
اهميت موضوع
راجع به اهميت موضوع همين بس كه قرآن كريم در سور مختلف به طور مكرر انسانها را به سير فرا مي خواند وايشانرا به مشاهدة صنع وخلقت الهي در آفاق و انفس و همچنين عبرت گرفتن از عاقبت انسانهاي سركش دعوت مي كند.
پيشينه موضوع
در مورد موضوع مورد بحث به طور پراكنده در كتب تفسيري و نيز كتب روايي ازجمله ميزان الحكمه، وسايل الشيعه، من لايحضره الفقيه و … مطالبي بيان شده است. اما كتاب يا پايان نامه اي كه اختصاصاً به اين موضوع پرداخته باشد وجود ندارد.
سوال اصلي
سير و سياحت (آنگونه كه در قرآن كريم مطرح شده)  تا چه حد در رشد و كمال معنوي انسان موثر است؟
فرضيه : سير و سياحت در قرآن كريم به عنوان يكي از عوامل شناخت خداوند، حفظ ايمان و تقوا و عبرت گرفتن از پديده هاي طبيعي معرفي شده است.
سوال هاي فرعي:
1-    اهداف اساسي و مهمي كه قرآن كريم در مورد سير وسياحت ذكر نموده چيست؟
2-    منظور از سير وسياحت از ديدگاه قرآن كريم و روايات چيست؟
3-    مصاديق سير و سياحت از ديدگاه قرآن كريم و روايات چيست؟
4-     در قرآن كريم چه نوع سياحتي مورد توجه قرار گرفته است؟
روش تحقيق
با توجه به موضوع، روش اين تحقيق كتابخانه‌اي است.
محدوديت هاي تحقيق
با توجه به عدم وجود كتب مختص به موضوع تحقيق اين پروژه با محدوديت منابع روبه رو بوده است و علاوه بر آن اين تحقيق با محدوديت زماني به نگارش درآمده است.
پيشنهادات
با توجه به تحقيقات انجام شده، موضوعات بحث شده در اين پروژه هر كدام مي تواند به تنهايي موضوع يك پروژه يا پايان نامه قرار گيرد و به طور موشكافانه مورد بررسي قرار گيرند.
به نظر مي رسد براي نوآوري در اين تحقيق بايد پا را از تفاسير فراتر گذاشت و به مطالعة كتب ديگري كه به صورت علمي و كاربردي به اين موضوع پرداخته اند همت گماشت، تا از تكرار مكررات بدر آمده، گامي فراتر از آنها برداريم.
 
چكيده
در خصوص آيات سير موضوعات مختلفي قابل تحقيق و بررسي هستند كه از ميان موضوعات مطرح شده به دليل گسترده بودن مباحث، سعي شده است موضوعاتي در رابطه با سير مورد توجه قرار گيرند، كه از نظر قرآن كريم حائز اهميت هستند. از جمله مخاطبان سير، اهداف سير، لزوم عبرت گرفتن از اقوام و ملل گذشته، عوامل سقوط و تعالي حكومتها و …
لذا فصل اول حاوي دو بخش است: بخش نخست، اهميت و ضرورتهاي سير در قرآن كريم را بحث مي كند كه هدف از اين بخش پاسخ به چرايي و لزوم سير مي باشد.
و بخش دوم مخاطبان آيات سير در قرآن كريم را مورد توجه قرار داده و با استفاده از تفاسير نمونه الميزان و مجمع البيان بدان پرداخته است.
فصل دوم شامل بررسي اهداف و مصاديق سير و سياحت مي باشد كه از جمله زير مجموعه هاي آن را مشاهده آيات و نشانه هاي الهي در مخلوقات و مصنوعات، عبرت گرفتن از اقوام و ملل پيشين، تحصيل علم ومعرفت، جهاد و هجرت تشكيل مي دهند.
در فصل سوم به آداب و باسته هاي اخلاقي سير و سياحت از ديدگاه قرآن كريم و روايات معصومين عليهم السلام پرداخته شده است. در اين فصل سعي شده آداب قبل از سفر، زمان خروج و حين سفر و رسيدن به مقصد با استفاده از آيات و روايات مورد تحقيق و بررسي قرار گيرد.
 
تعريف مفاهيم
در اين فصل برآنيم تا با بررسي دقيق تر معاني لغت، با استفاده از كتب مرجع موجبات آشنايي بيشتر خواننده را با مفاهيم مطرح شده در تحقيق فراهم نمائيم.
1- سفر : برداشتن پرده
راغب اصفهاني در رابطه با اين واژه مي گويد: السفر كشف الغطاء و يختص ذلك بالأعيان نحو سفر العمامة عن الرأس و الخمار عن الوجه
سفر برداشتن پرده است كه به اجسام و اعيان مخصوص مي شود مثل سفر العمامة عن الراس
دستار و عمامه از سربرداشت و نيز سفر الرجل فهو سافر يعني آن مرد سفر كرد و مسافر است.
وجه تسميه سفر براين معني را بدين گونه مي توان برداشت كرد كه در سفر حقايق بر انسان آشكار مي شود. همچنين در معجم الوسيط آمده : ( سُفَرُ : وضح و انكشف)   كه همان واضح شدن و برداشتن پرده معني مي دهد. كلمه سٍفْر نيز به كتاب اطلاق مي شود،  چون هر نوشته اي در واقع از حقيقتي پرده بر مي دارد و جمع آن اسفار است. اطلاق سفر بر فرستاده نيز از همين جهت است چرا كه او هم عامل برداشتن نگرانيها يا آشكارشدن حقايق بين دوكس يا دو قوم است.  همچنين ميانجيگري كردن و بين دو گروه يا دو نفر را صلح دادن نيز به همين معنا آمده است و سفارة بين القوم يعني ميان آن گروه براي صلح ميانجيگري كرد.
السفر همچنين به معني عزيمت و كوچ كردن آمده است. و دهخدا آن را در مقابل حضر و پريدن مسافت مي داند.  
2- سير (سار) : گردش و سير كردن در زمين
واژه سير در كتب لغوي به معني گذشتن و سيركردن در زمين و گردش كردن آمده است. همانطور كه راغب مي گويد : السير المضيُّ في الأرضِ و رَجلٌ سائُرٌ و يسار
و نيز در مورد آيه : « قُل سيروا في الأرضِ ثمَّ انظُروا كيفَ كانَ عاقبةُ المُكذِّبينَ»
گفته شده تشويقي است بر سير و سياحت در زمين با جسم و بدن و نيز گفته شده تشويقي است بر جولان و حركت فكري و دريافت حالات گوناگون شده اقوام و زمين چنانكه در خبري در وصف اولياء روايت شده است « اَبْدانَهُم في الأرضِ سائرةٌ و قلوبهم في الملكوتِ جائلَةٌ»
بدنهاي اولياء در زندگي و زمين سيركننده است ولي دلهاشان در ملكوت در حال طواف است.
اين واژه در كتاب فرهنگ لاروس به معني روان ساختن آمده است به طوريكه در معناي جمله (سيَّرَ يَسييراً) مي نويسد: آنرا به راه انداخت، روان ساخت.  كه البته اين معني با گردش و سيركردن مناسبت دارد.
در قاموس سير به معني راه رفتن آمده مانند : « و تَسيرُ الجبالُ سَيراً »
 
اين كلمه در باب تفعيل و نيز به وسيله باء متعدي مي شود : « وَ يَوْمَ نُسَيِّرُ الجبالَ و تَرَي الارضَ بارِزةً»  و «فلمّا قَضي موسيَ الْاَجَلَ و سارَ بِأهلِهِ» و
3- سيح : جريان – سير
راغب درباره واژه ساح مي گويد : ساح فلانٌ في الارض: او مثل گذشتن و جريان آب در زمين شتافت و معني آيه (فسيحوا في الارضِ اربعةَ أشهُرٍ)  را چنين بيان مي كند:
چهار ماه در اين سرزمين بگرديد.
و نزديك به همين معني را ابن منظور در لسان العرب بيان مي كند.
واژه سَيّاح صيغه مبالغه اين فعل و به معني بسيار سفر كننده است و نيز سياحت به معني جهان گردي و جهان پيمايي به كار مي رود.
در فرهنگ لاروس در معني السيح آمده است : آب روان بر روي زمين، كه البته اين معني با ديگر معاني مناسبت دارد.
معني سيح در قاموس اينگونه بيان شده : سيح جريان و سير و همچنين از صحاح نقل مي كند كه : « ساحَ الماء : جري علي وجه الارض – ساح في الارض: ذهب»  و در ادامه از طبرسي نقل مي كند كه (سيح) سير با مهلت است.
4- نَفَرُ
نَفَرُ به معاني مختلف آمده از جمله ترسيدن و رم كردن، روي گرداندن ، پراكنده شدن، سرعت گرفتن و برگشتن و حركت كردن.
قاموس مي گويد : نفر اگر با «من » و «عن» آيد به معني دوري و تفرق باشد و اگر با «الي» باشد به معني خروج ور فتن است. و به عبارت ديگر اگر بگوييم : « نفر منه و عنه» يعني از آن دور شد واگر بگوييم « نفر اليه » يعني به سوي آن رفت و همچنين به نقل از مجمع بيان مي كند : «نفر» رفتن است به سوي آنچه برآن تهييج شده.
قاموس دربارة معني كلمه «نفر» در آيه : « فَلولا نَفَرَ مِن كلِّ فِرقةٍ مِنْهُمْ طائفةٌ لِيَتفَقَّهوا في الّدين …»  بيان مي كند كه « فلولا نفر الي طلب العلم» بوده به اين معني كه : چرا از هر گروه دسته اي به طلب علم خارج نمي شوند تا در دين عالم باشند.
و همچنين «نفر» در آية : « يا اَيُّها الذين امنوا خُذُوا حِذرَكُم فَانفِروا ثُباتٍ اَوِ انْفِروا جميعاً »  را به معني خارج شدن مي گيرد و چنين معني مي كند كه : اي اهل ايمان احتياط ( و اسلحة) خويش را برگيريد و گروه گروه يا همگي به جهاد خارج شويد.
و نيز كلمه استنفار در قاموس به معني رم دادن و رم كردن و طلب خروج و حركت است.
5- هجرت : ترك كردن – جدا شدن – كوچ كردن
الهجره و الهُجْره : هجرت كردن از جايي و شهري به شهر ديگر رفتن.
قاموس مي گويد : اصل مهاجرت به معني متاركه غير است و در عرف هجرت از محلي است به محل ديگر و در عرف قرآن هجرت از دار كفر است به دار ايمان مثل هجرت از مكه به مدينه در اوايل اسلام.
و از قول طبرسي مي گويد: مهاجران را به جهت قطع مواصلت و ترك قوم و محلشان مهاجر ناميده اند و علت آمدن با مفاعله آنست كه هر يك از مهاجران مانند نظير خويش از وطن و قوم خود بريده و مصاحبت رسول خدا (ص) را  اختيار مي كردند.
راغب در اين باره مي گويد:  «هجر» و «هجران» دور شدن انسان از ديگريست با بدن يا با زبان و يا با دل و قلب مانند ( واهجُروهُنَّ فِي المَضاجع)
و در جاي ديگر اشاره مي كند: مهاجرت در اصل ترك كردن ديگري است از آيه :
« والّذينَ هاجَروا و جاهَدوا»   



فصل اول

ديدگاه قرآن نسبت به سيرو سياحت
 
پيشگفتار
همانطور كه مي دانيم سير و سياحت منشأ بسياري از آثار مادي و معنوي و همچنين زمينه ساز پيشرفتهاي فردي واجتماعي است.
از جمله عواملي كه در شكل گيري تمدن و پيشرفت و مدنيت، در جوامع مختلف بشري موثر بوده مساله ارتباطات و شيوه هاي مختلفي است كه انسان براي برقراري ارتباط با ساير افراد جامعه يا جوامع به كار مي برده.
اصولاً زندگي فردي در جامعة امروزي بدون رابطه با ديگران امكان پذير نيست يا اگر باشد بسيار مشكل است در صورتي كه انسان بخواهد از منافع و فوايدي كه در ساير محيط ها فراهم گرديده استفاده نمايد بايد با آنها ارتباط برقرار كند، و از آنجا كه سير وسياحت يكي از عامترين و رايجترين راههاي برقراري ارتباط با ساير ملت‌ها مي‌باشد، در بيشتر كشورها توجه به توسعه و گسترش راهها و تأمين وسايل ارتباطي يكي از مسايلي است كه دولت ها اهتمام و توجه زيادي به آن دارند.
در قرآن كريم به سير و سياحت و گردش در روي زمين بسيار سفارش شده است و در آيات متعددي بدان پرداخته است. آياتي كه مستقيماً به سير اشاره كرده اند جمعاً چهارده آيه و در دوازده سوره مي باشد. دريكي از اين آيات واژة سير به معني عام آن نمي‌باشد.  و در دوازه آيه خداوند اشاره صريح مي كند به گردش و سير در زمين و عبرت گرفتن از گذشتگان و در يك مورد نيز دعوت به تفكر درباره خلفت مي كند.
به اين ترتيب مي توان گفت آيات سير دو گونه اند گونه اي كه سير وسياحت را براي عبرت و گردش در آثار گذشتگان را بيان مي كند، كه بيشترين آيات «سير» در اين دسته جاي مي گيرند مانند «قُل سِيرُوا فِي الاَرضِ ثُمَّ انظُروا كيفَ كانَ عاقِبَةُ المكذِّبينَ»  و «قَد خَلَتْ مِن قَبلِكُمْ سُنَنٌ فَيسروا فِي الارضِ فانظروا كيفَ كانَ عاقِبَةُ المُكذِّبينَ»  ( پيش از شما سنت هايي وجود داشت، پس در روي زمين گردش كنيد و ببينيد سرانجام تكذيب كنندگان چگونه بود) و گونه دوم كه هدف از سير را تفكر در چگونگي شروع خلقت بيان مي كند و مي فرمايد : « قُل سيرُوا فِي الاَرضِ فَانظُروا كيفَ بَدَأَ الخَلْقَ ثُمَّ اللهُ يُنشيءُ النّشاةَ الآخِرَةَ إنَّ اللهَ علي كُلِّ شَيءٍ قَديرٌ»
( بگو: در زمين بگرديد و بنگريد خداوند چگونه آفرينش را آغاز كرده است؟ سپس خداوند جهان آخرت را ايجاد مي كند؛ يقيناً خدا بر هر چيز توانا است.)
در مفهوم سير و سياحت مي توان قايل به توسعه شد و چون ( همانطور كه در قرآن كريم نيز بدان اشاره شده)  هدف از سير مشاهده و عبرت گرفتن است، لزوماً سير و سياحت محدود به سير مكاني نمي شود و هر آنچه كه انسان و روح وي را به حركت واداشته و به گردش مي برد نوعي سير محسوب مي شود. در اين باره كرسي موريسن مي گويد: «‌قوه تخيل يكي از مهمترين مواهبي است كه به انسان عطا شده است. با اين قوه انسان مي تواند به هر كجا كه ميل داشته باشد آناً سفر كند. خطيبي زبردست مي تواند مستعمين خود را در عالم تخيل با خود همراه ببرد و اگر في المثل از جزاير هند شرقي بحث كند و خود او آن جزاير را به چشم خيال ببيند، آن وقت شنوندگان او هم سنگهاي مرجاني و رنگهاي متغير اقيانوس و آسمان لاجوردي و درختان نخل و جنگلهاي انبوه مناطق حاره را با آبهاي زلال و آينه فام بركه ها و درياچه هاي آن مي بيند و اگر قوه تخيل او قوي تر باشد مستعمين وي حتي اعماق ژرف ترين آبگيرها را به چشم مشاهده مي كنند.»
يقيناً‌ در قرآن كريم نيز نوع خاصي از سير مدنظر نيست بلكه سياحت به معني عام آن مطرح است و هر سياحتي كه قادر باشد اطلاعاتي در دسترس ما قرار داده و عبرت و در نتيجه تفكر در سرانجام و عاقبت اين جهان و انسان به همراه داشته باشد، به طوريكه بتوان بهره اي از آن برد و به سعادت رسيد، مي تواند در اين حيطه قرار گيرد.
بدين ترتيب مواردي از جمله : مخابرات، مكاتبات، كامپيوتر، مطالعه و .. هم مي تواند مشمول بحث سير و سياحت قرار گيرد و نوعي سير به شمار آيد. به طوريكه از تمام اين امكانات مي توان اطلاعاتي مربوط به ديگر نقاط جهان بدست آورد.
از جمله فوايدي كه ابزارهاي جديد براي سير و سياحت دارند اينست كه در مدتي كوتاه ما را به هر كجا كه بخواهيم سير مي دهند و هر گونه اطلاعاتي ازگذشته تا امروز را در اختيار ما قرار مي‌دهند و لزومي ندارد براي سفر و كسب عبرت بار سفربنديم و سختي هاي راه را تحمل كنيم.
و بالاخره بايد بگوييم قرآن بهترين خطيبي است كه مستمعين خود را با آيات الهي خود به هر كجا بخواهد مي برد و تصويرهايي واقعي از گذشته و آينده در برابر ذهن بيدارشان نمايان مي كند و آنها را به تفكر وا مي دارد.


الف – اهميت و ضرورت سير در قرآن كريم

 
در آيات سير مشاهده مي شود كه مكرراً‌خداوند انسانها را به سير وعبرت گرفتن از سرانجام كافران، تكذيب كنندگان آيات الهي و رسالت انبياء ، منكران معاد و جباران و زورگويان، دعوت مي كند. در اينجا اين سوال مطرح مي شود كه ضرورت اين همه تكرار چيست؟ و چه چيزي در سير نهفته است كه باعث تأكيد فراوان قرآن روي اين مساله شده است؟

.



انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه

نقشه