انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

سفارش پایان نامه|پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد-مهندسی عمران - گسترش متدولوژی افزایش ایمنی جاده ها با رویکرد آموزش و اجرای قوانین


چکیده:
يافته‌هاي مطالعه نشان مي‌دهد براي جلوگيري ازحوادث ترافيكي، مهارتخلف يك اصل اساسي درقوانين عبورومرورمحسوب مي شود. درميان همه عوامل مؤثردركاهش تخلفات ترافيكي، قوانين محكم وبازدارنده به همراه آموزش ترافيك به استفاده كنندگان راه نقش بسيارمثبت ومؤثري در ايمني راه دارد.
در حال حاضر كشورهاي پيشرفته بنا بر توصيه سازمان بهداشت جهاني در سياست ايمني راه تجديد نظر كرده و براي علوم رفتاري حداقل به همان اندازه علوم مربوط به راه و وسيله‌نقليه اهميت قائل شده‌اند. اين امر باعث گرديده كه آموزش و اجراي قوانين در رأس سياست جديد ايمني راه‌ها قرارگيرد. بررسي‌هاي انجام گرفته نشان مي‌دهد كه آموزش ايمني تنها مختص گروه خاص نظير رانندگان يا كودكان نمي‌باشد بلكه هر فرد يا افرادي، بخش يا ارگاني كه به  نوعي با ايمني جاده‌ها در ارتباط است را شامل مي‌شود. متدولوژي ارايه شده در اين پژوهش آموزش ايمني راه را در دو سطح استفاده‌كنندگان از راه و مسؤلين و متخصصين در نظر گرفته است كه در هر سطح روشهاي و محتواي آموزش متفاوت مي‌باشد.
 
مقدمه
ايمني عبورومرور يكي ازاصول اساسي برنامه ريزي حمل ونقل است كه با گسترش فن آوري وتوسعه شهرها، نيازبه توجه ودقت نظر بيشتري يافته است. دركشورهاي توسعه يافته، همگام با توسعه ساير بخشها، موضوع ايمن سازي عبورومرورمورد توجه قرارگرفته و با انجام مطالعات واتخاذ تدابيرلازم، سعي شده است كه حوادث رانندگي وپيامدهاي ناشي ازآن تا حد امكان كاهش يابد. وليكن متأسفانه دراكثركشورهاي در حال توسعه, تعداد ونرخ حوادث ترافيكي همواره سيرصعودي داشته است. سيستم حمل ونقل متشكل ازسه بخش جاده، راننده ووسيله نقليه است كه هريك ازاين سه بخش نقش عمده ومتمايزي درشكل گيري معضلات وحوادث ترافيكي ايفامي كند.

بررسي متدولوژي آموزش ايمني راه
  دراين ميان، انسان درنقش عابرپياده، سرنشين ومأموراصلي اجراي قوانين ومقررات نقش بسيار ارزنده اي دارد. درعبورومرور، ايمني اهميت فراواني داشته وبيشترين كوششها درزمينه حمل‌ونقل وترافيك بمنظورافزايش ايمني وكاهش ضايعات وبخصوص تصادفات است. ازآنجا كه انسان ضربه پذيرترين واحد ترافيك است، ضروري مي باشد دربخش آموزش، تدوين قوانين، كنترل، تهيه وايجاد تجهيزات ايمني به اين موضوع توجه گردد.
با توجه به آمارهاي تصادفات جاده‌اي و تأثيرات منفي بسيار بالايي كه اين رويدادها بر مسائل اجتماعي، اقتصادي، و خانوادگي افراد مي‌گذارد، اهميت پرداختن به موضوع تصادفات را روزافزون مي‌كند. تأثيرات منفي و معضلات تصادفات، به دليل اين كه بطور آني (مانند سقوط هواپيما) صدمات قابل ملاحظه‌اي را وارد نمي‌نماید، كمتر مورد توجه و بررسي قرار گرفته، حال آن كه تداوم اين تأثيرات منفي در دراز مدت تأثيراتي به مراتب بيشتر از سوانح سقوط هواپيما، خروج از خط قطار و يا حتي جنگ مي‌باشد. لذا بررسي اين رويدادهاي جاده‌اي كمك بزرگي را در صرفه جويي اقتصادي براي افراد و در نهايت براي جامعه به همراه دارد. به همين منظور و جهت نيل به اين هدف، بشر از كليه امكانات و توانائي هاي موجود استفاده مي‌نمايد تا با ارائه يك راهكار موثر، بر مديريت، تحليل و پيش‌بيني وقايع تسلط يابد.
در مطالعات سازمان بهداشت جهاني كه با همكاري اتحاديه كشورهاي  صنعتی جهان صورت گرفته است، خطاهای مربوط به عامل انسانی به خطاهای فنی از قبیل سرعت زیاد، سرعت غیر مجاز، سبقت نامناسب و خطاهای شخصی مانند عدم احساس مسئولیت، بی توجهی و عدم احتیاط و حالات تهاجمی و غیره تقسیم می شوند. از مجموع 243 مورد تصادفی که عوامل انسانی در آن دخیل بود، بیشتر خطاها فنی بودند و تنها 2 درصد کل آن به تهاجمات عمدی یا رفتارهای غیر مسئولانه نسبت داده اند. در مورد جنس رانندگان مقصر در تصادفات، یافته های سازمان بهداشت جهانی در کشورهای توسعه یافته نشان می دهد که تعداد زنان و مردان مقصر در رانندگی جاده ها در مقایسه با میزان رانندگی و مسئولیت آنها در ایجاد تصادفات تقریباٌ مساوی است. در تصادفاتی که مردان درگیر هستند بیشترین خطاهای معمول، سرعت زیاد، سبقتهای غیر مجاز و در برخی کشورها رانندگی تحت تاثیر الکل است. در تصادفاتی که زنان درگیر هستند کمی تجربه در رانندگی، اشکال در مانورهای سریع و به موقع و عدم تسلط عمده خطاهای آنان به شمار مي‌آيد. این تفاوتها در نوع خطا می تواند مبنایی برای تنظیم برنامه های آموزشی و فرهنگی مربوط به  هر یک از دو جنس باشد.
از آنجایی که آموزش و اجرای مقررات راهکار مهم سیاست ایمنی جهت جلوگیری و کاهش  عوامل انسانی سوانح رانندگی می باشد، توجه به آن ضروری است. آموزش ایمنی راه دارای زمینه وسیعی از فعالیت های گوناگون است که دامنه آن از آموزشهای فردی تا آموزشهای جمعی را در بر می گیرد. برای مثال آموزش فردی ممکن است شامل مهارت های مربوط به عبور از عرض راه و آموزش جمعی ممکن است شامل کاربرد برنامه های تبلیغاتی بر روی گروه های مختلف استفاده کننده از راه باشد. بطور بالقوه آموزش ایمنی راه با استفاده از تاثیراتی که بر روی استفاده کننده از راه می گذارد موجب کاهش احتمال خطاهای انسان می شود. این تاثیر تغییر در ادراکات، شناخت‌ها‌، گرایش ها، مهارت ها و رفتار انسان را شامل می‌شود. بررسی کارشناسان در  زمینه فعالیت های انجام شده ایمنی، این موضوع را روشن می‌سازد که می‌توان با بکارگیری روشهای علمی اهمیت دادن به موضوع ایمنی بخش قابل توجهی از تلفات را کاهش داد. در این زمینه فرهنگ عبور و مرور کشور ما و کشورهای موفق در ایمنی ترافیک تفاوتهای فاحشی دارد، اما مساله آموزش و اجرای قوانین میتواند دقیقاً  همان چیزی باشد که در آنجا انجام شده است و می‌توان از تجربیات کشورهای موفق در امر ایمنی ترافیک استفاده نمود. نکته قابل ذکر این است که تلاش در جهت ایمن کردن راه ها و کاستن تلفات ، بدون توجه به آموزش عمومی بخصوص آموزش پایه در مدارس نتیجه موثر را در پی نخواهد داشت، چرا که هیچ کاری سخت تر از تغییر طرز تفکر انسانها نیست. با توجه به تعدد مراکز مسئول ایمنی در راه، این مهم نیازمند نهادی با اختیارات لازم جهت هماهنگ نمودن مراکز ذیربط در کشور است. در کشور ما آموزش در ارتقای فرهنگ ترافیک موثر است اما در برخی موارد کارایی آن توسط کسانی که خود قوانین را وضع می کنند زیر سوال می رود.
از طرف ديگر عدم رعايت قوانين ترافيکي يکي از مشکلات فوق العاده اساسي مديريت ترافيکي کشور مي‌باشد که نه تنها موجب افزايش تصادفات، کاهش ظرفيت شبکه‌هاي شهري و بين‌شهري، افزايش زمان سفرها و آلودگي محيط زيست مي‌شود، بلکه عدم پايبندي به قانون را در جامعه گسترش داده و چهره زشتي از وضعيت عبور و مرور را در ديد عموم به نمايش مي‌گذارد. البته مقابله با اين معضل اجتماعي نياز به عزم ملي در جامعه و برنامه‌ريزي دراز مدت متمرکز در مديريت کشور دارد. متاسفانه در کشور ما علاوه بر اينکه به صورت اصولي و پايه‌اي به آموزش قوانين رانندگي پرداخته نمي‌شود، فرد متخلف نيز از ديدگاه عموم مجرم شناخته نمي‌شود و اين مساله به کاهش ميزان احترام به قانون در جامعه منجر مي‌شود.
با در نظر گرفتن اهميت مسائل آموزش و اعمال قوانين و مقررات رانندگي در ايمني جاده‌هاي كشور در اين پژوهش به بررسي افزايش ايمني در راه‌هاي بين شهري با رويكرد آموزش و اجراي قوانين پرداخته مي‌شود.

بررسي متدولوژي آموزش ايمني
كاهش خسارت ناشي ازتصادفات وحوادث ترافيكي، نيازمند بررسي وتحليل عوامل واصلاح برخي از مقررات موجود وهماهنگي بيش ازپيش ارگانهاست ودراين ميان توجه به فرهنگ سازي وآموزش بعنوان راهكاركاهش حوادث راه وبهبود جريان تردد بسيارپراهميت است، بطوريكه گروهي ازانسانها در حيطه ترافيك كه ضربه پذيري آنان بيش ازديگران نيزاست، يعني گروه سني كودكان ونوجوانان( دانش آموزان) اغلب به جهت شرايط سني وآگاهي نداشتن ازتوجهات منطقي قوانين ومقررات تشخيص ندادن و محاسبه نكردن فاصله وسرعت دچارحادثه مي شوند، كه لزوم آموزش ترافيك را ازسطح مدارس، تشديد مي نمايد.
ازسوي ديگر امروزه خودروجزئي از زندگي روزمره مردم است، اما به كارگيري خودرو همراه با دروني سازي فرهنگ استفاده ازآن نبوده است. درمورد فرهنگ ترافيك درجامعه ما كاراساسي نشده است وكمتر به مطالب واصول مدوني دراين خصوص امكان دسترسي وجوددارد. رسانه ها، فرهنگ سازي و پرورش عناصرفرهنگي درامرآمد وشد راموضوعي حاشيه اي تلقي كرده وسايرمسئولان فرهنگ ساز نيزرفتار متشابهي دارند. بهترين مكان ترويج فرهنگ ترافيك، خانواده ودوران كودكي است، اما چشمهاي تيزبين وذهن كنجكاوكودك هم اكنون ازآن محروم مي باشد. درمدارس وكتب درسي نيز جايگاه آموزش اين فرهنگ، بسياركمرنگ است. نحوه رانندگي، فرارازمقررات، زرنگيهاي نامعقول، پرخاشگري وتعرض، ويراژدادن، سرعت زياد، بوقهاي ممتد وگوشخراش، تزئينات نامناسب، تك سرنشيني وعدم تمايل به استفاده ازوسائل حمل ونقل عمومي و... درحال جايگزيني عناصرمطلوب فرهنگي درحوزه ترافيك مي باشند. اخيراً نيزمشاهده مي شود، درحاليكه كشورهاي سازنده تلفنهاي همراه دردنیا استفاده ازآنرا درحال رانندگي ممنوع كرده اند، دركشورما صحنه‌هاي فراوان تصادف كه راننده مقصردرحال صحبت كردن ازطريق تلفن همراه بوده است، مستمراً درحال تكرار و افزايش است . بكارگيري آموزش و اقناع مخاطبان راه بعنوان اصلي‌ترين شيوه ترويج فرهنگ آمد وشد همراه با ابزار الزام آور و اعمال مقررات بهترين روش بهبود حمل و نقل و افزايش ايمني خواهد بود كه مورد بحث اين پژوهش است.
 
منابع و مأخذ
1.    كارگر دولت آبادي، جواد، " مدل مديريت ايمني هوشمند براي راه هاي برون شهري با بكارگيري شبكه هاي عصبي - فازي و تصميم سازي چند معياره AHP"، پايان‌نامه كارشناسي ارشد،‌ دانشگاه بين المللي امام خميني (ره)، 1385.
2.    سالاري جويني، احمد، "مطالعه تجهيزات كنترل ترافيك براي كاهش تصادفات در راههاي برون شهري" ، پايان‌نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه تربيت مدرس، 1377.
3.    وزارت راه و ترابري، سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور، "بررسي همه‌گيري شناسي اختلالات رواني در رانندگان حمل و نقل عمومي مسافربري بين شهري (پژوهشي در پايانه‌هاي مسافربري تهران)"، زمستان 1375.
4.    انصاري، محسن، "دور نماي آينده تصادفات و راههاي برون رفت"،‌ اولين كنفرانس بين المللي حوادث رانندگي و جاده‌اي، 1384.
5.    زياري،‌حسن و ديواندري، حسن، " نقش اصول سه گا نة « مهندسي، آموزش و مقررا ت » در كاهش مشكلات"، هفتمين همايش مهندسي حمل و نقل و ترافيك ايران، 1385.
6.    اسماعيلي، عليرضا، "آموزش بستر ارتقاي فرهنگ ترافيك" نخستين کنفرانس بين‌المللي حوادث رانندگي و جاده اي، 1384.


فصل 1
کلیات

             

فصل اول: مقدمه و معرفي
           با بررسي نظام هاي اصلي حمل و نقل و مقايسه آن  ها، اهميت پرداختن به موضوع
حمل و نقل جاده‌اي مشخص مي‌گردد. حمل و نقل جاده اي سهم عمده ای را در جابجايي مسافرين و كالاها به خود اختصاص مي‌دهد. با توجه به لزوم جابجايي و سهم حمل و نقل جاده‌اي، در اين ميان معضلات و مشكلات اين سيستم حمل و نقل نيز نقش مهمي را در از بين بردن فوايد و محسنات اين سيستم ايفا مي‌كنند[1].
    از جمله این معضلات، تصادفات ترافیکی هستند. تصادفات ترافیکی از عوامل بسیار مهم مرگ و میر و صدمات شدید جانی و مالی بوده و آثار سنگین اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن، جوامع بشری را به شدت مورد تهدید قرار داده است. شدت این صدمات در کشورهای در حال توسعه بیشتر بوده و تعداد و شدت تصادفات در کشورهای مزبور در مقایسه با کشورهای توسعه یافته
 چندین مرتبه بالاتر است. در این میان، تصادفات جاده ای (برون شهری) دارای ضایعات سنگین تری نسبت به تصادفات درون شهری است، تصادف جاده ای به علت سرعت بالای وسایل نقلیه اغلب منجر به خسارات بسیار سنگین جانی و مالی می شود. آمار مرگ و میر نشان می دهند که تصادفات جاده ای حتی در کشور های توسعه یافته صنعتی، در صدر علل مرگ و میر بوده و خصوصاً در رده های سنی 15 تا 25 بیش از هر عامل دیگر باعث تلفات مردم می شود [2]. شكل 1-1 نمودار تصادفات در آسيا، آفريقا و كشورهاي توسعه يافته را در مقابل مرگ و ميرها نشان مي‌دهد.
 در كشورهاي توسعه‌يافته صنعتي تلاش، تحقيق و برنامه‌ريزي براي كاهش تصادفات و ضايعات اقتصادي شدت يافته و آثار مثبت آن نيز نصيب كشورهاي مذبور شده و مي‌شود. بطور مثال در آمريكا در مدت سي سال شاخص "تعداد تصادفات تقسيم بر حاصلضرب تعداد وسايط نقليه در طول مسافت  پيموده شده" از حدود 30 به 68/2رسيده، يعني بيش از ده برابر كاهش يافته است[3].

شكل 1-1: نمودار تصادفات در آسيا، آفريقا و كشورهاي توسعه يافته را در مقابل تعداد مرگ و ميرها
در تحقيقات مربوط به تصادفات جاده‌اي در كشورهاي در حال توسعه نيز ثابت شده است كه[4]:
•    تصادفات جاده‌اي در بسياري از كشورهاي در حال توسعه دومين عامل مرگ و مير محدوده سني افرادي است كه از جهت اقتصادي فعال به حساب مي‌آيند.
•    ارزش اقتصادي از دست رفته در نتيجه تصادفات جاده‌اي معمولاً در محدوده يك تا دو درصد توليد ناخالص ملي است.
•    نسبت تصادفات به ازاي "وسيله نقليه- كيلومتر " طي شده، بسيار بيشتر از كشورهاي توسعه يافته است (ده تا پانزده برابر).
تحقیقات اخیر در ایران نشان می دهد که هم اکنون 25%  تلفات ناشی از مرگ و میر های
 غیر طبیعی، ناشی از تصادفات ترافیکی است [5]. بررسي آمار مربوط به حوادث رانندگي در كشور، نشان مي‌دهد كه تعداد سوانح رانندگي برون شهري از سال1366 تا 1371 در حدود 25 درصد افزايش داشته است. اين عدد در سال 1376 از 50 درصد نيز فراتر رفته است كه به نظر مي‌رسد در دنيا بي‌سابقه باشد. همچنين طبق آمار منتشره در سال 1380 حدود 20000 نفر تلفات ناشي از تصادفات جاده‌اي در ايران ثبت شده است. اين آمار در سال 1381 به 21800 نفر رسيده است و در شش ماهه دوم سال 1382 ميزان تصادفات فوتي 13570 نفر گزارش شده است.آمار منتشر شده توسط سازمان پزشكي قانوني جمهوري اسلامي ايران نشان‌دهنده رشد قابل توجه تعداد كشته‌ها و مصدومين ناشي از تصادفات در سالهاي 1373 تا 1378 است. در جدول 1-1 آمار تصادفات، تلفات، مجروحين، شاخص شدت تصادفات و درصد تغيير هر يك طي سالهاي 78 تا 83  آمده است.
با در نظر گرفتن اطلاعات تصادفات و استفاده از روش مدل‌سازي رگرسيون و برازش مدل خطي مي‌توان پيش‌بيني كرد (با 97/0 R2 = ) تعداد كشته‌هاي تصادفات در سال 1400 در حدود 66000  نفر خواهد بود.¬
جدول(1-1): آمار تصادفات، تلفات، مجروحين، شاخص شدت تصادفات و درصد تغيير هر يك طي سالهاي 78 تا 83 [6]
      مورد       سال    تعداد
تلفات    درصد
تغيير    تعداد
مجروحين    درصد
تغيير    تعداد
تصادفات برون‌شهري    درصد
تغيير    تعداد
تصادفات درون‌شهري    درصد
تغيير    كل
تصادفات     درصد
تغيير    شدت تصادف    درصد
تغيير
۱۳۷۸    ۱۵۴۸۲        ۹۱۰۴۸        ۷۲۱۲۵        ۲۰۱۱۵۴        ۲۷۳۲۷۹        ۵/۶۶    
۱۳۷۹    ۱۷۰۵۹    ۱۰/۲    ۱۰۸۳۰۰    ۱۸/۹    ۷۶۹۷۶    ۶/۷    ۲۱۵۲۵۴    ۷    ۲۹۲۲۳۰    ۷    ۵/۸۳    ۳
۱۳۸۰    ۱۹۷۲۷    ۱۵/۶    ۱۱۷۵۶۶    ۸/۵    ۸۳۴۹۹    ۸/۵    ۲۶۳۳۵۴    ۲۲/۳    ۳۴۶۸۵۳    ۱۸/۷    ۵/۶۸    -۲/۳
۱۳۸۱    ۲۱۸۷۳    ۱۰/۹    ۱۶۷۳۷۶    ۴۲/۴    ۹۶۴۴۹    ۱۵/۵    ۳۵۱۸۵۵    ۳۳/۶    ۴۴۸۳۰۴    ۲۹/۲    ۴/۸۸    -۱۴
۱۳۸۲    ۲۵۷۲۲    ۱۷/۶    ۲۲۲۳۰۹    ۳۲/۸    ۱۰۹۱۸۱    ۱۳/۲    ۴۴۵۸۲۶    ۲۶/۷    ۵۵۵۰۰۷    ۲۳/۸    ۴/۶۳    -۵/۱
۱۳۸۳    ۲۶۰۸۵    ۱/۴۱    ۲۴۵۷۵۳    ۱۰/۵۴    ۱۱۶۰۲۷    ۶/۳    ۵۰۸۴۸۷    ۱۴    ۶۲۴۵۱۴    ۱۲/۵۲    ۴/۱۷    -۴/۳۵
ميانگين
5 سال    ۲۲۰۹۳    ۱۱/۱۴    ۱۷۲۲۶۰    ۲۲/۶    ۹۶۴۲۶    ۱۰    ۳۵۶۹۵۵    ۲۰/۷۲    ۴۵۳۳۸۱    ۱۸/۲۴    ۵    -۴/۵۷

شكل(1-2): مدل رگرسيون تعداد كشته‌ها در طي سال

با توجه به اطلاعات ارايه شده در جدول1-1 مشخص مي‌شود در بررسي تصادفات جاده‌اي علاوه بر اين كه بايد به تعداد تصادفات نظر داشت، شدت تصادفات نیز پارامتر بسيار مهمي است كه بايد با دقت مورد بررسي و تأمل قرار گيرد. به عنوان مثال، برخوردهاي جلو به جلو وسايل نقليه از لحاظ تعداد، كمترين مقدار آمار را در بين ساير نحوه هاي برخورد دارد، اما هنگامي كه از ديد شدت تصادفات به آمارها نظر اندازيم متوجه مي‌شويم كه برخوردهاي جلو به جلو وسايل نقليه بيشترين آمار تلفات و صدمات را در بين ديگر وضعيت‌هاي برخورد، به خود اختصاص مي‌دهند. اينجاست كه اهميت توجه به شدت تصادفات به خصوص در جاده هاي برون شهري مشخص مي‌گردد.

انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه