انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

مشاوره پایان نامه| پایان نامه ارزيابي عملكرد مناطق عملياتي انتقال گاز با استفاده از تلفيق مدل «منشور عملكرد» ، تكنيك «شب


1-1مساله اصلي تحقيق
به دليل عدم وجود سيستم ارزيابي عملكرد مناسب دراكثرسازمانهاي دولتي نظيرمناطق عملياتي انتقال گاز و محدوديتها و كمبودهاي مدلها و تكنيكهاي موجود در اين زمينه ، ارائه الگويي جامع و عملياتي براي ارزيابي عملكرد ضروري به نظر مي رسد ، كه در اين تحقيق سعي خواهد شد تا با تلفيق چارچوب منشور عملكرد و مدلي جديد در زمينه تحليل پوششي داده ها (DEA) و برنامه ريزي آرماني اين الگو ارائه گردد.
 
تشريح و بيان موضوع
ارزيابي عملكرد و بهره وري در دهه هاي اخير هم از جانب مجامع علمي و هم مديران و ديگر استفاده كنندگان مورد توجه بسيار قرار گرفته است . متدها و تكنيكهاي بسياري جهت ارزيابي عملكرد ايجاد شده است كه هر كدام مجموعه اي از شاخص ها را جهت ايجاد توازن در ديدگاههاي سنتي و تك بعدي به عملكرد معرفي مي نمايند. اما علي رغم تمامي اين پيشرفتها در ارزيابي عملكرد ، بسياري از سازمانها همچنان بر شاخص هاي عملكرد سنتي و مالي متكي هستند.(Tangen ,et al, 2004)
چارچوبها ومتدلوژي هاي مختلفي ازجمله: مدل تعالي سازماني ،  BSC ، ABC   ، هزينه كيفيت ، ارزش افزوده ذي نفعان و ... ايجاد شده اند كه هر كدام جذابيتها و منافع بسياري را به همراه دارند اما هميشه موفق نبوده اند . مفاد هر يك از مدلها منحصر به فرد بوده و جنبه هاي متفاوتي از عملكرد را معرفي مي نمايند و به نظر مي رسد همگي جامع و كامل باشند اما با اين وجود هر يك از اين تكنيكها و مدلها داراي نقاط ضعفي هستند.( Neely , et al,2001) بعنوان مثال يكي از پر كاربردترين مدلهاي ارزيابي عملكرد BSC است كه عملكرد را از  چهار جنبه مختلف مورد بررسي قرار مي دهد( مالي ، مشتريان ، فرايندهاي داخلي و خلاقيت ويادگيري ) ولي يكي از مشكلات اين مدل عدم توجه به نيازهاي ذي نفعان ديگر و متقابلا كمكهاي آنهاست . بايد توجه داشت كه هيچ مدل بهينه اي براي ارزيابي عملكرد وجود ندارد چرا كه عملكرد سازمان يك مفهوم چند بعدي مي باشد  لذا براي رفع اين كمبود تكنيك BSC ، يك مدل سه بعدي به نام "منشور عملكرد"   توسط آقاي "نيلي" در سال 2001 معرفي گرديده است كه PMS  را تحت پنج جنبه متفاوت ولي به هم مرتبط سازماندهي ميكند . اين پنج جنبه شامل : رضايت ذي نفعان – استراتژيها – فرايندها – توانمنديها و كمكهاي ذي نفعان مي باشد (Neely, et al, 2002). "نيلي" بيان مي كند استخراج شاخص ها از استراتژي ها (در روش BSC ) صحيح نمي باشد بلكه نيازها و خواسته هاي ذي نفعان مي بايستي محور اين انتخاب قرار گيرد.
از ديگر ضعفهاي روش  BSC  در اندازه گيري عملكرد تشخيص و انتخاب يك "بهترين" براي مقايسه ساير واحدها مي باشد و به دليل وجود شاخص هاي متعدد كارايي و موفقيت در ارزيابي عملكرد ، يك واحد يا سازمان خاص نمي تواند در همه زمينه ها پيشرو باشد . بنابراين مقايسه شركتها و يا واحدها از طريق BSC  غير ممكن است و براي حل پيچيدگي حاصل از تعداد متغيرها و عدم وجود مقياس مشخص براي معيارها از "تحليل پوششي داده ها" استفاده مي شود (Ricards, et al , 2004) . از آنجا كه در مدل "منشور عملكرد" نيز اين مشكل وجود خواهد داشت ، لذا به منظور رفع آن يكي از مدلهاي DEA  كه در ادامه توضيح داده مي شود مورد استفاده قرار خواهد گرفت .
مدلهاي اوليه DEA    كه توسط "چارنز" و ديگران ايجاد شده ، بصورت گسترده اي مورد توجه قرار گرفته و دامنه كاربرد آن وسعت يافته است . حال اگر DMUها  از يكسري اجزاء تشكيل شده باشند كه خروجي هر يك ورودي ديگري باشد ، نيازمند بكارگيري ابزار اندازه گيري عملكردي مي باشيم كه با توجه به اطلاعات DMSUها  كارايي نهايي وكلي هرDMU را محاسبه نمايد (Amirteimoori, 2005).
يكي از مشكلات بكارگيري مدلهاي DEA ، "ضعف قدرت تفكيك " (در صورت كافي نبودن تعداد DMUها) و "توزيع غيرواقعي وزن به ورودي و خروجي هاي مدل" ميباشد . كه مدل "تحليل پوششي داده ها بر اساس مدل برنامه ريزي آرماني " نسبت به مدلهاي كلاسيك از توانايي بالاتري در قدرت تفكيك پذيري و ارائه وزنهاي واقعي دارد (مهرگان ، 1383). لذا در اين تحقيق از تلفيق مدل DEA توضيح داده شده و برنامه ريزي چندهدفه استفاده خواهد شد .
ضرورت انجام تحقيق
ايجاد بهبود در هر سازماني نيازمند اندازه گيري عملكرد سازمان و برنامه ريزي و هدفگذاري جهت بهبود عملكرد مي باشد. لذا ضرورت اندازه گيري عملكرد سازمان بر كسي پوشيده نيست . اما با وجود پيشرفتهاي قابل توجه اي كه در سالهاي اخير در طراحي چارچوبها و سيستمهاي ارزيابي عملكرد رخ داده است ، بسياري از سازمانها همچنان بر معيارهاي سنتي متكي هستند. يكي از دلايل بروز اين مشكل آنست كه مدلهاي جديد و پيشرفته در اين زمينه تنها مباحث مفهومي وبنيادي را بيان مي كنند و به ندرت عملياتي شده اند . لذا چگونگي بكارگيري اين چارچوبهاي عملياتي در يك سازمان خاص ، به منظور ايجاد يك سيستم ارزيابي عملكرد منحصر به فرد و بنا به نيازهاي آن سازمان موضوعي است كه كار بيشتري را مي طلبد (Tangen ,et al, 2004). با وجود تكنيكهاي متفاوت براي ارزيابي عملكرد و نقاط قوت و ضعف هر كدام ، در اين تحقيق مدلي نسبتا جديد تحت عنوان "منشور عملكرد" مورد توجه قرار خواهد گرفت و محقق  بر آن است  تا با تركيب آن و "مدل شبه تحليل پوششي داده ها"   و "برنامه ريزي آرماني"  يك الگوي مناسب و عملياتي را براي ارزيابي عملكرد مناطق عمليات انتقال گاز ارائه دهد.

سابقه تحقيقات و مطالعات انجام گرفته
در زمينه ارزيابي عملكرد سازمان تحقيقات زيادي صورت گرفته است . اما در زمينه استفاده از مدل "منشورعملكرد" تنها چند مقاله توسط پروفسور "اندي نيلي" ارائه گرديده است.
در زمينه ارتباط مدلهاي DEA و BSC نيز مقالاتي وجود دارد به عنوان مثال، در مقاله اي (Ricards ,2003) ،از BSC جهت انتخاب شاخص ها استفاده شده و سپس با استفاده از DEA استانداردها تعيين شده و مقايسه بين واحدهاي مورد ارزيابي، صورت گرفته است .
در زمينه " DEA& Multi-Component DMUs " نيز چند مقاله موجود است ، به عنوان مثال "فار" در مقاله خود يك فرايند چند مرحله اي را معرفي مي كند كه در آن خروجي هاي مياني در يك مرحله مي توانند هم محصول نهايي و هم ورودي مراحل بعدي باشند . همچنين در مقاله اي از "كوك" كارايي واحدها با داده هاي مشترك محاسبه گرديده است  و در نهايت در در سال 2005 مدلي براي ارزيابي عملكرد DMU هاي داراي DMSU ارائه گرديده است  (Amirteimoori, 2005).
در مورد رابطه بين DEA و برنامه ريزي آرماني علاوه بر مقاله آقاي "لي" كه سه مدل "حداقل كردن متغير انحرافي" ، "حداقل كردن مجموع متغبرهاي انحرافي" و "حداقل كردن حداكثر ميزان انحراف" را معرفي نموده است (مهرگان ،1383) مقاله اي در مورد تخصيص بودجه دانشگاه با استفاده از DEA و  MCDM  يافت گرديد(Caballero, et al ,2004).
اما در زمينه بكارگيري و ارتباط مدل "منشور عملكرد" و مدل "شبه DEA " و برنامه ريزي آرماني مطلبي ديده نشد.

اهداف اساسي تحقيق
هدف اصلي اين تحقيق ارزيابي عملكرد مناطق عمليات انتقال گاز است كه با توجه به مدلهاي موجود و مورد مطالعه مدل نسبتا جديد "منشور عملكرد" جامعتر تشخيص داده شد. و با تلفيق آن با مدل "شبهDEA " و برنامه ريزي آرماني روشي نسبتا كامل و مناسب جهت ارزيابي ارائه خواهد گرديد.

روش تحقيق
اين تحقيق از نظر هدف از نوع كاربردي بوده و از نظر نحوه گردآوري داده ها از نوع توصيفي مي باشد.

روشهاي گردآوري اطلاعات
بررسي سوابق و مدارك موجود ، پرسشنامه و مصاحبه
به منظور تعيين شاخصهاي ارزيابي لازم است با  مطالعات كتابخانه اي شاخصهاي هر وجه از منشور عملكرد مشخص شده و با جمع آوري اطلاعات بوسيله پرسشنامه از مديران ، شاخصهاي مهم در ارزيابي DMU ها ( مناطق عمليات) و همچنين DMSUها (ايستگاههاي تقويت فشار) مشخص خواهد شد.
قلمرو تحقيق
اين تحقيق در بين مناطق عمليات انتقال گاز صورت خواهد گرفت و از نظر زماني با توجه به داده هاي موجود و قابل دسترسي تصميم گرفته خواهد شد.

مكان تحقيق
مناطق عمليات انتقال گاز شركت ملي گاز ايران

جامعه آماري
جامعه آماري اين تحقيق مناطق عمليات انتقال گاز مي باشد اما از آنجا كه انتخاب يك تكنيك اندازه گيري مناسب به فاكتورهاي چندي نظير : 1-هدف اندازه گيري 2- زمان در دسترس براي اندازه گيري 3- وجود داده ها 4- هزينه اندازه گيري و... بستگي دارد. لذا ممكن است جمع آوري داده ها براي تمام جامعه آماري در زمان موجود ممكن نباشد پس به ناچار با توجه به بررسي هاي آتي و فاكتورهاي بالا تعداد اعضاء مورد بررسي جامعه آماري  مشخص خواهد شد.

نمونه آماري
از آنجا كه ما در اين تحقيق نمي توانيم با بررسي نمونه نتايج را به جامعه تعميم دهيم لذا مي بايستي جامعه آماري مورد بررسي قرار گيرد و نيازي به نمونه گيري نمي باشد.

محدوديتهاي تحقيق
در اين تحقيق ، هدف ارزيابي عملكرد مناطق عمليات انتقال گاز بعنوان يكي از مهمترين زير مجموعه هاي شركت ملي گاز ايران است كه يكي از بزرگترين محدوديتهاي بر سر راه اين تحقيق پراكندگي مناطق و ايستگاههاي هر يك از آنها در سطح كشور است كه جمع آوري اطلاعات را با مشكل روبرو مي سازد. همچنين عدم وجود پايگاههاي اطلاعاتي در هريك از ايستگاهها و يا مناطق عمليات انتقال گاز جمع آوري اطلاعات مورد نياز را با مشكلات بسياري روبرو خواهد ساخت. از ديگر محدوديتهاي اين تحقيق، تعداد اندك واحدهاي مورد بررسي بدليل عدم وجود و يا دسترسي به اطلاعات مورد نياز ساير واحدها مي باشد كه اين امر موجب بكارگيري روشها و تكنيكهاي متنوع و مختلفي خواهد شد تا در نهايت جوابهاي قابل قبولي حاصل گردد.

تعريف واژه ها و اصطلاحات تخصصي طرح
منشور عملكرد (Performance prism): يكي از مدلهاي نسل دوم ارزيابي عملكرد سازماني كه داراي پنج وجه مي باشد. دليل تشبيه اين مدل به منشور اينست كه همانگونه كه منشور ، نور به ظاهر ساده سفيد را تجزيه كرده و پيچيدگيهاي آنرا مشخص مي سازد و اجزاء سازنده آنرا نمايان مي سازد ، اين مدل نيز مبحث به ظاهر ساده ارزيابي عملكرد سازماني را تجزيه كرده و جنبه هاي مختلف آنرا آشكار مي نمايد.
كارت امتيازدهي متوازن (Balance Scorecards): مدل ارزيابي عملكرد كه به چهار جنبه سازمان توجه دارد و به دليل برخي كمبودها و ضعفهاي آن اخيرا مدل "منشور عملكرد" بعنوان چايگزين معرفي گرديده است.
مدل شبه تحليل پوششي داده ها (DEA-like Model for Multi-Component): هرگاه هر واحد تصميم گيري (DMU) به چندين جزء تقسيم شود (DMSU) اين مدل جهت ارزيابي كارايي هر جزء و در نهايت هر واحد استفاده مي شود.
سيستم، چارچوب، مدل ( System , Framework , Model): سيستمها را مي توان بعنوان مجموعه اي از اجزاء به هم وابسته و هماهنگ كه در يك جهت عمل مي كنند تعريف نمود. روش تفكر درباره يك سيستم به منظور مدلسازي آن چارچوب ناميده مي شود و نمايش يك سيستم به منظور تشريح رفتار اجزاي آن را مدل مي نامند (Rouse ,et al, 2003). اما از آنجا كه با مرور در ادبيات موضوع، در اكثر مواقع ، اين سه واژه به يك مفهوم بكار رفته اند ، لذا در اين پژوهش نيز بين آنها تفاوت قائل نشده ايم.

سازماندهي تحقيق و چگونگي ارتباط مباحث
مباحت پژوهش حاضر در پنج فصل به شرح زير تدوين شده است:
1-    كليات تحقيق
2-    مباني نظري تحقيق
3-    معرفي مدل تحقيق
4-    تجزيه و تحليل اطلاعات
5-    نتيجه گيري و پيشنهادات

فصل اول: در اين فصل گزارش مختصري از كليات و مراحل شكل گيري انجام و سرانجام تحقيق، با معرفي اجمالي موضوع و ترسيم فضاي كلي اجرايي تحقيق به منظور شناخت اوليه و امكان ارزيابي و انتقال يافته هاي تحقيق ارائه گرديده است.

فصل دوم: اين فصل شامل سه بخش كلي مي باشد. در بخش اول در خصوص ارزيابي عملكرد سازماني و مدلها و چارچوبهاي گوناگون ارائه شده در اين زمينه توضيحاتي ارائه مي گردد. بخش دوم به مباني علمي مدل تحليل پوششي داده ها و معرفي برخي مدلهاي نوين در اين زمينه مي پردازد و در انتها مدل مورد استفاده در اين تحقيق بطور مفصل شرح داده خواهد شد. در بخش سوم مروري بر كارهاي عملي انجام شده در زمينه مدلهاي مورد استفاده در اين تحقيق و تلفيق مدلهاي ارزيابي عملكرد و تحليل پوششي داده ها  صورت خواهد گرفت.

فصل سوم: در اين فصل  شاخص هاي مدل بدست آمده و تلفيق مدل مورد بررسي و برنامه ريزي آرماني نشان داده شده و در نهايت مدل تحقيق ارائه خواهد گرديد.

فصل چهارم: در اين فصل ابتدا ، روش جمع آوري اطلاعات ارائه شده و پس از جمع آوري اطلاعات با كمك نرم افزارهاي مربوطه نتايج حل مدل نشان داده شده و به تجزيه و تحليل اطلاعات پرداخته خواهد شد.

فصل پنجم: در اين فصل نتايج بدست آمده از اين تحقيق ارائه گرديده و پيشنهاداتي براي انجام تحقيقات بعدي آورده شده است. همچنين در انتها ضمائم تحقيق و منابع و ماخذ مورد استفاده ذكر گرديده است.

تاريخچه و تعاريف
گزارشات و مقالات جديد درباره ارزيابي عملكرد با نرخ فزاينده اي در حال افزايش مي باشد  بطوريكه نتيجه جستجوي اينترنتي در اين زمينه بيش از 12 ميليون سايت و مطلب را نشان مي دهد(Neely, 2002). به علاوه بازار نرم افزارهاي كاربردي در اين زمينه نيز رشد بسياري نموده است(Mar&Neely , 2001) اما به منظور بررسي مدلهاي ارزيابي عملكرد ارائه تعريفي از آن ضروري مي باشد.

تعريف ارزيابي عملكرد
مقالات بسيار در زمينه هاي مديريت استراتژيك ، حسابداري و مديريت عمليات دست به دست هم داده و يك زمينه جديد به نام «ارزيابي عملكرد» را به وجود آوردند. «نيلي و ديگران» ارزيابي عملكرد را به شكل زير تعريف كرده اند (Neely,et al , 1995) :
« ارزيابي عملكرد عبارتست از فرايند كمي كردن كارايي و اثربخشي عمليات»
آنها با معرفي يك سيستم ارزيابي عملكرد، فعاليتهاي لازم براي اندازه گيري عملكرد سازمان را مشخص نمودند. اين فعاليتها شامل سه جزء به هم مرتبط زير مي باشند:
1-    تعيين شاخصهاي انفرادي كه كارايي و اثر بخشي عمليات را كمي مي نمايند.
2-    تعيين شاخصهاي كلي كه عملكرد سازمان را به عنوان يك كل ، مورد ارزيابي قرار مي دهد.
3-    ايجاد زير ساختهاي پشتيباني كه جمع آوري ، مرتب سازي ، تحليل و تفسير اطلاعات را امكان پذير مي سازد.

دلايل ارزيابي و مديريت عملكرد (Martin , 2002)
با مروري بر ادبيات موضوع مي توان دلايل ارزيابي عملكرد را به سه گروه اصلي زير تقسيم نمود:
1-    اهداف استراتژيك : كه شامل مديريت استراتژيك و تجديد نظر در استراتژي ها مي باشد.
2-    اهداف ارتباطي : كه شامل كنترل موقعيت فعلي ، نشان دادن مسير آينده ، ارائه بازخور و الگوبرداري از سازمانهاي ديگر مي باشد.
3-    اهداف انگيزشي : كه شامل تدوين سيستم پاداش و همچنين تشويق بهبود و يادگيري مي باشد.

چگونگي ارزيابي عملكرد
مسئله چگونگي ارزيابي عملكرد ، ساليان زيادي محققان و كاربران را به چالش واداشته است. سازمانهاي تجاري ، ساليان زيادي از شاخصهاي مالي به عنوان تنها ابزار ارزيابي عملكرد استفاده مي كردند. در اوايل دهه 1980 ناكارايي شاخص هاي مالي ، به عنوان تنها معيار عملكرد ، درك شد كه اين ناكارايي به دليل افزايش پيچيدگي سازمانها و رقابت بازار بود. در اين رابطه جانسون و كاپلن   پس از بررسي و ارزيابي سيستمهاي حسابداري مديريت ، بسياري از ناكارايي هاي اطلاعات حسابداري مديريت را براي مديريت سازمانها نمايان ساختند. آنها ناكارايي اين شاخص ها را در انعكاس تغييرات در محيط رقابتي و استراتژي سازمانهاي مدرن نشان دادند(Bourn, et al ,2002). پس از آن تعداد بسياري از محققان محدوديتهاي رويكرد سنتي ارزيابي عملكرد سازماني را كه تنها بر شاخصهاي مالي متكي است بيان كرده اند كه برخي از اين محدوديتها به شرح زير مي باشد(Tangen, 2004) :
-    شاخص هاي مالي سعي بر آن دارند كه عملكرد سازمان را تنها به زبان پول تبديل نمايند ، اما بسياري از موفقيتهاي سازماني نظير كاهش زمان تحويل ، بهبود كيفيت و سرويس دهي به مشتريان را نمي توان به راحتي به واحد پول تبديل نمود.
-    گزارشهاي مالي معمولا ماهانه مي باشند و نتايج تصميماتي هستند كه دريك يا دو ماه گذشته گرفته شده است.
-    شاخص هاي مالي به صورت يك قالب از پيش تعيين شده و غير قابل تغيير مي باشند كه براي تمامي سازمانها و واحدها مورد استفاده قرار مي گيرند و اين واقعيت  كه هر واحد و هر سازماني ويژگيها و اولويتهاي منحصر به فرد خودرا دارا مي باشد در آنها لحاظ نشده است.


لذا استفاده از PMSهايي كه تنها شاخص هاي مالي را دارا مي باشند مي تواند موجب بروز مشكلاتي براي سازمان شود كه برخي از اين مشكلات به شرح زير است: (Ghaloyini 1997)
-    از آنجا كه شاخص هاي مالي با استراتژي هاي سازمان ارتباط پيدا نمي كنند ممكن است با اهداف استراتژيك سازمان تضاد داشته باشند و موجب پديد آمدن مشكلاتي در تدوين استراتژي شوند . به عنوان مثال افراط در استفاده از «نرخ برگشت سرمايه» مي تواند منجر به بهبودهاي كوتاه مدت شود.
-    معيارهاي سنتي نظير كارايي، هزينه و مطلوبيت ممكن است باعث فشار آمدن به مديران در جهت توجه به نتايج كوتاه مدت شده و در نتيجه هيچگونه حركتي به سمت بهبود صورت نگيرد.
-    شاخص هاي مالي گزارش دقيقي درباره هزينه فرايندها ، محصولات و مشتريان نمي دهند و تنها بر فرايند كنترل يك بخش بجاي كل سيستم تاكيد دارند.
-    شاخص هاي مالي قادر به تشخيص هزينه هاي كيفي بشكل دقيق و مناسب نمي باشند و تنها توليد بيشتر را تشويق مي كنند.
نواقص و كمبودهاي سيستمهاي سنتي ارزيابي عملكرد منجر به انقلابي در مديريت عملكرد شد بطوري كه محققان و كاربران به سمت خلق سيستمهايي كه اهداف و محيط فعلي را مورد توجه قرار دهند حركت نمودند و بدين ترتيب فرايندهاي متعددي براي استفاده سازمانهاي مختلف ايجاد گرديد. همچنين چارچوبهاي بسياري براي پشتيباني اين فرايندها پيشنهاد شد كه هدف اينگونه چارچوبها ، كمك به سازمانها براي ارزيابي درست و شايسته عملكردشان مي باشد.
در ادامه برخي از مدلهاي شناخته شده در زمينه ارزيابي عملكرد (فرايندها و چارچوبها) را معرفي كرده و محدوديتها و مزيتهاي هر يك را بر مي شمريم. در اين قسمت بيشتر بر روي آخرين مدلهاي ارزيابي عملكرد تمركز خواهيم نمود.




ABC (1987)
 ABC يا  «هزينه يابي بر مبناي فعاليت» رويكردي جديد به هزينه يابي است كه بوسيله كاپلن و جانسون در دهه 1980 معرفي شد تا برخي از ناكارآمديهاي هزينه يابي سنتي را بر طرف نمايد.  ABCهزينه فعاليتهاي درون يك شركت را به جاي ارتباط دادن به نواحي عملياتي، به توليد يك محصول خاص مربوط مي سازد. اعتقاد بر آنست كه ABC منجر به شناخت دقيقتر هزينه ها نسبت به تخصيص سنتي هزينه مي شود. مثالهاي چندي نشان مي دهد كه ABC مي تواند براي قيمت گذاري محصول ، تصميم گيري توليد ، كاهش هزينه هاي سربار و بهبود مستمر ارزشمند و پركاربرد باشد. اما به هر حال بهبود سيستم هزينه يابي، مشكل شاخص هاي مالي را بطور كامل حل نمي كند چرا كه به غير از هزينه ، شاخصهاي ديگري نيز براي ارزيابي عملكرد لازم مي باشد. به همين دليل در دهه اخير محققان زيادي بر روي ايجاد و توسعه سيستم هاي ارزيابي عملكرد پيچيده تر متمركز شده اند. اين سيستمها هم اهداف عملكردي هزينه اي و هم غير هزينه اي را شامل مي شوند و نظر بر اين است كه براي محيط امروزي مناسب تر مي باشند(White, 1996).

مدل سينك و تاتل   (1989)
يكي ديگر از رويكردها به PMS مدل سينك و تاتل مي باشد كه در شكل ( 2-1 ) نشان داده شده است. در اين مدل ، عملكرد يك سازمان ناشي از روابط پيچيده بين هفت شاخص عملكرد به شرح زير مي باشد(Sink & Tuttlele, 1989):
1-    اثر بخشي كه عبارتست از «انجام كارهاي درست ، در زمان مناسب و با كيفيت مناسب». در عمل اثر بخشي با نسبت خروجي هاي واقعي بر خروجي هاي مورد انتظار معرفي مي گردد.
2-    كارايي كه معناي ساده آن «انجام درست كارها» مي باشد و با نسبت مصرف مورد انتظار منابع بر مصرف واقعي تعريف مي گردد.
3-    كيفيت كه مفهومي گسترده دارد و براي ملموس تر كردن مفهوم كيفيت ، آنرا از شش جنبه مختلف بررسي و اندازه گيري مي كنند.
4-    بهره وري كه با تعريف سنتي نسبت خروجي به ورودي معرفي شده است.
5-    كيفيت زندگي كاري كه بهبود آن كمك زيادي به عملكرد سازمان مي نمايد.
6-    نوآوري كه يكي از اجزاي كليدي براي بهبود عملكرد مي باشد.
7-    سودآوري كه هدف نهايي هر سازماني است.
















اگرچه نسبت به زمان ارائه اين مدل تغييرات بسياري در صنعت رخ داده است ، اما همچنان اين هفت شاخص از اهميت بالايي در عملكرد سازمان برخوردارند. با اين وجود اين مدل داراي يكسري محدوديتهاي اساسي نيز مي باشد. بعنوان مثال در اين مدل به «انعطاف پذيري» كه يكي از ضروريات بازارهاي دهه اخير است توجهي نمي شود . همچنين محدوديت ديگر مدل عدم توجه به مشتريان سازمان است(Tangen, 2004).
علاوه بر كار اين دو محقق ، محققان در گير در پروژه TOPP ( برنامه تحقيقاتي كه به مطالعه مبحث بهره وري در صنعت توليد و ساخت نروژ پرداخته است ) عملكرد را مطابق شكل زير و تلفيق و اجتماع سه جزء كارايي ، اثربخشي و قابليت انطباق معرفي كرده اند.









دو بعد اول مدل عملكرد TOPP مانند مدل «سينك و تاتل» مي باشد در حالي كه بعد سوم آن به آمادگي شركت براي مقابله با تغييرات آينده مي پردازد(Tangen, 2004).

ماتريس عملكرد  (1989)
«كيگان»  در سال 1989 ماتريس عملكرد را معرفي نمود كه اين ماتريس در شكل (2-3) نشان داده شده است. نقطه قوت اين مدل آنست كه جنبه هاي مختلف عملكرد سازماني شامل جنبه هاي مالي و غير مالي و جنبه هاي داخلي و خارجي را بصورت يكپارچه مورد توجه قرار مي دهد.اما اين مدل بخوبي و بصورت شفاف و آشكار روابط بين جنبه هاي مختلف عملكرد سازماني را نشان نمي دهد(Neely, et al , 2000).


















مدل نتايج و تعيين كننده ها   (1991)
يكي از مدلهايي كه كمبود ماتريس عملكرد را مرتفع مي سازد ، چارچوب «نتايج و تعيين كننده ها» مي باشد كه در شكل (2-4) نشان داده شده است. اين چارچوب بر اين فرض استوار است كه دو نوع شاخص عملكرد پايه ، در هر سازماني وجود دارد. شاخص هايي كه به نتايج مربوط مي شوند و آنهايي كه بر تعيين كننده هاي نتايج تمركز دارند. دليل اين جداسازي و تفكيك بين شاخص ها ، نشان دادن اين واقعيت است كه نتايج بدست آمده، تابعي از عملكرد گذشته كسب و كار و با توجه به تعيين كننده هاي خاص مي باشند. به بيان ديگر نتايج از نوع شاخص هاي تاخيردار  هستند در حالي كه تعيين كننده ها شاخص هاي اساسي و پيشرو  مي باشند.


عملكرد مالي    نتايج
رقابت    
كيفيت    تعيين كننده ها
قابليت انعطاف    
بكارگيري منابع    
نوآوري    

شكل(2-4): چارچوب نتايج و تعيين كننده ها

هرم عملكرد  (1991)
يكي از نيازهاي هرPMS وجود يك رابطه شفاف بين شاخص هاي عملكرد در سطوح سلسله مراتبي مختلف سازمان است ، بگونه اي كه هر يك از واحدها در جهت رسيدن به اهداف يكسان تلاش كنند. يكي از مدلهايي كه چگونگي ايجاد اين رابطه را در بر مي گيرد مدل هرم عملكرد مي باشد. هدف هرم عملكرد ايجاد ارتباط بين استراتژي سازمان و عمليات آنست. همانگونه كه در شكل (2-5) مشاهده مي شود ، اين PMS شامل 4 سطح از اهداف است كه بيان كننده اثربخشي سازمان (سمت چپ هرم) و كارايي داخلي آن (سمت راست هرم) مي باشد. در واقع اين چارچوب تفاوت بين شاخص هايي را كه به گروههاي خارج سازمان توجه دارند (مانند رضايت مشتريان، كيفيت و تحويل به موقع) و شاخص هاي داخلي كسب و كار (نظير بهره وري، سيكل زماني و اتلافات) آشكار مي سازد.






                                                                 دورنما

                                                      مالي                     بازار

                                
                                 بهره وري          انعطاف پذيري      ارضاي مشتريان


                 اتلاف               سيكل توليد               تحويل به موقع          كيفيت          



ايجاد يك هرم عملكرد سازماني با تعريف چشم انداز سازمان  در سطح اول آغاز مي شود كه پس از آن به اهداف واحدهاي كسب و كار تبديل مي شود. در سطح دوم ، واحدهاي كسب و كار به تنظيم اهداف كوتاه مدتي نظير سودآوري و جريان نقدي و اهداف بلند مدتي نظير رشد و بهبود وضعيت بازار مي پردازند( مالي و بازار). سيستم هاي عملياتي كسب و كار ، پل ارتباطي بين شاخص هاي سطوح بالا و شاخص هاي عملياتي روزمره هستند (رضايت مشتريان، انعطاف پذيري و بهره وري). در نهايت چهار شاخص كليدي عملكرد (كيفيت، تحويل

.

انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه

نقشه