انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

مشاوره پایان نامه| پایان نامه انواع سیستم های بارکدینگ 


مقدمه:
امروزه سيستمهای اطلاعاتی كامپيوتری سهم بسزايي دركارايي امور تجاری و كنترلی دارند. لذا برای حصول اين كارايی ضروری است كه اطلاعاتی كه به كامپيوترها وارد می شوند ، دقيق و بهنگام بوده و در ضمن ، گردآوری آنها نيز هزينه زيادی دربر نداشته باشد . درميان انواع سيستمهای شناسايی خودكار ، تكنولوژی باركد جزء ساده ترين ها است. اين سيستم به صورت تجهيزات جانبی كامپيوترهای شخصی كه امروزه در واحدهای صنعتی ، تجاری و اداری كشور جايگاه مهمی يافته اند ، قابل بكارگيری است.
در این تحقیق سعی شده انواع سیستم های بارکدینگ معرفی شده  و کاربرد های هر یک مورد بررسی قرار گیرند.
همچنین باتوجه به پیشرفت روز افزون علوم مختلف،وتوسعه تغییرات در تکنولوژی های موجود،ما را بر آن داشت تا از فنآوری های جایگزین و جدید نیزمواردی را بیان کنیم.
در پایان لازم میدانم از زحمات جناب آقای مهندس آشفته ) سرپرست کارآموزی ( و همچنین جناب آقای مهندس لشکری  )استاد  کارآموزی(   که بنده را در انجام این مهم یاری رسانده اند ،کمال قدردانی و تشکر را داشته باشم.
با آرزوی توفیق




چکیده :
در سالهای اخیر ، نوارهای سیاه وسفید ظاهراً همشكلی كه روی بسیاری از كالاهای تجاری از قبیل مجلات ، نوشابه ها ، كنسروها، كتابها ، انواع جعبه ها و …  چاپ  می شود ، بسیاری از نظرها رابه خود جلب كرده است . این نوارهای سیاه وسفید كه باركد نام دارند ، علائمی هستند كه حاوی اطلاعاتی در مورد کالا ها می باشند. برای رمزگشایی این علائم باید از دستگاهی به نام اسكنر باركد استفاده نمود كه بارکد را بصورت نوری می خواند و به كامپیوتر متصل به آن منتقل می كند. اسكنر باركد از خود نوری می تاباند كه پس از برخورد با نوارهای سیاه وسفید باركد ، دوباره به دستگاه بازباتانده می شود. جاهایی كه سیاه است نور را كمتر و جاهایی كه سفید است ، نور را بیشتر بازمی تابانند و در نتیجه اسكنر می تواند  تغییرات و  در حقیقت پهنای  نوارها را  تشخیص دهد. این نوارها بسته به ضخامتشان و فاصله شان از هم ، اطلاعات مختلفی را در بردارند ( ارتفاع خطوط ، اطلاعاتی را بیان نمی كند ) .






آشنایی با مفهوم شناسایی خودكار :
با همگانی شدن كامپیوتر و بكارگیری آن در عرصه حاضر، پردازش اطلاعات و استخراج نتایج مورد نیاز با سرعت بسیار بالا انجام می شود. جمع آوری اطلاعات، وارد کردن داده ها به کامپیوتر، پردازش اطلاعات و نمایش نتایج یا دادن گزارشات مراحلی هستند که در یک سیستم اطلاعاتی كامپیوتری طی می شوند. در این زنجیره تنها پردازش اطلاعات و نمایش نتایج با سرعت و دقت زیاد و توسط ماشین انجام می شوند، در حالی كه در مراحل جمع آوری اطلاعات و وارد کردن داده ها به کامپیوتر كه اصلی ترین مراحل هستند، هنوز هم به نیروی انسانی متكی بوده و دقت و سرعت کاربر عاملی تعیین كننده است.
در واقع از دیدگاه بهره وری كل سیستم ،مراحل جمع آوری اطلاعات و وارد کردن داده ها به کامپیوتر گلوگاه سیستم خواهند بود ؛ چرا كه کاربر هیچ گاه نخواهد توانست همگام با سرعت كامپیوتر، داده ها را جمع آوری و وارد سیستم نماید و درصد بالای خطا در این مرحله عملا درصد خطای موجود در خروجی مجموعه را افزایش می دهد. بنابراین ضرورت جایگزینی ماشین به جای انسان در این مراحل نیز اجتناب ناپذیر است . وظیفه این جایگزینی را تكنولوژی های شناسایی خودكار بر عهده دارند.
 شناسایی خودكار با جایگزین كردن تكنولوژی پیشرفته ماشین به جای انسان ، عمل تشخیص داده ها ، جمع آوری آنها و ورود به كامپیوتر را از اختیار کاربر خارج ساخته و خودعهده دار این وظیفه خطیر می شود. این جایگزینی سبب رفع گلوگاههای سیستم و افزایش شدید بهره وری كل مجموعه خواهد شد .


١-١  نوارهای مغناطیس :
 
در این روش از تكنولوژی متداول در ضبط مغناطیسی اطلاعات استفاده می شود. مانند ضبط اطلاعاتی همچون موسیقی، برنامه كامپیوتری و .. بر روی نوار مغناطیسی. اطلاعاتی كه روی نوار ظبط شده، با عبور نوار از مقابل هد مغناطیسی، بازیابی می گردد. از مزایای این روش، عدم حساسیت به گردوخاك و چربی محیط بوده و كاربرد آن بیشتر در كارتهای اعتباری ، بلیط ها و كارتهای شناسایی است .
٢-١  شناسایی نوری الفبا :
 
در این روش، کد به صورت حروف و اعداد طبق الگوی خاصی بر روی كالا نوشته و یا چاپ می شود. به هنگام شناسایی، دستگاه كد خوان حروف و اعداد را خوانده و اطلاعات را به كامپیوتر وارد می كند. مزیت مهم این روش، قابلیت تشخیص كد به وسیله انسان است، چراكه کد كاملا شبیه اعداد و حروف متداول الفبای انگلیسی است. متداولترین استاندارهای این روشOCR-A و OCR-B  می باشند. كاربرد این تكنولوژی بیشتر بر روی چكها، اسناد بانكی و قبوض مختلف می باشد.

٣-١  فركانس رادیویی :
 
بهره گیری از امواج رادیویی بُعد دیگری از شناسایی خودكار می باشد. اساس این ایده بر ارسال سیگنال به شئ و دریافت بازتاب توسط گیرنده استوار است.در روش RF (Radio Frequency)  ، امواج رادیویی در مسیر عبور شئ ارسال می گردد. گیرنده بسیار كوچكی متشكل از یك میكروچیپ و ارسال كننده علائم ( به ابعاد یك قوطی كبریت یا كوچكتر ) كه به شئ متصل شده، این علائم را دریافت و سپس کد موجود در حافظه خود را به فرستنده اصلی ارسال می دارد. با دریافت توسط فرستنده اصلی، عمل شناسایی انجام شده است.
پوشیده شدن گیرنده توسط رنگ ، گردوخاك ، سیمان و … نمی تواند از ارسال علائم جلوگیری نماید وبه همین دلیل بهترین كاربرد این سیستمها درمكانهای تولیدی به شدت آلوده ویا دارای موانع متعدد است .معمولا خطوط مونتاژكارخانجات اتومبیل سازی، بیشترین استفاده را از این سیستم می برند و همچنین استفاده مطلوب از سیستمهای حمل و نقل خودكار ( AGV ) بدون این سیستم مقدور نیست.

٤-١  تشخیص صوت :
استفاده از سیستمهای تشخیص صوت این امكان را می دهد تا ورود اطلاعات به كامپیوتر تنها با بازگویی كلمات توسط کاربرانجام شود.این امكان درمواردی كه مشغولیت كارگرد زیاد است وباید دستهایش آزاد باشند بسیار مفید بوده و بازده كار را بالا می برد.در این روش اصوات تولید شده انسان تبدیل به علائم دیجیتال شده و توسط نرم افزار دستگاه با لغات موجود در بانك اطلاعاتی مقایسه و مفهوم كلام توسط كامپیوتر درك می شود. این سیستمها معمولا قابلیت درك تا 1000 كلمه ( بسته به نوع و قیمت ) را دارند. مزیت فراوان این روش در حالاتی است كه به هر دو نیروی بینایی  و دستی کارگر همزمان نیاز است، از جمله زمان دریافت و ارسال اجناس، كنترل كیفیت ، مرتب كردن كالا.
        از محدودیتهای این سیستم می توان وابستگی و نیاز مبرم به تنظیم برای فركانس صوتی کاربر، محدودیت كلمات مورد استفاده و در نتیجه نیاز به آموزش کاربر برای بازگویی جملات به روش خاص و در آخر، هزینه نسبتا بالا در مقایسه با دیگر روش های شناسایی خودكار برشمرد.
٥-١  بینایی مصنوعی :
 
اساس كار این سیستم، تصویر برداری از شئ و تطبیق آن با الگوی موجود در حافظه كامپیوتر است. بدین ترتیب كه ابتدا با دوربین از آن تصویر برداری شده و این تصویر به نقاط ریز تجزیه میشود ، كه پس از بهبود عیوب ، با الگوهای موجود در حافظه مقایسه و تصمیم گیری انجام می شود.
         با توجه به عملكرد این سیستم ها ، عمدتا كاربرد آنها در كنترل كیفیت قطعات ظریف و ارزشمند ( چون بردهای الكترونیكی ) و یا نظارت در موارد حساس ( چون رادار برجهای مراقبت ) می باشد.لازم به ذكر است كه این سیستمها در رده گرانترین نوع سیستمها شناسایی خودكار هستند.

٦-١  كارتهای هوشمند :
از جدیدترین تكنولوژی های شناسایی خودكار، کارتهای هوشمند می باشند. یك كارت هوشمند حاوی یك میكروچیپ است كه بر روی یك كارت پلاستیكی جایگذاری گردیده است . این میكروچیپ قادر به ذخیره یك كد و یا نهایت یك بانك اطلاعاتی ( بر حسب نوع برچسب ) می باشد. ساده ترین و ارزانترین این كارتها همانهایی هستند كه به منظور پرداخت اعتباری به كار می روند. نمونه ای كارتها هم اكنون در سیستمهای تلفن كشورمان استفاده می شود.
هم اكنون در دنیای صنعتی از كارتهای هوشمند استفاده وسیعی در زمینه های شناسایی افراد در سیستمهای حفاظتی، كنترل تردد، پرداخت وجه در فروشگاهها و جابجایی اطلاعات به عمل می آید.
٧-١  باركد :
 
تكنولوژی باركد از متداولترین روشهای شناسایی خودكار است. هر باركد   شامل   تعدادی   نوارهای   موازی رنگی  (معمولا سیاه و سفید) با پهنای متفاوت می باشد. این خطوط عمودی توسط دستگاه كدخوان خوانده شده و وارد كامپیوتر می شود. به منظور ایجاد قابلیت خوانده شدن باركدهای مختلف توسط انواع باركد خوانها، استاندارهایی برای تهیه باركد به وجود آمده است. تفاوت هر یك از استاندارها در قابلیت كد كردن اعداد و حروف و نمادها،طول باركد حاصله، حجم ذخیره ســازی اطلاعات نسبت به پهنای باركد و برخی نكات فنی دیگر می باشد. به منظور خواندن هر استاندارد خاص ، باید دستگاه كدخوان قابلیت پشتیبانی آن استاندارد را داشته باشد.
٨-١  برتری های سیستم باركد به دیگر سیستمهای شناسایی خودكار :
- پایین بودن هزینه های كلی سیستم ( نصب، راه اندازی،نگهداری )
- كم حجم بودن تجهیزات سیستم
- گستردگی زمینه های كاربرد
- وجود استاندارهای جهانی پذیرفته شده در سطح كشورها

- امكان بهره گیری از تجهیزات موجود نرم افزاری و سخت افزاری ( عموما كامپیوترهای شخصی ) در محیط كار.
بارکد:
١-٢  تعریف بارکد :
به زبان ساده مى توان گفت: مجموعه اى از میله ها یا خطوط سیاه رنگى که معمولاً بر روى زمینه اى سفید چاپ مى شود و به وسیله آن از کالاى خریدارى شده شناسایى لازم به عمل مى آید و قیمت آن مشخص مى شود و اگر به دنبال تعریف دقیق ترى هستید، باید گفت:بارکد عبارت است از انتقال داده ها از طریق امواج نورى. آنها مجموعه اى از خطوط میله اى موازى با عرضهاى گوناگون (پهن و نازک)هستندکه اندازه هر خط معنا و مفهوم خاصى براى دستگاه بارکدخوان دارد.در حقیقت دستگاه بارکدخوان ماشینى است که اطلاعات را به شکل بصرى بر روى صفحه نمایش مى دهد.

٢-٢   تاریخچه بارکد :
ایده بارکد بوسیله Norman Joseph Woodland  و Bernard Silver بوجود آمد . در سال 1948 آنها از دانشگاه  Drexel فارغ التحصیل شدند. آنها بعد از شنیدن اینکه رئیس یک شرکت فروش مواد غذایی می خواست روال پرداخت قیمت کالا را خودکار کند این ایده را  خلق کردند. یکی از اولین طرحهای آنها این بود که از رمز مورس که چاپ شده و به صورت عمودی دراز شده است استفاده کنند . که بصورت نوارهای باریک و پهن نشان داده می شود . بعدا آنها  به استفاده از بارکد از نوع دایره های هم مرکز (bulls-eye)   معطوف شدند. آن دو در 20 اکتبر 1949 اختراعشان را با عنوان "Classifying Apparatus & Method"  در اختراعات آمریکا به شماره  2,612,994به ثبت رساندند. اختراع در 7 اکتبر 1952 منتشر شد.  
اولین بارکد خوان توسط Woodland  ( آن موقع کارمند IBM بود ) و Silver در سال1952 ساخته شد و شامل یک لامپ 500 واتی و یک لوله خلا تشدید کننده نور بود که توسط شرکت RCA برای موسیقی فیلم ساخته شده بود
 (به صورت نور روی فیلم نوشته می شد ) دستگاه خیلی قابل استفاده نبود ( دستگاه به سادگی یک نوسان نما بود ، و لامپ 500 وات تقریبا کاغذ اولین نمونه بارکد را سوزاند ) و برای مصرف تولید نشد . در 1962 آنها اختراع را به شرکت Philco فروختند ، که بعدا آن را به شرکت RCA فروخت . پیشرفت لیزر ممکن ساخت که بارکد خوان ها خیلی ارزانتر ساخته شوند ، و پیشرفت مدارات مجتمع ( IC ) رمزگشایی بارکد خوانده شده را ممکن ساخت . متاسفانه Silver در 1963 در سن 38 سالگی درگذشت قبل از اینکه  چیزی از اختراع حاصل شود. در 1972 یک فروشگاه Kroger در شهر Cincinnati  با استفاده از یک  بارکدخوان  از  نوع   دایره های  هم    مرکز (bull-eye)  با کمک شرکت RCA آزمایشی را انجام داد . متاسفانه بارکد های دایره های هم مرکز به آسانی هنگام چاپ کثیف می شدند و خیلی موفق نبودند . در این مدت Woodland در IBM بارکد خطی را به وجود می آورد که در 3 آوریل 1973 به عنوان کد محصول جهانی (Universal Product Code) انتخاب شد . در 26 ژوئن 1974 ،در سوپرمارکت Marsh در ایالت Ohio شهر Troy  اولین محصول فروشگاه ( یک بسته آدامس ) بوسیله یک دستگاه بارکد خوان فروخته شد  ( این بسته آدامس حالا در موزه Smithsonian تاریخ آمریکا موجود است )
 درسال 1992 مدال ملی تکنولوژی توسط رئیس جمهور George H. W. Bush به Woodland اهدا شد.

در حالی که ممکن است چنین به نظر برسد که بارکد ها همیشه با ما بوده اند ، اما بارکد ها تا دهه ی 1970 کاربردی نداشتند . تا اینکه در سال 1974 اولین اسکنر (بارکد خوان) ساخته شد و اولین محصول بارکد گذاری شد .
 ایده استفاده از بارکد به مدتی قبل برمی گردد ، در سال 1932 والاس فلینت پیشنهاد داد که برای کنترل خرده  فروشی ها می توان از یک سیستم  اتوماسیون استفاده نمود ، در حالی که فکر و ایده او در آن زمان قابل انجام نبود اما او ایده اش را در  حرفه ی خود پی گیری کرد .  فلینت آدمی خسیس و صاحب یک فروشگاه زنجیره ای مواد غدایی بود . ایده های او در حدود 40 سال بعد منجر به توسعه کد  UPCشد .
طی دهه ی 40 ، 50 و 60 چندین نمونه کد مختلف از جمله bull's eye , numeral و چند نمونه دیگر توسعه پیدا کرد ،تعداد زیادی از نرم افزاهای جزئی باعث توسعه بارکد شدند و کاربرد آن در صنعت رونق بیشتری یافت.


٣-٢   ضرورت استفاده از بارکد :
گرداندن یک فروشگاه کار مشکل و پردردسرى است. مدیران و صاحبان آن باید از میزان موجودى که از هزاران کالاى کوچک و بزرگ دارند، مطلع باشند (کالاهایى که مجبور به خرده فروشى آن هستند و در زمان طولانى از انبارهایشان بیرون مى روند.(
همین طور که فروشگاهها، بزرگ و بزرگتر شدند تا به فروشگاههاى زنجیره اى امروزى رسیدند، کار مشکل و مشکل تر شد. نخست مجبور شدند در فروشگاهها را هرچند وقت یکبار ببندند و تمام کیسه ها و بسته ها و کنسروها را شمارش کنند٬ کار بسیار دشوارى بود.
این کار سخت و هزینه بردار بیش از یک بار در سال انجام نمى شد (انبارگردانى)، بنابراین مدیران فروشگاهها مجبور بودند بیشتر کارهایشان را بر اساس حدس و گمان انجام دهند و در نهایت این نیاز مادر اختراع شد!
١-٣-٢   سیستم بارکدگذارى چگونه آغاز شد؟
 در سال ۱۹۳۲ گروهى از دانشجویان رشته مدیریت بازرگانى دانشگاه هاروارد، تصمیم گرفتند روشى را انتخاب کنند تا بر اساس آن مشتریان کالاى مورد نظرشان را از درون کاتا لوگى پیدا کنند و سپس با برداشتن کارت هاى خاص چسبانده شده در کنار نام هر کالا و تحویل به مسؤول کنترل و قرار دادن آن در دستگاه کارت خوان و پانچ، مستقیماً کالا را از طریق انبار به باجه کنترل انتقال دهند و صورتحساب کامل را دریافت کنند و مهم تر از همه صاحبان فروشگاه از موجودى انبار خود اطلاعات به روزى داشته باشند.
 
شکل ١-٢
البته ایده سیستم «بارکدینگ» مدرن و پیشرفته از سال ۱۹۴۸ وارد سیستم تجارى شد.

٢-٣-٢   سیستم بارکد امروزى چگونه شروع به کار کرد؟
سال ۱۹۴۸ بود که رئیس یک فروشگاه مواد غذایى در آمریکا از کار کند و بى دقت کارکنان فروشگاه به ستوه آمد و براى پیدا کردن راه حل به مسؤولان دانشگاه (Drexel) مراجعه کرد تا تقاضاى ساخت سیستم کنترل خودکارى را داشته باشد، اما مسؤولان دانشگاه از این نظریه استقبال نکردند.یکى از دانشجویان فارغ التحصیل این دانشگاه به نام باب سیلور «Bob Silver» این گفت و گو را شنید و آن را با یکى از دوستانش «Norman Joseph Woodland » ٬در میان گذاشت و تصمیم گرفتند براى ساخت چنین سیستمى شروع به کار کنند. آنها در شروع از رمز و الفباى سیستم مورس الهام گرفتند و سعى کردند با چاپ و طراحى میله هاى پهن و باریک این شیوه را راه اندازى کنند و مدتى بعد هم به فکر سیستم بارکد نقطه اى و دایره اى افتادند.
سال ۱۹۴۹ بود که توانستند اختراع خود را ثبت کنند و در سال ۱۹۵۲ نخستین سیستم بارکدخوان را ساختند. «وودلند» که از سال۱۹۵۱در شرکت IBM مشغول به کار شده بود، توانست با استفاده از موقعیتهایى که در آنجا برایش ایجاد مى شد، به کمک دوستش در سال ۱۹۵۲ دستگاهى به بزرگى یک میز تحریر بسازد و ۲ جزء اصلى در آن تعبیه کرد:
 ١ - یک حباب (لامپ) ۵۰۰ واتى به عنوان منبع نور.
 -۲ با استفاده از آنچه در سیستم ساخت فیلم (براى تراک هاى صوتى استفاده مى شد) مجرایى لوله اى ساخت و این لوله را به یک نوسان سنج متصل کرد و سپس یک قسمت کاغذ را به شکل کدهاى خطى در جلوى پرتوى نور خارج شده از منبع نور، علامت گذارى کرد. پرتو منعکس شده به مجرا مى رسید و در طرف دیگر گره اى ناشى از حباب پرقدرت کاغذ را مى سوزاند. او بدون هیچ کم و کاست به آنچه مى خواست، رسیده بود. درحالى که کاغذ حرکت مى کرد، علایم روى دستگاه نوسان سنج تغییراتى مى کرد و در نهایت توانسته بودند دستگاهى داشته باشند که به کمک آن موضوعات چاپ شده، خوانده مى شد.
بعداً متوجه شدند لامپ ۵۰۰ واتى میزان الکتریسیته اى زیادتر از آنچه آنها نیاز داشتند، تولید مى کند و میزان اضافى، علاوه بر بالا بردن هزینه ها، گرماى اضافى هم تولید مى کرد و از طرفى نگاه کردن به آن باعث آسیب چشم مى شد، بنابراین به فکر استفاده از منبعى افتادند که تمام نور مورد نیاز آنها را در فضاى کوچکى متمرکز کند. همان کارى که امروزه «لیزر» انجام مى دهد، اما در سال ۱۹۵۲ لیزر موجود نبود!
بعدها با گسترش و تولید لیزر «Laser» توانستند دستگاههاى بارکدخوان ارزان ترى تولید کنند. گرچه «باب سیلور» فرصت استفاده درست از دانش خود را در شرایط آسان تر نیافت و در ۳۸سالگى فوت کرد، اما همکارش کار را ادامه داد.
در سال ۱۹۷۲ سیستم بارکد نقطه اى نیز در عمل مورد استفاده قرار گرفت، اما این روش چندان موفق نبود (زیرا حین چاپ براحتى مغشوش مى شد(.
در سال ۱۹۷۴ وودلند در IMB سیستم بارکد خطى را گسترش داد و نخستین محصول خرده فروشى (محصولاتى چون آب میوه و آدامس) به این طریق فروخته شد. (و جالب اینکه در حال حاضر یک بسته از آن آدامس در موزه اى در آمریکا نگهدارى مى شود(.
و سرانجام آقاى وود در سال ۱۹۹۲ توانست مدال ملى تکنولوژى را بابت به کارگیرى سیستم بارکد دریافت کند. (تنها به خاطراستراق سمع دوستش آقاى سیلور(!
خلاصه آنکه، بارکدها و سایر برچسب هاى خوانا در جایى که نیاز به خوانده شدن اطلاعات با پردازش توسط کامپیوتر وجود دارد، استفاده مى شوند و کاربرها به عوض تایپ کردن رشته اى طویل از داده ها، تنها بارکد مورد نظر را جلوى دستگاه بارکدخوان قرار مى دهند و پردازش بدون نیاز به نیروى انسانى به طور کاملاً خودکار انجام مى شود. بنابراین بارکد شیوه شناسایى و تعیین هویت خودکار داده ها است.
معمولا ، اطلاعات مربوط به محصولات بصورت فایلهایی در حافظه كامپیوتر ذخیره می شوند كه برای دستیابی به آنها باید از كد مربوطه استفاده كرد. بعنوان مثال در هر فروشگاه فروشنده ، كامپیوتــری در دسترس دارد كه با استفاده ازآن و اسكنر متصل به آن ، باركد موجود در روی كالا را می خواند. با این عمل، كامپیوتر یك كد دریافت می كند و در حافظه به جستجوی اطلاعات مربوط به آن می پردازد. پس از یافتن اطلاعات متعلق به كالا ، آنها در صفحه نمایش كامپیوتر نمایان ساخته و قیمت كالا را اعلام می نماید در ضمن همزمان با فروش هركالا، یك واحد از تعداد كالاهای موجود در فروشگاه كسر می گردد. بدین ترتیب مدیر فروشگاه درهرلحظه می تواند دریابد كه چه تعداد از یك كالای خاص در فروشگاه  وانبار وجود دارد. لازم به ذكراست كه فروشنده می تواند هر زمان كه خواست قیمت را تغییر دهد. رقمى که توسط بارکد تولید مى شود، عموماً محصول خاصى را نشان مى دهد. سیستم بارکدینگ به طور معکوس هم کار مى کند، یعنى قادر است با دریافت رقم مربوط به یک محصول، بارکد مورد نظر را ایجاد بکند و در واقع نوعى خود شناسایى انجام مى شود.

٤-٢  فواید بارکد کردن :
 -۱ مصون بودن از خطاپذیرى به علت کاهش دخالت نیروى انسانى و وارد نشدن دستى اطلاعات.
 -۲ دسته بندى دقیق اطلاعات.
 -۳ سرعت بالا به همراه صحت ۱۰۰درصد.
 -۴ دسترسى آسان به اطلاعات واقعى و حقیقى (در جریان روند مدیریت) البته اگر: با دقت تمام کالاها در فروشگاهها بارکدگذارى شوند تا مراجعه کنندگان دچار دردسرهایى که ما با آن خوب آشنایى داریم، نشوند.
بارکد تقریبا در تمام بخشهای زندگی ما وجود دارد ٬ در سوپر مارکتها ٬ بیمارستانها٬ زندانها و حتی در خانه خودمان !
بارکد تقریبا به عنوان بخشی از زندگی روزمره ما مورد قبول همه قرار گرفته اما واقعا بارکد چیست و چه چیزی را نمایش میدهد ؟
مطمئن باشید فقط شما نیستید که دوست دارید سر از راز این خطوط و فضاهای میان آنها دربیاورید خطوطی که هر روز حد اقل بر روی برچسبهای مواد غذائی یا نامه های پستی خود می بینید .
همه آنها به نظر یکسان می آیند اما اینچنین نیست زیرا هر صنعتی روش کدگذاری مخصوص به خود را دارد و از آن به عنوان استاندارد استفاده میکند که در بخشهای بعدی این روشها را توضیح خواهیم داد .
 اگر در فکر بکارگیری تکنولوژی بارکد در شغل خود هستید موارد مهمی است که باید در نظر بگیرید تا این تکنولوژی بر تمام مشکلات شما غلبه کرده و کار شما را سهولت ببخشد .
به تمام سوالاتی که در ذهن شما نقش بسته به درستی پاسخ دهید تا بتوانید برنامه خود را اجرا کنید .
در این قسمت شما درباره موارد زیر اطلاعاتی را به دست خواهید آورد :
 ● بارکد
 ● روشهای کدگذاری
 ● انواع بارکد خوان ( ثابت و سیار(
 ● سازگاری بارکد با کامپیوتر شما
 ● چاپ بارکد
 ● صنایع و نرم افزارها

٥-٢  انواع مختلف روشهای کدگذاری :
بارکد در شکلهای مختلف ارائه میشود که ساده ترین نوع آن را حتما در فروشگاهها و یا سوپر مارکتها دیده اید .
اما استانداردهای دیگر بارکد هم وجود دارد که در صنایع مختلف استفاده می شود مثل : مراکز درمانی , کارخانه های صنعتی و … که تمام اینها نحوه کدگذاری (Symbology) منحصر به فرد برای خود را دارند که غیر قابل تغییر هستند. حال این سوال پیش می آید که چرا اینهمه کدهای متفاوت وجود دارد ؟ این سوال به سادگی قابل جوابگوئی است چرا که Symbology های مختلف برای حل مشکلات صنایع گوناگون به وجود آمده اند .
٦-٢  انواع باركد :
سمبلهای مختلفی برای باركد وجود دارد كه در جزییات فنی با هم فرق دارند این جزییات عبارتند از:
عرض نوارها، ست كاراكتر،روش به رمز در آوردن، خصوصیات CHECKSUM وغیره دو نوع باركد وجود دارد: خطی و دو بعدی .

١-٦-٢   باركد خطی :
یك باركد خطی می تواند حداكثر حدود 20 كاراكتر را در خود جای دهد .اسكن كردن یك باركد دسترسی اتوماتیك به اطلاعات بانك داده را میسر می كند . این باركد به دو قسمت تقسیم می شود كه هر قسمت دارای انواع مختلفی می باشند كه در ادامه توضیح داده شده است :

  الف  (باركد رقمی :
این باركد شامل انواع زیر است :
 ) : EAN-13 مخصوص اروپا(
 ) : EAN-8 نوع فشرده كد EAN برای استفاده در تولیدات كوچك (
) : UPC-A مخصوص تولیدات جهانی در امریكا و كانادا(
 ) : UPC-E نوع فشرده كد UPC  برای استفاده در تولیدات كوچك(
 ) :CODE 11مورد استفاده در تجهیزات مخابراتی )
 ) : INTERLEAVE 2 OF 5 کد فشرده جهت استفاده در صنعت و بارهای هوایی (
 ) : INDUSTRIAL 2 OF 5 یك نوع كد قدیمی (
 ) : STANDARD 2 OF 5 یك نوع كد قدیمی (
 ) : CODA BAR یك نوع كدقدیمی برای استفاده درسیستم كتابخانه ها و بانكهای خون (
 ) : PLESSEY یك نوع كد قدیمی(
 ) : MSI  نوع تغییر یافته PLESSY كه در امریكا استفاده می شود(
) : POSTNET سرویس ارسال اتوماتیك پستی در امریكا (

ب  ( باركد: ALPHANUMERIC
این باركد انواع زیر را دارا است :
) : CODE 39 مورد استفاده  در تمام كشورها (  
 ) : CODE 93 كد فشرده شبیه به كد 39(
 ) : CODE 128  دارای قابلیت ذخیره و چگالی بالا مورد استفاده در تمام كشورها(
 ) : LOGMARS  شبیه به كد  ( 39

٢-٦-٢  باركد دوبعدی :
باركد دوبعدی می تواند تا 1850 كاراكتر را در یك سمبل ذخیره كند و می تواند مقدار قابل توجهی آسیب را تحمل كند در حالیكه به وسیله اسكنر می تواند خوانده شود.
این نوع باركد دارای انواع مختلف زیر می باشد :
 ) : PDF 417 مناسب برای به رمز در آوردن حجم بالای اطلاعات(
 ) : DATAMATRIXمی تواند حجم بالای اطلاعات را نگهداری كند‌(
 ) : MAXICODE دارای طول ثابت كه برای بسته بندی اتوماتیك استفاده میشود(
 ) : QR CODE برای كنترل مواد و تایید سفارش (
DATA CODE
CODE 49
16K
٧-٢   چاپ باركد :
نشانه های باركدممكن است به روشهای مختلفی ایجاد شوند كه در زیربه آنها اشاره شده است :
توسط علامت گذاری مستقیم،توسط قلم لیزری یا چاپ جوهرافشان،یا به طورعادی تر و عمومی تر بوسیله تصویر كردن یا چاپ نشانه باركد بر روی یك بر چسب مجزا .
 اصطلاح چاپ یا چاپگر در اینجا به موضوع تولید باركد اشاره دارد.
جدول زیر نام ، مشخصات و کاراکترهای مجاز مورد استفاده توسط  برخی از این بارکدها را نشان می دهد:
مشخصه و کاراکترهی مجاز    نام بارکد
اولین و آخرین کاراکتر در بارکد باید  A, B, C و یا D باشد سایر کاراکترها می تواند ارقام صفر تا 9 و یا یکی از علامت های    $,/,+,-,:,. باشد    Codabar
تمام کاراکترهای اسکی    128 Code
A - Z, 0 - 9,   space,  ‘ + ’,  ‘ . ’,  ‘ - ’,  ‘ / ’,  ‘ $ ’,  ‘ % ’    Code 39 (3 of 9)
تمام کاراکترهای اسکی    Code 39 (full ASCII)
تمام کاراکترهای اسکی    Code 93
بارکد با طول ثابت 7 رقم شامل ارقام 0 تا 9    EAN 8
بارکد با طول ثابت 12 رقم شامل ارقام 0 تا 9    EAN 13
بارکد با طول متغیر ، شامل فقط ارقام 0 تا 9    Interleaved 2 of 5
بارکد با طول متغیر ، شامل فقط ارقام 0 تا 9    MSI
بارکد با طول ثابت 5 ، 9 و 11 رقم شامل فقط ارقام 0 تا 9    Postal / Postnet
بارکد با طول ثابت 11 رقم شامل ارقام 0 تا 9    UPC-A
بارکد با طول ثابت 6 رقم شامل ارقام 0 تا 9 که آخرین رقم باید بزرگتر از 5 باشد    UPC-E

جدول١-٢) نام ، مشخصات و کاراکترهای مجاز مورد استفاده توسط هر یکاز  بارکدها
٨-٢   معرفی انواع بارکد
حالا با هم نگاهی کوتاه به برخی از Symbology های معمول می اندازیم و ببینیم چگونه و کجا و چرا از آنها استفاده میکنیم :
١-٨-٢                           UPC/EAN  
این نوع کدگذاری برای کنترل خروجی ( کنترل نهائی ) به کار برده میشود . کد UPC با طول ثابت میباشد و به طور
خاص در فروشگاهها و کارخانجات تولید کننده مواد غذائی کاربرد دارد . این کد برای سوپرها و این چنین مواردی در نظر گرفته شده است که با استفاده از 12 رقم فضای مناسبی برای تعریف محصولات در اختیار ما قرار میدهد .
بارکد  EAN برای نخستین بارجهت تعیین مشخصات کالا در سوپرمارکت ها استفاده شد. بدین ترتیب،محصولی که دارای این بارکد بود،همه مشخصات خود را به همراه داشت.
 ١-١-٨-٢     بارکد ١٣ : EAN
تعداد  رقمهای EAN  درحا لت استاندارد ۱۳ رقم است،اما در حالتهای خاص از کد ۸ رقمی نیز استفاده می شود.
نخستین دو رقم(گاهی سه رقم)اول مربوط به کد کشوراست مثلاً کشور آلمان بااعداد٤٣٬٤٢٬٤١٬٤٠ وکشور ایران با عدد ٦٢٦ مشخص می گردد.بنابراین یکی از راههایی که می توانید کشور تولید کننده محصولات مورد نظر خود را  با آن تشخیص دهید،کنترل بارکد محصول و دو یا سه عدد اول آن است.کافیست عدد آنرا با جدول ارائه شده مقایسه کنید.٥رقم بعدی تولیدکننده محصول را مشخص می کند که البته در کشورهایی که کد آنها سه رقمی است ٤رقم نمایانگر تولید کننده خواهد بود. برای مثال چنانچه محصولات شرکت نیوا را با هم مقایسه کنید خواهید دید که کد شرکت نیوا عدد٥۸٠۸ است.بنابر این چنانچه تنها یک بارکد به دستشان برسد،تولید کننده و کشور تولیدشده را خواهید یافت.به دنبال آن پنج رقم بعدی کد محصول است که توسط تولید کننده تعیین می گردد. و بالاخره رقم آخر رقم کنترل است. این رقم ، با محاسباتی از١٢ رقم قبلی به دست می آید.در کشور هایی که استفاده از EAN را پذیرفته اند، موسسه ای جهت ارائه و ثبت اطلاعات بارکد وجود دارد،سیستمی که EAN تحت پوشش موسسه بین المللی قرار دارد که مقر آن در بروکسل بلژیک است.

 الف   ( تاریخچه  ١٣  EAN:
در سال١٩٧٧ کد  AENدر بین ١٢ کشور جامعه اروپا مورد استفاده قرار گرفت. اما امروزه در اغلب کشورهای اروپایی، آمریکا، کانادا، استرالیا و آسیا مورد استفاده می باشد. اجناس بارکد دار در سوپرمارکت ها شناسنامه خود را همراه دارند وبدین صورت کار محاسبه را آسان می کنند. کالای انتخاب شده درمعرض یک اسکنر بارکد یا بارکد خوان قرار می گیرد،قیمت آن محاسبه شده از موجودی انبار کسر و کار با سرعت و دقت انجام می گیرد.چنانچه شکل بارکد مخدوش شده باشدبه طوریکه بارکد خوان قادر به خواندن آن نگردد ناچار به وارد کردن عدد بارکد خواهیم بود که البته کار وقت گیرو کم دقتی است چرا که امکان وارد کردن کد اشتباه وجود دارد.
ب  ( محاسبه عدد کنترلی(رقم سیزدهم) :
 محاسبه رقم کنترل یا همان رقم ١٣ بارکد١٣ EAN به این صورت است.طبق جدول اعداد را از سمت چپ،زوج و فرد در نظر بگیرید زوج ها را در عدد ١ و فرد ها را در عدد ٣ ضرب کرده و با هم جمع کنید. عدد به دست آمده را باید با کوچکترین عددی که حاصل کار قابل تقسیم بر ١٠ باشد جمع بزنید. این عدد کوچک همان رقم کنترل بارکد است. شما می توانید به راحتی این محاسبات را بر روی بارکد محصولات آزمایش کنیدو از صحت آن مطمئن شوید.

ج   ( ساختار بارکد :
هر خط بارکد نشان دهنده عدد ١ و هر فضای خالی نمایش دهنده صفر است و تمام بارکد با صفرویک نمایش داده می شود. بهتراست برای سادگی کار یک مثال عددی بزنیم و همه چیز را از آغاز شرح دهیم. بارکد مورد نظر٠٠٧٥٦٧٨١٦٤١٢٥ یک عدد ١٣ رقمی که در این حالت عدد آخر یعنی ٥،عدد یا رقم کنترل است.٠٠ رقم سیستم است که در این حالت کشور آمریکا را نشان می دهد. ٧٥٦٧٨ کد یا رقم مربوط به تولید کننده کالاست. ١٦٤١٢ کد یا رقم مربوط به کالای تولیدی است بنابراین بایستی رقم کنترلی را برای بارکد ٠٠٧٥٦٧٨١٦٤١٢ محاسبه کنیم.

 طبق جدول زیر عمل کنید:

2    1    4    6    1    8    7    6    5    7    0    0    بارکد
فرد    زوج    فرد    زوج    فرد    زوج    فرد    زوج    فرد    زوج    فرد    زوج    موقعیت
3    1    3    1    3    1    3    1    3    1    3    1    عدد ثابت
3*2    1*1    3*4    1*6    3*1    1*8    3*7    1*6    3*5    1*7    3*0    1*0    محاسبه
6    1    12    6    3    8    21    6    15    7    0    0    نتیجه

 اعداد نتیجه را با هم جمع کنید.
٨٥=٦+١+١٢+٦+٣+٨+٢١+٦+١٥+7+٠+٠
عدد به دست آمده یعنی ٨٥ را بایستی با یک عدد جمع کرد به طوری که حاصل قابل تقسیم بر ١٠ باشد. عدد مورد نظر،عدد کنترلی خواهد بود در اینجا عدد ٥ بنابراین بارکد مورد نظر به صورت زیر خواهد بود: ٠٠٧٥٦٧٨١٦٤١٢٥. بارکد را به طور کلی به دو قسمت که با خطوط حفاظتی وسط از هم جدا می گردد به بارکد های سمت چپ و راست تقسیم می کنند. هرعدد بسته به موقعیت قرار گیری زوج و فرد بودن آن ،صفر و یک های متفاوتی به خود می گیرد که از جدول زیر تبعیت می کند:

کدگذاری سمت چپ    کدگذاری سمت چپ    عدد
زوج و فرد    زوج    فرد    
1110010    0100111    0001101    0
1100110    0110011    0011001    1
1101100    0011011    0010011    2
1000010    0100001    0111101    3
1011100    0011101    0100011    4
1001110    0111001    01100011    5
1010000    0000101    0101111    6
1000100    0010001    0111011    7
1001000    0001001    0110111    8
1110100    0010111    0001011    9

.* مثال  :
• بارکد مورد نظر: ٧٥٠١٠٣١٣١١٣٠.
•  ٧٥ کد کشور مکزیک.
  •١٠٣١ که تولید کننده در اینجا شرکت پپسی کولاست.
•  ٣١١٣٠ محصول مورد نظر نوشابه قوطی.


 برای محاسبه به شکل زیر عمل می کنیم:

0    3    1    1    3    1    3    0    1    0    5    7    Barcode
O    E    O    E    O    E    O    E    O    E    O    E    Position
3    1    3    1    3    1    3    1    3    1    3    1    weighting
0*3    3*1    1*3    1*1    3*3    1*1    3*3    0*1    1*3    0*1    5*3    7*1    calculation
0    3    3    1    9    1    9    0    3    0    15    7    Weighted
 نتیجه را با هم جمع می کنیم .
٥١=٠+٣+٣+١+٩+١+٩+٠+٣+٠+١٥+٧
عدد   ٥١ را بایستی با عدد ٩ جمع کرد تا حاصل قابل تقسیم بر ١٠باشد بنابراین عدد کنترلی ٩ می باشد . براساس آنچه گفته شد اعداد به گونه زیر کدگذاری می شوند            :
١) خطوط حفاظتی سمت چپ(همیشه یکسان) ١٠١  
٢) رقم دوم کد سیستم (٥) ٠١١٠٠٠١  
 ٣) اولین رقم تولید کننده(٠) ٠١٠٠١١١
 ٤) دومین رقم تولیدکننده(١) ٠٠١١٠٠١  
 ٥) سومین رقم تولید کننده (٠) ٠١٠٠١١١
٦) چهارمین رقم تولید کننده (٣) ٠١١١١٠١
٧) پنجمین رقم تولید کننده(١) ٠١١٠٠١١
٨) خطوط حفاظتی وسط(همیشه یکسان) ٠١٠١٠
٩) اولین رقم تولید کننده (٣) ١٠٠٠٠١٠
١٠) دومین رقم تولید کننده(١) ١١٠٠١١٠
 ١١) سومین رقم تولید کننده (١) ١١٠٠١٠
١٢) چهارمین رقم تولید کننده(٣) ١٠٠٠٠١٠
١٣) پنجمین رقم تولید کننده(٠) ١١١٠٠١٠
١٤) رقم کنترلی(٩) ١١١٠٠١٠
١٥) خطوط حفاظتی سمت چپ(همیشه یکسان)١٠١

 ٢-٨-٢     ٣٩                     Code
این روش کد گذاری به این دلیل ایجاد شد تا در صنایعی که احتیاج به استفاده از حروف نیز در کنار ارقام دارند به کار برده شود . این روش کدگذاری عمومی ترین روش کدگذاری است که از قدیم به کار برده میشود . این نوع کدگذاری معمول درا تمام صنایع - به استثناء تولید کنندگان موادغذائی – به کار گرفته میشود اما با توجه به اینکه بارکد دارای طول زیادی خواهد بود برای مواردی که اندازه برچسب روی اقلام تولیدی گزینه ای قابل توجه باشد پیشنهاد نمی شود.
 ٣-٨-٢   ١٢٨ Code
این روش کدگذاری وقتی به کار می آید که شما انتخاب زیادی از حروف و ارقام داشته باشید . در صنایعی که اندازه برچسب روی اقلام  ،گزینه قابل توجه باشد این روش کدگذاری انتخابی مناسب برای شماست چرا که فشرده و خوانا است . از این روش کدگذاری معمولا در حمل و نقل استفاده میکنند که در آن اندازه لیبل یک مورد مهم میباشد .
كد ١٢٨ امكان كد گذاری همه ی ١٢٨حرف مربوط به مجموعه كاراكترهای كد اسكی را ارائه می كند. این كد با استفاده از خطوط و فضاهای خالی با ٤ پهنای مختلف ، به بیشترین فشردگی ممكن سمبل ها نسبت به روش های قدیمی تر خود كه از خطوط و فضاهای خالی با ٢ ضخامت مختلف استفاده می كردند ، رسیده است.
 كد ١٢٨ ممكن است به صورت دو طرفه (از هر دو جهت ) اسكن شود و محدودیتی هم برای تعداد كاراكترها در هر باركد وجود ندارد. هر چند ممكن است طول باركد با توجه به نوع اسكنر مورد استفاده و یا مكان مورد نظر برای چاپ باركد محدود شود .
 اما این روش محدودیتی برای طول باركد ایجاد شده ندارد. كد ١٢٨ سه مجموعه كاراكتری متفاوت دارد كه در جدول مشخصات باركد به نام های Code Set A و Code Set B و Code Set C مشخص شده است .هر كدام از این سه مجموعه كد می تواند با كاراكتر شروع مربوط به خودش مورد انتخاب واقع شود. كاراكتر خاص `shift` در هر مجموعه به شما امكان می دهد تا بتوانید در بین یك كد ست از كد ست های دیگر هم استفاده كنید با این توصیف امكان استفاده ازچند كد ست در یك بار كد وجود دارد. با استفاده از این روش طول باركد چاپ شده می تواند به كمترین حد ممكن خود برسد.
در صورتی كه داده ها فقط شامل اعداد باشد استفاده از مجموعه كد C باعث می شود تا طول باركد چاپ شده به كمترین حد ممكن تقلیل پیدا كند . البته باید این نكته را در نظر داشته باشید كه برای استفاده از Code Set C بایستی تعداد ارقام رشته ای كه می خواهید باركد آن را چاپ كنید زوج بوده و حداقل 4 رقم و یا بیشتر طول داشته باشد. هر كدام از مجموعه كدهای A,B,C یك یا چند كاراكتر برای توابع خاص رزرو كرده اند از ویژگی های كد 128 استفاده از رقم كنترل برای بررسی صحت باركد خوانده شده توسط دستگاه اسكنر باركد می باشد.

١-٣-٨-٢    ساختار باركد ١٢٨ به صورت زیر است:
       • یك فضای یكنواخت و یا خالی در سمت چپ خطوط باركد
       • كاراكتر شروع
       • تعداد نامحدودی از داده ها
       • رقم كنترل صحت

انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

انجام پایان نامه | دانلود مقاله

سفارش پایان نامه

نقشه