انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

انجام پایان نامه|پایان نامه شهر الکترونیک

شهر الکترونیک
آرمان شهر دیجیتال
 
شهر الکترونیک یک اختراع و یا یک پیشنهاد نوآورانه نیست بلکه واقعیتی است که بر اساس نیاز جای خود را باز می‌کند اگر امروز چشم خود را بر نیاز ببندیم فردا باید با پرداخت هزینه بیشتر قدم در اجرای آن بگذاریم

شهر الکترونیک چیست؟
شهر الکترونیک یکی از خاستگاه‌های مدیران شهری و شهروندان در عرضه کردن و مورد استفاده قرار دادن خدمات شهری است. شهر الکترونیک عبارت از شهری است که اداره امور شهروندان شامل خدمات و سرویس‌های دولتی و سازمان‌های بخش خصوصی بصورت برخط (online) و بطور شبانه‌روزی، در هفت روز هفته با کیفیت و ضریب ایمنی بالا با استفاده از ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاربردهای آن انجام می‌شود. یا به عبارت دیگر می‌توان گفت در شهر الکترونیکی تمام خدمات مورد نیاز ساکنان از طریق شبکه‌های اطلاع‌رسانی تامین شود.

به این ترتیب دیگر نیازی به حرکت فیزیکی شهروندان برای دسترسی به خدمات دولت و نهادهای خصوصی نیست. در این شهر الکترونیکی ادارات دیجیتالی جایگزین ادارات فیزیکی می‌شوند و سازمان‌ها و دستگاه‌هایی همچون شهرداری، حمل و نقل عمومی، سازمان آب منطقه‌ای و... بیشتر خدمات خود را به صورت مجازی و یا با استفاده از امکاناتی که ICT در اختیار آنان قرار می‌دهد به مشترکین و مشتریان خود ارائه می‌دهند.

در شهر الکترونیک علاوه بر اینکه شهروندان در شهر مجازی و در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های الکترونیک حرکت می‌کنند، قادرند خدمات جاری خود را همچون خریدهای روزمره از طریق شبکه انجام دهند. البته باید به این نکته توجه کرد که شهر الکترونیک یک شهر واقعی است که دارای شهروند، اداره‌ها و سازمان‌های مختلف و... است که در آن فقط ارتباطات و برخی تعامل‌های اجتماعی و تأمین بخش عمده‌ای از نیازهای روزمره از طریق اینترنت صورت می‌گیرد.

می‌توان بیشترین ویژگی‌های این شبکه اطلاع‌رسانی را در شبکه حمل و نقل شهری و اطلاع‌رسانی در مورد حوادث غیرمترقبه جست‌وجو کرد که در زمان بروز حوادث غیرمترقبه با توسل به این سیستم می‌توان در کمترین زمان بحران پیش آمده را در منطقه مدیریت کرد.

شهر الکترنیک یک نیاز غیرقابل انکار
رویکرد جهانی طی ۲۰ سال گذشته به سمت اطلاعاتی شدن جوامع بوده و امروزه جامعه‌ای پیشرفته‌تر است که به لحاظ اطلاعاتی سرعت و قابلیت بیشتری در تولید و تبادل اطلاعات داشته باشد. باتوجه به تکنولوژی‌‏های جدید که پیچیدگی زندگی اجتماعی را به دنبال دارند، نیازمند تسهیل امور مختلف زندگی هستیم و بدون توجه به فناوری بسیاری از امور، زندگی قابل عمل، پی‌‏گیری و اجرا نیست.

در حال حاضر تکنولوژی اطلاعات این امکان را به افراد داده و کمک می‌‏کند تا سریع‌‏تر به اهداف خود دست یابند. ایجاد شهر الکترونیک و قدم گذاشتن در مرحله تکنولوژی IT نیز یک فرصت انکارناپذیر است. این شهر عاملی در جهت ایجاد سازمان‌های شیشه‌ای است به گونه‌ای که تمام کارکردها و هدف‌های سازمان به طور شفاف قابل مشاهده باشد.

شهر الکترونیک دسترسى الکترونیکى شهروندان به شهردارى، ادارات دولتى، بنگاه‌هاى اقتصادى و کلیه خدمات فرهنگى و بهداشتى شهرى به صورت شبانه‌روزى را قابل اطمینان و امن مى‌کند. این شهر از بستر پیشرفته اطلاعات مخابراتى برخوردار است، به صورتى که مى‌توان از طریق کامپیوتر با خانه‌ها، مدارس، ادارات و غیره ارتباط برقرارکرد.

مزایای شهر الکترونیکی
از مزایای اقتصادی پیاده‌سازی طرح شهر الکترونیکی می‌توان به کاهش هزینه‌هاى تردد شهرى، افزایش سرمایه‌گذارى در نتیجه گسترش ارتباطات جهانى، صرفه جویى در مصرف سوخت‌هاى محدود، تسهیل انجام امور اقتصادى به خاطر ۲۴ ساعته بودن ارائه خدمات و... اشاره کرد. کاهش زمان اتلاف شده شهروندان در ترافیک، عرضه بهتر خدمات، توزیع عادلانه‌تر امکانات، کاهش آلودگى محیط زیست، افزایش اشتغال و بهبود مدیریت پایدار شهرى از ویژگی‌های اجتماعی شهر الکترونیکی است.

مهم‌ترین اثرات فرهنگى این شهر نیز شامل اطلاع‌رسانى سریع، انتشار نشریات الکترونیکی برای شهروندان، آموزش مجازى، ایجاد کتابخانه دیجیتالى، افزایش سواد و ایجاد نوعى جهان‌نگرى است که به افزایش رفاه و ارتقاى فرهنگ کمک می‌کند. در واقع در شهر الکترونیکی دیگر به شهر به مثابه کالبدی که ساختمان‌های بلند، خیابان‌های پرترافیک و آلودگی‌های زیست‌محیطی را دربرمی‌‌گیرد نیست، بلکه شهری است که درآن تعامل میان شهروندان و مسؤولان اهمیت بیشتری می‌یابد و این تعاملات دو سویه است که محیط اجتماعی مطلوبی را برای شهروندان ایجاد می‌کند.

این موضوع به ویژه در مورد کلا‌ن شهرها اهمیت دارد. در شهر الکترونیک کلان شهرها، شهرهایى نیستند با آسمان خراش‌هاى بزرگ، سینماهاى عظیم، سالن‌هاى بزرگ به عنوان محل‌هایى براى تعامل و... بلکه شهرهایی هستند که با زندگی در آنها مى‌توان فیلم‌هاى بزرگ را در صفحات کوچک دید، پشت میز خود در موزه‌ها گردش کرد و به طور کلی دیگر نیازى به چارچوب‌هاى شهرى گذشته نیست. در واقع شهر الکترونیک به معنای شهروند سالاری در مدیریت شهری است.

فعالیت‌های شهر الکترونیک
بسیاری از فعالیت‌هایی که در شهرهای عادی صورت می‌پذیرد قابلیت اجرا در به صورت الکترونیکی و در غالب شهرهای الکترونیکی را دارا می‌باشد و شاید می‌توان گفت این مجموعه فعالیت‌ها در شهرهای الکترونیکی به صورت راحت‌تر اجرا می‌گردد. فعالیت‌های انجام گرفته در یک شهر الکترونیک را می‌توان به مجموعه‌هایی تقسیم کرد که بعضی از آنها عبارتند از:

1- فعالیت‌های بانکی: مثل پرداخت قبوض، برداشت پول از حساب، انتقال پول و غیره
2- فعالیت‌های اداری: مثل ثبت اسناد و املاک، درخواست پاسپورت و امثال آن
3- فعالیت‌های تجاری: مثل خرید و فروش کالا، موسیقی، فیلم و مواد غذایی
4- فعالیت‌های تفریحی: مثل بازی‌های رایانه‌ای، بازدید از موزه‌ها و پارک‌ها
5- کسب اطلاعات: اخبار، روزنامه‌ها، نشریات، وضعیت آب‌ و‌ هوا، ترافیک شهری، ساعات پرواز هواپیماها و...
6- فعالیت‌های علمی: تحقیق در مورد پروژه‌ها، یافتن مقاله‌ها، دسترسی به منابع معتبر، کتابخانه‌‌ها و کتاب‌ها و تالیفات جدید

7- فعالیت‌های آموزشی: مدرسه، دانشگاه و سایر آموزشگاه‌ها
8- فعالیت‌های سیاسی: شرکت در انتخابات، اعلام‌ نظر ‌به مجلس و بخش‌های سیاسی باز
9- فعالیت‌های مسافرتی: رزرو بلیط سفر، رزرو هتل و کرایه اتومبیل
10- کاریابی و درخواست کار: آگاهی یافتن از فرصت‌های کاری، پر‌‌کردن فرم درخواست کار، ارسال و گرفتن نتیجه
11- فعالیت‌های درمانی: مراجعه به پزشک، دریافت دستورالعمل‌‌های ایمنی و اطلاع از تازه‌های پزشکی
12- فعالیت‌های تصمیم‌گیری: بهترین و‌ ‌خلوت‌ترین مسیر در شهر برای رسیدن به مقصد، بهترین رستوران برای صرف غذا، بهترین اماکن تفریحی و سایر بهترین‌ها

شهر الکترونیکی چگونه شهری است؟
برای درک بهتر و پاسخ به این سئوال به ارائه چند نمونه می‌پردازیم: برای مثال فردی که به دنبال ساخت ساختمان و متقاضی دریافت مجوز از شهرداری است پس از ورود به شبکه اطلاع‌رسانی شهرداری، خدمات مورد نیاز خود به همراه مشخصات زمین تحت مالکیت و ساختمان دلخواه خود را وارد شبکه می‌کند، سپس شهرداری الکترونیک بر اساس استانداردهای موجود، میزان مساحت قابل ساخت و طبقات ساختمان را به متقاضی اعلام می‌کند و در نهایت فرد متقاضی بر اساس مجوز شهرداری با ورود به شبکه مهندسان مشاور با یکی از شرکت‌های مشاور بر اساس طرح و قیمت مناسب به توافق می‌رسد.

در این مرحله متقاضی حتی قادر است طرح ارائه شده از سوی مهندس مشاور را به صورت سه بعدی روی صفحه مانیتور مشاهده و اصلاحات دلخواه خود را اعمال کند. این طرح پس از تایید از سوی شهرداری الکترونیک و صدور مجوز با ورود به شبکه امور پیمانکاران و با انتخاب بهترین پیشنهاد از لحاظ قیمت به مرحله عقد قرارداد رسیده و سپس به اجرا در می‌آید.

حتی ارائه گزارش کار از سوی پیمانکار به کارفرما نیز می‌تواند از طریق شبکه صورت پذیرد. کل این پروسه در شبکه هوشمند می‌تواند در کمتر از 2 ساعت به پایان رسد، در حالی که در شرایط عادی مراحل یاد شده به 1 تا 2 سال زمان نیاز دارد. همچنین در زمینه حمل و نقل شهری یکی دیگر از امکانات شهر الکترونیک این است که اگر تمام خودروها به سیستم موقعیت‌یاب محلی مجهز شوند در تمام طول مسیر از قدرت تشخیص موقعیت جغرافیایی خود برخوردار خواهند بود و پلیس نیز به این ترتیب توان مدیریت ترافیک را به راحتی در دست خواهد داشت.

علاوه بر این در چنین سیستمی اصولا تصادفی رخ نمی‌دهد، چرا که در صورت احتمال بروز برخورد میان دو متحرک با اعلام خطر به موقع در یک کیلومتر قبل از محل پیش‌بینی تصادف از بروز حادثه جلوگیری می‌شود. در حقیقت با این روش حوادث رانندگی تحت کنترل درآمده و حتی در صورت وقوع روی مانیتور پلیس ثبت می‌شود و نیازی به اطلاع‌رسانی مجدد نیست. بنابراین علاوه بر افزایش سرعت رسیدن پلیس به محل حادثه، دیگر نیازی به کشیدن کروکی نخواهد بود و همین امر کار شرکت‌های بیمه را سهل‌تر از گذشته می‌کند.

همچنین تصور کنید در یک شهر دیجیتالی وجود سیستم هوشمند تا چه حد قادر خواهد بود خدمات اورژانسی را گسترش دهد. برای مثال فردی را در نظر بگیرید که از یک طرف دچار عارضه قلبی شده و هر ثانیه برای او حکم مرگ و زندگی دارد و از طرف دیگر مرکز اورژانس هم نمی‌تواند در مورد صحت هر تماس تلفنی اطمینان حاصل کند، در این شرایط سیستم هوشمند به مرکز اورژانس این امکان را می‌دهد که به مجرد برقراری تماس تلفنی، محل سکونت تماس گیرنده و حتی نام مالک آن روی مانیتور مرکز اورژانس حک شود.

از سوی دیگر محل حادثه روی مانیتور آمبولانس قرار می‌گیرد و سیستم اطلاع‌رسانی جغرافیایی (GIS) نیز به مرکز اورژانس اطلاع می‌دهد که نزدیک‌ترین آمبولانس به شخص حادثه دیده کدام است و کوتاه‌ترین مسیر تا مقصد و نزدیک‌ترین مرکز فوریت‌های پزشکی و بیمارستان هم مشخص می‌شود. بنابراین با استفاده از سیستم ناوبری هوشمند در لوای طرح شهر الکترونیک، اطلاعات مکانی، مسیر حرکت، سرعت و موقعیت مربوط به وسایل نقلیه از جمله وسایل نقلیه عمومی، پلیس، آتش نشانی، آمبولانس‌ها، اتوبوس‌ها و دیگر وسایل قابل دریافت است.

اهمیت این موضوع وقتی بیشتر روشن می‌شود که توجه داشته باشیم سیستم‌های ناوبری مطلوب آن دسته از سیستم‌هایی هستند که امکان تغییر نقشه و استفاده از نقشه‌های موجود و به روز کشور، قابلیت حمل و نقل و قیمت قابل قبول و مناسب داشته و در بازار نیز به راحتی در دسترس باشند.

اجرای شهر الکترونیک
اصولاً چهار مرحله برای اجرایی کردن الگوی شهر یا شهرداری الکترونیک توصیه می‌شود. در مرحله اول که مرحله پیدایش نامیده می‌شود، لازم است سند راهبردی بر مبنای مطالعات میدانی از امکانات و پتانسیل‌های موجود تهیه شود. در این زمینه استفاده از تجربیات جهانی نیز مؤثر خواهد بود. توسعه زیرساخت‌ها و آموزش به کارکنان ادارات یا سازمان‌های وابسته به شهرداری صورت می‌گیرد. در مرحله دوم که مرحله ارتقاء نام دارد، شهرداری یا شهر الکترونیکی فعالیت خود را با ارائه ابتدایی‌ترین خدمات بر روی شبکه اینترنت از طریق وب‌سایت‌های طراحی شده آغاز می‌کند.

در مرحله بعد، مرحله تعامل، فعالیت‌هایی برای آموزش به کاربران و شهروندان شهر الکترونیک انجام می‌شود و در مجموع تعاملی دو سویه میان مدیران شهری و شهروندان از طریق وب‌سایت‌ها ایجاد خواهد شد. در مرحله یکپارچگی که آخرین حلقه ایجاد شهر الکترونیکی محسوب می‌شود، دامنه خدمات ارائه شده به شهروندان گسترش می‌یابد و خدمات متنوع‌تری عرضه می‌شود. در اجرای شهر الکترونیکی باید به ارائه سبک زندگی الکترونیک و در خور عصر توجه داشت و باید توجه کرد که سبک زندگی سنتی برای جامعه اطلاعاتی، تضادها و نابهنجاری‌های خاصی را به دنبال خواهد داشت

بنابراین یک الگوی مناسب زندگی با توجه به شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه مورد نظر و مناسب در جامعه اطلاعاتی، یکی از برنامه‌های شهرهای الکترونیک است. البته با توجه به اینکه توسعه شهرهای الکترونیک، دستاوردهای بسیاری را برای شهروندان، سازمان‌های شهری و دیگر ذینفعان شهر به همراه دارد، مطمئن هستم در صورتی که در کشور برنامه‌ریزی‌ها بر اساس اولویت‌های جهانی و واقعیت‌های موجود جهان که حرکت به سوی جامعه اطلاعاتی است انجام شود، اجرای شهر الکترونیک در اولویت قرار می‌گیرد


شهر الکترونيکی چيست
شهر الکترونيکی عبارت از شهری است که اداره امور شهروندان شامل خدمات و سرویس های دولتی و سازمان های بخش خصوصی به صورت و به صورت شبانه روزی و در هفت روز هفته باکيفيت و (online) برخط (ICT) ضریب ایمنی بالا و با بهره گيری از ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاربردهای آن انجام می شود. شهر الکترونيکی ما را از دنيای تک بعدی شهرهای سنتی و امروزی خارج کرده و به دنيای جدیدی راهنمایی خواهد کرد، دنيایی دوبعدی که دستاورد فناوری های نوین اطلاعات و ارتباطات می باشد. در گذر این زمان و در این حرکت روبه جلوی فناوری ما در آینده ای نه چندان دور دنيای سه بعدی را شاهد خواهيم بود که حتی تصور آن در حال حاضر برایمان ناممکن است .
فعاليت های شهر الکترونيکی بسياری از فعاليت هایی که در شهرهای عادی انجام می شود قابليت پياده سازی و اجرا در شهر الکترونيکی را دارد و به جرأت می توان گفت که این فعاليت ها در شهرهای الکترونيکی بسيار راحت تر از نمونه های فيزیکی آن خواهد بود. این مجموعه از فعاليت ها را می توان به گروه های زیر تقسيم کرد: ١) فعاليت های اداری: مانند ثبت اسناد و املاک ، درخواست گذرنامه و غيره ٢) فعاليت های بانکی : پرداخت قبوض، ( برداشت پول از حساب، انتقال پول، اعلام وصول و برگشت چک ٣ فعاليت های تجاری: خرید و فروش کالا، موسيقی ، فيلم ، خرید بليت هتل ها و هواپيماها ۴) فعاليت های تفریحی : بازی های رایانه ای، بازدید از موزه ها و پارک ها، انجام مسافرت های مجازی ۵) فعاليت های علمی : انجام تحقيقات علمی ، جست و جوی مقالات علمی ، استفاده از منابع کتابخانه ها، انتشار و چاپ کتاب های الکترونيکی ۶) دریافت اطلاعات : شامل اخبار، روزنامه ها، نشریات، ترافيک شهری، ساعات ورود و خروج قطارها بدون خارج شدن از منزل و یا محل کار ٧ (فعاليت های آموزشی : ثبت نام و رفتن به کلاس های مجازی و امتحانات مجازی کسب مدارک معتبر بين المللی ٨) فعاليت های گردشگری: رزرو بليت و هتل - رزرو اتومبيل در مقصد، انتخاب بهترین شهرها و مکان های تاریخی و مسافرتی برای گردشگری ٩) فعاليت های درمانی : مراجعه به پزشک و دریافت دستورالعمل های درمانی و پزشکی ، مشاوره با پزشک خانوادگی بدون نياز به حضور فيزیکی درمطب ١٠٠ فعاليت های تصميم گيری: انتخاب بهترین مکان برای مسافرت با توجه به وضعيت رزرو هتل ها و قطارها، انتخاب بهترین مسير برای رفتن به نقطه ای دیگر از شهر شهرداري الکترونيک ، سازماني است که با بهره گيري از فناوري اطلاعات ،  خدمات خود  را  در  حوزه  وظايف  شهرداري  به صورت سريع ،  قابل دسترس و امن به شهروندان ارائه مي کند .خدمات  اين  شهرداري به  صورت 24  ساعته  و فارغ  از محدوديت هاي  زماني و مکاني در شهر واقعي  است.
ويژگي هاي شهرداري الکترونيک
حذف پرونده هاي کاغذي و تبديل آن به اطلاعات ديجيتالي .
بخش هاي مربوط به پاسخگويي تلفني در سازمان.
توجه به ارتباطات الکترونيک و لزوم به کارگيري آن در بخش هاي پاسخگويي.
ايجاد محلي براي تبادل نظرات شهروندان درباره عملکرد شهردار و سازمان شهرداري.


پرداخت عوارض هاي مربوط به نوسازي و ... از طريق اينترنت.
حذف روند هاي مربوط به پرونده هاي شهرداري و کاهش افزايش رفت وآمد فيزيکي به سازمان.
اطلاع رساني روزبه روز  فعاليت هاي شهرسازي وامور مربوط به شهر.
ضرورت ايجاد شهرداري الکترونيک
در دنياي امروز که هر بيشتر به سمت ماشيني  شدن قدم مي گذاريم ديگر روابط چهره به چهره و مستقيم نمي تواند پاسخگوي مشکلات ما باشد در شهرهاي امروز ما با افزايش جمعيت ودر نتيجه آن افزايش ترافيک شهري رو به رو هستيم . هم چنين روش هاي بروکتراتيک گذشته و کاغذ بازي هاي پيشين نمي تواند روشي مناسب در جهت رسيدگي به کارهاي اداري شهروندان باشد از اين سازمان هاي مهم نظير شهرداري ها در شهرهاي بزرگ که به نوعي قلب تپنده شهر محسوب مي شوند بايد دست از روش هاي پيشين برداشته و وارد دنياي الکترونيک و مجازي شوند . دنياي که در آن فعاليت ها بسيار سريعتر و مطمئن تر انجام مي گيرد و نيازي به تراکم جمعيت در دنياي فيزيکي نيز نيست. بايد براي کاهش ترافيک شهري ، هزينه هاي انجام کار ، برخوردها و ناراحتي هاي رواني ، فساد اداري و دهها مشکلي که همه روزه درادارات و سازمان هاي بزرگ با آن روبرو هستيم چاره اي انديشيد وبهترين راه حل ايجاد سازمان هاي مجازي است که از مشکلات ياد شده مي کاهند و حتي به بهبود روند کاري نيز منجر مي شوند .     


براي کاهش بسياري از معضلات شهري از جمله ترافيک، آلودگي‌هاي زيست محيطي و هزينه‌هاي سنگين ناشي از ترددهاي غير ضروري شهروندان کشور در آينده‌اي نه چندان دور  بايد خدمات شهرداري از طريق شبکه اينترنت و پايگاه‌هاي الکترونيکي اين نهاد دريافت گردند .اين اقدام  خود يکي از گام هايي است که در مسير ايجاد دولت الکترونيک نيز مي تواند بسيار موثر باشد  .
شهر الكترونيكی چیست؟
دكتر علي‌اكبر جلالي ، كارشناس فناوري اطلاعات و ارتباطات - بزرگراه فناوری - ايران عضو جامعه اطلاعاتي جهاني است و تا كنون مشاركتهاي خوبي در تصميم سازي براي اين جامعه هزاره سوم داشته است. هدف از اين اجلاسهاي تاريخي كه تكرار آنها بعيد بنظر مي‌رسد‌، خلق يك ديدگاه مشترك در مورد عصر اطلاعات تحت عنوان جامعه‌ي اطلاعاتي بوده است. از جمله دستاوردهاي مهم اين دو اجلاس اعلامه اصول و برنامه عمل آن بوده است كه با مشاركت 192 كشور از جمله ايران بدست آمده است. در برنامه اصول به موارد زيادي از جمله فقرزدايي، توانمند سازي زنان، جوانان، محرومان، تحصيلات ابتدايي براي همه، جها‌ن‌شمولي، همبستگي ملل جهان، آزاديهاي اساسي، حق توسعه براي همه، آزادي بيان، رعايت آزادي ديگران، دسترسي همه به اطلاعات، حق حاكميت كشورها، تنوع‌فرهنگي، حفظ و توسعه زبانهاي محلي، چند زبانی در محيط‌های مجازی، كاهش شكاف ديجيتالي، رشد سلامت و پيشگيري بيماري‌ها و موارد بسيار ديگر پرداخته شده است. علاوه بر موارد فوق در اعلاميه اصول به مواردي پرداخته شده است كه نياز به مطالعه و مشاركت بيشتر كشورها را دارد تا ابعاد مختلف آن بيشتر مشخص و براي اجرا به اطلاع جامعه جهاني برسد. مثلا در يكي از بندهاي اصول اساسي جامعه اطلاعاتي براي همگان به موضوعي تحت عنوان "دسترسي به اطلاعات و دانش" اشاره شده است. در بندهاي ديگر به مواردي مانند: ظرفيت‌سازي و توانمند سازي، پرداختن به ابعاد اخلاقي جامعه اطلاعاتي، تشويق همكاريهاي بين‌المللي، بهبود دسترسي ارزان، عمومي، فراگير و عادلانه به فناوري و زيرساختهاي ارتباطي اشاره شده است. اينگونه موارد بايد در سطح جهاني معرفي و راهكارهاي مناسب براي اجرايي شدن آن تهيه شود. سئوال اساسي آن است كه چگونه مي‌توان بدون ايجاد يك محيط مناسب و تربيت شهروندان با تفكري بر اساس توسعه كاربردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات چنين آرزوهايي بزرگي را تحقق بخشيد؟ چگونه مي‌توان جوامع كوچكتر اطلاعاتي را شكل داد و از مجموعه اين جوامع كوچك به جامعه اطلاعاتي جهاني رسيد؟ مطمئنا توسعه شهرهاي الكترونيك بهترين ايده براي تمرين ورود به جامعه اطلاعاتي جهاني خواهند بود.
درايران فرهنگ شهرهاي الكترونيكي و اينترنتي در حال گسترش ا ست و كم‌كم باور مسئولين در درك نياز حركت به سمت و سوي شهرهاي الكترونيكي در حال شكل گيري است. شايد در سال 1379 كه براي اولين بار بحث شهرهاي الكترونيكي مطرح و متاقب آن همايش جهاني شهرهاي الكترونيكي و اينترنتي با جضور بيش از 1500 نفر از مسئولين و متخصصين ارشد كشور در حوزه‌هاي مختلف برگزلر شد موضوع براي كشورمان خنده دار و باور نكردني بود و يا حداقل باور نداشتيم كه فقط 5 سال بعد بايد راهكار برون رفت از چالشهاي شهر بزرگي مانند تهران را در ايجاد شهر الكترونيك جستجو كنيم. بايد در هزاره سوم و شروع قرن 21 تسليم پديدههاي حاصل تغييرات فناوريهي جديد باشيم و شهر الكترونيك را به عنوان يك نياز و ضرورت هزاره سوم بپذيريم.
شهر الكترونيك يك اختراع و يا يك پيشنهاد نوآورانه نيست بلكه واقعيتي است كه بر اساس نياز جاي خود را باز مي‌كند. اگر امروز چشم خود را بر نياز ببنديم فردا بايد با پرداخت هزينه بيشتر قدم در اجراي آن بگذاريم.
شهر الكترونيك عبارت از شهري است كه اداره امور شهروندان شامل خدمات و سرويسهاس دولتي و سازمانهاي بخش خصوصي بصورت برخط (online) و بطور شبانه‌روزي، در هفت روز هفته با كيفيت و ضريب ايمني بالا با استفاده از ابزار فناوري اطلاعات و ارتباطات و كاربردهاي آن انجام مي‌شود. شهر الكترونيك ما را از دنياي يك بعدي كه شهرهاي سنتي و امروزي ما هستند، به دنياي دو بعدي مي‌برد كه دستاورد فناوري‌هاي نوين اطلاعات و ارتباطات دنياي اينترنتي مي‌باشند. توجه كنيم كه فناوري‌ها همچنان به سرعت توسعه مي‌يابند و بزودي دنياي سه بعدي را عرضه مي‌كنند كه در آن‌صورت، ما شاهد شهرهاي مجازي سه بعدي خواهيم بود كه حتي تصور آن برايمان سخت است. شايد سئوال شود كه آيا امكان ايجاد شهر الكترونيك براي كشور مانند ايران كه با ساختارهاي سنتي عجين شده است و در مقابل تغيير فناوريها همواره دنباله رو بوده است مقدور مي‌باشد؟
اگر به خود اعتماد داشته باشيم و علمي فكر كنيم و دانش و علم را در كليه امور زندگيمان بكار گيريم قطعاً نه تنها ايجاد شهر الكترونيك كه پروژه‌هاي بزرگتر و پيچيده‌تر را كه بر اساس توسعه ابزارهاي نوين مانند فناوري اطلاعات و ارتباطات است به راحتي مي‌توانيم انجام دهيم. يكي از مشكات اساسي در كشور ما در توسعه اينگونه پديده‌ها پذيرش مسئوليت افرادي است كه هيچ آشنايي به اين موضوعات نداشته و گاها مخالف هم هستند و به عمد مسئوليت مي‌پذيرند تا جلو آنرا بگيرند. اگر مسئوليت اينگونه خدمات به افراد متخصص، علاقمند و توانمند سپرده شود قطعا مشكل خاصي براي توسعه پديده‌هايي مانند شهر الكترونيك نداريم.
اجراي شهر الكترونيك در چند مرحله انجام مي‌شود، مراحل پيدايش، ا رتقاء، تعامل، تراكنش و يكپارچه‌سازي پنج مرحله توسعه اينگونه شهرها مي‌توانند باشند. در اجراي شهر الكترونيكي بايد به ارايه سبك زندگي الكترونيك و در خور عصر توجه داشت و بايد توجه كرد كه سبك زندگي سنتي براي جامعه اطلاعاتي، تضادها و نابهنجاري‌هاي خاصي را به دنبال خواهد داشت. بنابراين يك الگوي مناسب زندگي با توجه به شرايط فرهنگي و اجتماعي جامعه مورد نظر و مناسب در جامعه اطلاعاتي، يكي از برنامه‌هاي شهرهاي الكترونيك است. توسعه شهرهاي الكترونيك، دستاوردهاي بسياري را براي شهروندان، سازمان‌هاي شهري و ديگر ذينفعان شهر به همراه داشته است. بعضي از فعاليتهاي شهرهاي الكترونيكي عبارتند از:
1. فعاليت‌هاي بانكي: مثل پرداخت قبوض، برداشت پول از حساب، انتقال پول و غيره
2. فعاليت‌هاي اداري: مثل ثبت اسناد و املاك، درخواست پاسپورت و امثال آن
3. فعاليت‌هاي تجاري: مثل خريد و فروش كالا، موسيقي، فيلم و مواد غذايي
4. فعاليت‌هاي تفريحي: مثل بازيهاي رايانه‌اي، بازديد از موزه‌ها و پارك‌ها
5. كسب اطلاعات: اخبار، روزنامه‌ها، نشريات، وضعيت آب‌و‌هوا، ترافيك شهري، ساعات پرواز هواپيماها و...
6. فعاليت‌هاي علمي: تحقيق در مورد پروژه‌ها، يافتن مقاله‌ها، دسترسي به منابع معتبر، كتابخانه‌‌ها و كتاب‌ها و تاليفات جديد
7. فعاليت‌هاي آموزشي: مدرسه، دانشگاه و ساير آموزشگاه‌ها
8. فعاليت‌هاي سياسي: شركت در انتخابات، اعلام‌‌ نظر ‌‌به مجلس و بخشهاي سياسي باز
9. فعاليت‌هاي مسافرتي: رزرو بليط سفر، رزرو هتل و كرايه اتومبيل
10. كاريابي و درخواست كار: آگاهي يافتن از فرصت‌هاي كاري، پر‌‌كردن فرم درخواست كار، ارسال و گرفتن نتيجه.
11. فعاليت‌هاي درماني: مراجعه به پزشك، دريافت دستورالعمل‌‌هاي ايمني و اطلاع از تازه‌هاي پزشكي
12. فعاليت‌هاي تصميم‌گيري: بهترين و‌ ‌خلوت‌ترين مسير در شهر براي رسيدن به مقصد، بهترين رستوران براي صرف غذا، بهترين اماكن تفريحي و ساير بهترين‌ها
مطمئن هستم در صورتي كه در كشور برنامه‌ريزيها بر اساس اولويتهاي جهاني و واقعيتهاي موجود جهان كه حركت بسوي جامعه اطلاعاتي است انجام شود، اجراي شهر الكترونيك در اولويت قرار مي‌گيرد.
شهر الکترونیکی عبارت از شهری است که اداره امور شهروندان شامل خدمات و سرویس های دولتی و سازمان های بخش خصوصی به صورت برخط (online) و به صورت شبانه روزی و در هفت روز هفته باکیفیت و ضریب ایمنی بالا و با بهره گیری از ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و کاربردهای آن انجام می شود. شهر الکترونیکی ما را از دنیای تک بعدی شهرهای سنتی و امروزی خارج کرده و به دنیای جدیدی راهنمایی خواهد کرد، دنیایی دوبعدی که دستاورد فناوری های نوین اطلاعات و ارتباطات می باشد. در گذر این زمان و در این حرکت روبه جلوی فناوری ما در آینده ای نه چندان دور دنیای سه بعدی را شاهد خواهیم بود که حتی تصور آن در حال حاضر برایمان ناممکن است.

 فعالیت های شهر الکترونیکی

 بسیاری از فعالیت هایی که در شهرهای عادی انجام می شود قابلیت پیاده سازی و اجرا در شهر الکترونیکی را دارد و به جرأت می توان گفت که این فعالیت ها در شهرهای الکترونیکی بسیار راحت تر از نمونه های فیزیکی آن خواهد بود. این مجموعه از فعالیت ها را می توان به گروه های زیر تقسیم کرد: ۱) فعالیت های اداری: مانند ثبت اسناد و املاک ، درخواست گذرنامه و غیره ۲) فعالیت های بانکی : پرداخت قبوض، برداشت پول از حساب، انتقال پول، اعلام وصول و برگشت چک ۳) فعالیت های تجاری: خرید و فروش کالا، موسیقی ، فیلم ، خرید بلیت هتل ها و هواپیماها ۴) فعالیت های تفریحی : بازی های رایانه ای، بازدید از موزه ها و پارک ها، انجام مسافرت های مجازی ۵) فعالیت های علمی : انجام تحقیقات علمی ، جست و جوی مقالات علمی ، استفاده از منابع کتابخانه ها، انتشار و چاپ کتاب های الکترونیکی ۶) دریافت اطلاعات : شامل اخبار، روزنامه ها، نشریات، ترافیک شهری، ساعات ورود و خروج قطارها بدون خارج شدن از منزل و یا محل کار ۷) فعالیت های آموزشی : ثبت نام و رفتن به کلاس های مجازی و امتحانات مجازی - کسب مدارک معتبر بین المللی ۸) فعالیت های گردشگری: رزرو بلیت و هتل - رزرو اتومبیل در مقصد، انتخاب بهترین شهرها و مکان های تاریخی و مسافرتی برای گردشگری ۹) فعالیت های درمانی : مراجعه به پزشک و دریافت دستورالعمل های درمانی و پزشکی ، مشاوره با پزشک خانوادگی بدون نیاز به حضور فیزیکی درمطب ۱۰۰ فعالیت های تصمیم گیری: انتخاب بهترین مکان برای مسافرت با توجه به وضعیت رزرو هتل ها و قطارها، انتخاب بهترین مسیر برای رفتن به نقطه ای دیگر از شهر

انواع شهرهای مجازی

می توان انواع مختلف شهرهای مجازی را به ۴دسته زیر تقسیم کرد:

شهرهای مجازی ساده

صفحات اینترنتی که مدعی شهر مجازی هستند اما ماهیت آنها صرفاً در راهنمایی ها و مجموعه های دسته بندی شده ای از اطلاعات است . این صفحات تنها برای دست یافتن به مقاصد تبلیغاتی و ترویج صنعت توریسم راه اندازی شده و ارائه کننده شکل و ظاهر شهرهای مجازی نیستند، به عنوان نمونه ای از این شهرها می توان به سایت www.brighton.co.uk اشاره ای کرد.

 شهرهای مجازی مسطح

این گروه از شهرها را شهرهای مجازی مسطح می نامند که از نقشه های شهری و ساختمانی برای نمایش اطلاعات مورد نظر خود استفاده می کنند. از شهرهای مسطح می توان به بولونیا اشاره کرد که دارای صفحه ای اینترنتی به عنوان شهری مجازی است و از نقشه و مشخصه های زمینی و ساختمانی شهر به صورت گرافیکی بهره گرفته و شهری مسطح بنا کرده است.

شهرهای مجازی سه بعدی ۳

- دسته دیگر شهرهای مجازی ، شهرهای مجازی سه بعدی هستند که با استفاده از فناوری حقیقت مجازی به مدل سازی ترکیب شهرها و با درجات نزدیک و یا دور به واقعیت می پردازند و بعضی از این گونه شهرها بسیار به واقعیت شهر فیزیکی نزدیک هستند.  

شهرهای واقعی مجازی

 این گروه را می توان شهرهای واقعی مجازی نامید که بسیار به شهرهای واقعی نزدیک هستند و مدل هایی واقعاً واقع گرایانه تلقی شده اند و شما با حرکت در میان کوچه های شهر حس حرکت در شهری واقعی را خواهید داشت. برای تحقق بخشیدن به این امر، شهر مجازی باید دارای ظاهری واقعی و دارای تنوع خدمات و کارکردها باشد و ازتمامی امکانات یک شهر واقعی بهره بگیرد و ازهمه مسائل مهمتر بستر مناسبی برای انجام تعاملات اجتماعی در میان شهروندان باشد تا رغبت حضور شهروندان در شهر مجازی بیشتر شده و درصد مشارکت شان نیز بیشتر شود
تامين رفاه اجتماعي در گرو تحقق شهر الکترونيک است  
 
مديرعامل سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات شهرداري تهران اعلام کرد اصلي ترين مشکل راه اندازي شهر الکترونيک، وجود نداشتن نهاد راهبري مقتدر و با اراده قوي و قدرت تصميم گيري فراگير است.مهندس علي اصغر قائمي در گفت و گو با شهر به تشريح ضرورتها، ملزومات و مشکلات تحقق شهر الکترونيک در ايران پرداخت.
 تعريف شما از شهر الکترونيک چيست و اين شهر چه ويژگي هايي دارد؟
شهر الکترونيک عبارت است از قضايي مجازي که بدون محدوديت در زمان و مکان و فارغ از مشکلات ناشي از عوامل بيروني و محيطي مانند حمل و نقل و ترافيک، متصديان پاسخگو و امثال آن، اطلاعات و خدمات به صورت شبانه روزي و آنلاين از طريق شبکه، در اختيار شهروندان قرار گيرد. بديهي است اينترنت بهترين محيط شبکه اي براي انتشار اطلاعات و خدمات مي باشد. هرچند صور ديگري نيز متصور مي باشد که کمتر داراي توجيه اقتصادي و فني مي باشند.
به نظر شما تدوين سياست هاي کلي در اين شهر بايد بر عهده چه سازماني باشد؟
با توجه به اينکه متولي اصلي سياست گذاري شهرهاي شوراي اسلامي شهر است که منتخبين مردم نيز مي باشند، بديهي است اين شورا به عنوان نهاد راهبري شهر، مي تواند نقش موثري در ايجاد هماهنگي بين دستگاه ها با محوريت شهرداري داشته باشد و خوشبختانه وظايف شهرداري ها و حوزه پوشش مسئوليت آنها نيز اين امکان را فراهم ساخته است.
 آيا تهران را با توجه به زيرساخت هايش مي توان به شهر الکترونيکي مبدل ساخت؟
پاسخ اين سوال مثبت است اما بايد به نکات ظريفي مانند توسعه زيرساخت ارتباطي، آموزش شهروند الکترونيک، کاهش هزينه هاي دسترسي، اصلاح فرآيندهاي درون سازماني براي کوتاه تر شدن مسير فعاليت ها، ارتباط بين سازمان ها براي حذف اقدامات اضافي و موازي مانند احراز هويت، توجه به امنيت در حوزه فعاليت هاي مجازي و به تبع آن توسعه اعتماد جمعي و... به طور کاملا جدي پرداخت. اما از همه مهمتر توسعه خدمت و اطلاعات الکترونيک است که شرط اصلي موفقيت در اين بخش به اراده مديران بستگي دارد.
 ارتباط بين شهر الکترونيک و دولت الکترونيک چيست؟
با توجه به تعاريف متداول از مفاهيم چهارگانه G2C و G2B و G2E و G2G شايد بتوان به طور ساده تعريف و تمايز بين شهر الکترونيک و دولت الکترونيک را در تفکيک چهار موضوع فوق دانست، يعني فعاليت در حوزه G2C و G2B را ماموريت و مسئوليت شهر الکترونيک دانست و دولت الکترونيک جامع همه مفاهيم تصور کنيم. به تعبير ديگر شهر الکترونيک جزيي از کل است.
 مشکلات راه اندازي شهر الکترونيک در ايران را چه مي بينيد؟
به نظر مي رسد اصلي ترين مشکل در راه اندازي شهر الکترونيک، عدم وجود نهاد راهبري مقتدر و با اراده قوي و قدرت تصميم گيري فراگير مي باشد. لکن عواملي همچون توسعه خدمات الکترونيک، بستر سازي فرهنگي و آموزش شهروند الکترونيک، بسترسازي فرهنگي و آموزش شهروند الکترونيک، امنيت در شهر الکترونيک، تدوين و اجراي قوانين و مقررات شهر الکترونيک، زيرساخت هاي مورد نياز از جمله اينترنت پرسرعت و امکانات سخت افزاري بسيار موثرند.
 ارتباط آلودگي هوا و شهر الکترونيکي چگونه است؟
بيش از 80 درصد آلودگي هواي شهرها ناشي از خروج گازهاي زيان آور محيطي از خودروها است. اقدام در جهت کنترل آلودگي هواي شهرها از طرق مختلف نظير تغيير نوع سوخت خودروها به مواد با آلايندگي کم يا طرح استفاده از خودروهاي همگاني و طرح هايي نظير زوج و فرد يا طرح ترافيک يا سازمان اجرايي بسيار زياد با صرف هزينه هاي بسيار زياد است و يا مصارف کوتاه مدت خواهند داشت. بهترين راه حل راه حلي است که منجر به کاهش تقاضاي سفر در ميان شهروندان گردد که اين موضوع به دليل ويژگي هاي خاص شهر الکترونيک در آن مستتر است و به همين دليل در راه کاهش آلودگي هواي شهرها اقدام در جهت ايجاد شهر الکترونيک است و ميان توفيق ايجاد شهر الکترونيک در همه زمينه هاي آن و کاهش آلودگي هواي شهرها رابطه مستقيم وجود دارد.

آیا ایده شهرهای الکترونیک در ایران به واقعیت می‌پیوندد؟
یران با پدیده شهرهای الکترونیک غریبه نیست هر چند تاکنون پروژه‌هایی نظیر شهر الکترونیک کیش، تهران و حتی مشهد فقط در حد حرف باقی مانده و حداکثر عملکرد آنها به راه‌اندازی یک سایت اینترنتی خلاصه شده است.
اما شهر الکترونیکی چیست و چه نوع خدماتی باید از طریق این پروژه به مردم ارائه شود. زیرساخت‌های فنی و مخابراتی این پروژه چگونه باید باشد و چرا پروژه‌های اجرا شده در ایران هنوز نتوانسته است انتظارات افکار عمومی را برآورده کند. وضعیت این پروژه‌ها در حال حاضر چگونه است، چه مطالعات و پژوهش‌ها و فعالیت‌هایی در راستای تحقق شهر الکترونیکی در ایران انجام شده است، موانع و مشکلات موجود در راه تحقق این ایده چیست برگزاری نمایشگاه اله‌سیت در مشهد انگیزه‌ای شد تا خبرنگار گروه دانش و فناوری، با دکتر علی اکبر جلالی استاد دانشگاه علم و صنعت وبانی شهرهای الکترونیک این مسائل را به بحث بگذارد.


یران با پدیده شهرهای الکترونیک غریبه نیست هر چند تاکنون پروژه‌هایی نظیر شهر الکترونیک کیش، تهران و حتی مشهد فقط در حد حرف باقی مانده و حداکثر عملکرد آنها به راه‌اندازی یک سایت اینترنتی خلاصه شده است.
اما شهر الکترونیکی چیست و چه نوع خدماتی باید از طریق این پروژه به مردم ارائه شود. زیرساخت‌های فنی و مخابراتی این پروژه چگونه باید باشد و چرا پروژه‌های اجرا شده در ایران هنوز نتوانسته است انتظارات افکار عمومی را برآورده کند. وضعیت این پروژه‌ها در حال حاضر چگونه است، چه مطالعات و پژوهش‌ها و فعالیت‌هایی در راستای تحقق شهر الکترونیکی در ایران انجام شده است، موانع و مشکلات موجود در راه تحقق این ایده چیست برگزاری نمایشگاه اله‌سیت در مشهد انگیزه‌ای شد تا خبرنگار گروه دانش و فناوری، با دکتر علی اکبر جلالی استاد دانشگاه علم و صنعت وبانی شهرهای الکترونیک این مسائل را به بحث بگذارد.


دکتر جلالی در ابتدا به تاریخچه شهرهای الکترونیکی در جهان و ایران اشاره کرد و گفت بعد از این که فناوری اطلاعات و ارتباطات به خصوص اینترنت مورد استقبال جوامع مختلف قرار گرفت و کاربردهای جدید در زندگی مردم رواج پیدا کرد در بعضی از شهرهای توسعه‌یافته جهان مثل تورنتوی کانادا، چین تایپه، سنگاپورو کره جنوبی (سئول) پدیده‌های جدیدی به صورت تجمعی شروع به فعالیت کرده و شهر الکترونیک را معرفی کردند. بنابراین می‌توان گفت تورنتوی کانادا جزء اولین شهرهای الکترونیک حساب می‌شود که امروز یکی از شهرهای الکترونیک بسیار پیشرفته است در حال حاضر شهر الکترونیکی سئول هم مورد توجه جهانیان قرار دارد.

وی می‌افزاید در ایران از سال 1379 بحث شهر الکترونیک کیش آغاز شد ولی باتوجه به تلاش‌هایی که صورت گرفت متاسفانه آنطور که نظر متخصصین بود پیش نرفت و علت آن هم به مسائل فرهنگی و عدم شناخت کافی از شهر الکترونیک در کشور به ویژه در سطح مسئولین برمی‌گشت که حمایت کافی از این پروژه صورت نگرفت متعاقب این مسئله پس از بازدید مسئولین مشهد از شهر الکترونیک سئول قرار شد مشهد به عنوان شهر الکترونیکی قدم‌هایی را بردارد که در این خصوص با قراردادی که با دانشگاه علم و صنعت منعقد شد بحث شهر الکترونیک پیش رفت و سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد به دست آمد و با تغییر مدیریت تحولی در اجرای‌آن ایجاد شد و هم اکنون وب سایت شهر الکترونیکی شهر به آدرس www.E-mashhad.irارائه دهنده یک سری خدمات است و نمایشگاه‌های اله‌سیت در سال گذشته و امسال در همین زمینه بوده و حاصل جاری شدن تفکر و فرهنگ شهر الکترونیکی در مشهد است و پیش‌بینی می‌شود در آینده نزدیک با فضای فرهنگی ایجاد شده به تسریع پیشرفت شهر الکترونیکی مشهد کمک شود. دکتر جلالی افزود بعد از مشهد هم اکنون مقدمات بحث درباره شهر الکترونیکی تهران به وجود آمده که امیدواریم به همه شهرها تسری یافته و اجرایی شود.
استاد دانشگاه علم و صنعت سپس به تعریف شهر الکترونیک و مزایایی که چنین شهری می‌تواند برای شهروندان داشته باشد پرداخت و گفت: شهر الکترونیک شهری است که با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بتواند خدمات مختلف شهری اعم از خدمات شهرداری یا سایر بخش‌های دولتی و حتی خصوصی در زمینه‌های اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی را در 24 ساعت شبانه‌روز و 7 روز هفته با کیفیت مناسب در اختیار شهروندان قرار دهد.

بانی شهرهای الکترونیک با اشاره به مزایای زیاد شهر الکترونیک، شاخص‌های ‌آن را چنین ذکر می‌کند: 1- با ایجاد شهر الکترونیک که نماد آن از طریق وب سایت شهر الکترونیک به مردم معرفی می‌شود از بسیاری رفت و آمدهای غیرضروری جلوگیری می‌شود در نتیجه شهر از ترافیک کمتر و هوای پاکیزه‌تری برخوردار است و نیز هزینه‌های مصرف زیاد بنزین کاهش یافته و منافع اقتصادی زیادی برای شهروندان به وجود می‌آید. 2- خدمات با کیفیت بیشتری ارائه می‌شود به عنوان مثال شهروند برای خرید (از این شهر) دارای حق انتخاب بیشتر و تنوع زیادتری در انتخاب با هزینه مناسب‌تری می‌گردد. 3- شهر الکترونیک میزان اشتغال را افزایش می‌دهد البته شاید ظاهرا برخی شغل‌ها از بین بروند و دیگر به کار نیایند ولی خدمات کاربرانی که کالا را منتقل می‌کنند یا افرادی که برنامه‌های کامپیوتری برای فروشگاه‌ها می‌نویسند زیاد می‌شود. 4- شهر الکترونیکی می‌تواند خود را در سطح جهان معرفی کند و با ارائه پتانسیل‌های مختلف شهر به دنیا و شهرهای دیگر سرمایه‌گذاران بیشتری را جلب کرده و در نتیجه اقتصاد خود را بهبود بخشد. 5- آموزش شهروندی در یک شهر الکترونیک بسیار راحت و کم‌هزینه است.
6- در شهر الکترونیک از بسیاری از تبعیض‌ها جلوگیری می‌شود. چرا که در این شهر تمام مناقصه‌ها و داد و ستدهایی که از طریق بخش دولتی انجام می‌شود به اطلاع شهروندان می‌رسد در نتیجه فقط عده خاصی نیستند که با مطلع‌شدن بتوانند خدمات خاصی را بگیرند. 7- شفاف‌سازی یکی از موارد جدی در شهر الکترونیک است به طوری که پیگیری یک کار یا یک تقاضا به راحتی امکان‌پذیر می‌گردد و اگر فردی در اداره‌ای در انجام کار مربوطه قصور یا مسامحه کند مشخص می‌شود یعنی کارکنان به راحتی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و حداقل از اشکالاتی که در مسیر رسیدگی به بعضی نامه‌ها ایجاد می‌گردد جلوگیری می‌شود.

شهر الکترونیک می‌تواند برای تمام گروه‌های سنی مزایای خاص خود را داشته باشد به هر حال واقعیت این است که ما به سمت جامعه اطلاعاتی در حال پیشرفت هستیم و مجبوریم وارد شهرهای الکترونیکی شویم.
سوءالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که چه کسی می‌تواند از شهر الکترونیک استفاده کند و اصولا شهروند الکترونیک چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد، در این باره دکتر جلالی که برای اولین بار تعریفی از شهروند الکترونیکی در سطح جهان ارائه کرده می‌گوید: شهروند الکترونیکی فردی است که بتواند با استفاده از ابزار فناوری اطلاعات از خدمات یک شهر الکترونیکی استفاده کند. یعنی شهروندی که حداقل بتواند وب سایت شهر الکترونیک را باز کند و در بخش‌های مختلف آن تحقیق کند و بداند از کدام بخش چه کمکی می‌تواند بگیرد نیاز به دانستن «ویندوز» و «ورد» و.... نیست فقط کافی است اطلاعات اولیه‌ای نسبت به دسترسی داشته باشد.
آموزش شهروند الکترونیک بحثی جدی است که باید از طریق تبلیغات رسانه‌های صوتی، تصویری و مکتوب مورد توجه قرار گیرد.

وی در خصوص چالش‌های موجود بر سر ایجاد و توسعه شهر الکترونیک تصریح می‌کند که چالش های مختلفی در این زمینه وجود دارد که من آنها را در 5 بخش خلاصه می‌کنم» اولین چالش زیرساخت است ، در یک شهر الکترونیک لازم است مردم دسترسی به پهنای باند زیاد شبکه داشته باشند اگرچه یک چنین شهری می‌تواند به اینترنت متصل نباشد و یک شبکه اینترانت قوی داشته باشد ولی در عین حال ترکیب اینترنت و اینترانت در هر شهر الکترونیکی لازم است.
2- مردم باید امکانات سخت‌افزاری لازم برای دسترسی به این شهر را داشته باشند. در حال حاضر بسیاری از خانواده‌ها کامپیوتر ندارند و بعضی از آنها از اینترنت بی‌اطلاع می‌باشند در این خصوص یک شهر الکترونیک باید از طریق ایجاد گیشه‌های فراوان الکترونیک در شهر دسترسی شهروندان را تسهیل کند که خود این مسئله مستلزم صرف هزینه زیادی است که این هزینه به عنوان یک چالش مطرح می‌شود. 3- ما هنوز نیروی انسانی لازم برای این که هم به عنوان شهروند، شهر الکترونیک را بشناسد و هم به عنوان مسئولینی که بدانند یک شهر الکترونیک چه مشخصه‌هایی دارد نداریم. به طور کلی نیروی متخصص لازم برای فرهنگ‌سازی و تدوین برنامه‌های مناسب جهت سیستم‌های امنیتی شهر الکترونیک نداریم. 4- دولت نقش مهمی را در توسعه شهرهای الکترونیکی دارد که متاسفانه دولت ما هنوز در توسعه اینترنت و تلفن همراه به عنوان شاخص‌های توسعه ITو ICTدر داخل کشور دارای مشکلاتی است و همین مسئله سبب می‌شود که توسعه شهر الکترونیک در داخل کشور با کندی صورت گیرد و تا زمانی که دولت یک تصمیم قاطع و عزم و اراده قوی در این زمینه پیدا نکند شانس توسعه این نوع شهرها زیاد نخواهد بود.

به هر حال چون ما تجربه‌ای در این باره نداشته‌ایم با چالش‌های زیادی مواجه خواهیم بود. هنوز مردم اطمینان ندارند شماره حساب بانکی خود را برای پرداخت قبض تلفن به شرکت مخابرات بدهند تا به طور خودکار این قبوض پرداخت شود. 5- بودجه و هزینه مالی مسئله مهم دیگر در این زمینه است. برای تربیت نیروی انسانی، تهیه نرم‌افزارها و نیاز به بودجه هست ولی باید توجه داشت که اگر با همین حداقل امکانات شروع نکنیم و منتظر باشیم چالش‌ها برطرف شوند و بعد شهر الکترونیک را راه اندازی کنیم کار درستی نخواهد بود. ما می‌توانیم همزمان به قصد توسعه فرهنگی بحث‌های شهر الکترونیک را پیش بکشیم تجربیات ابتدایی را کم کم جلو ببریم یعنی همان اتفاقی که در مشهد در حال رخ دادن است.
دکتر جلالی که سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد را ارائه نموده می‌گوید شهر الکترونیک مشهد تنها پروژه‌ای در کشور است که دارای سند راهبردی است یعنی در حقیقت نقشه توسعه این نوع شهر توسط دانشگاه علم و صنعت با مجری‌گری من انجام شده است که فرصت مغتنمی است. خلاصه‌ای از این سند در وب سایت این شهر گذاشته شده و در اختیار عموم قرار گرفته است و بسیاری از متخصصان نظر خود را در مورد آن ارائه کرده‌اند. خوشبختانه از نظر علمی چارچوب اولیه این شهر برپا شده و بعضی از خدماتی را که از طریق وب سایت قابل انجام بوده، در آن قرار گرفته است و در آینده هر سازمانی که بتواند خدمات آن لاین ارائه کند می‌تواند در پورتال یا درگاه شهر الکترونیک مشهد قرار گیرد. در حال حاضر مردم و به ویژه زوار با مراجعه به وب سایت می‌توانند از نقاط مختلف شهر مشهد به صورت مجازی دیدن کنند و یا بلیت رزرو نمایند. ما امیدواریم در‌آینده بتوان وقت ملاقات با دکتر را هم از همین طریق رزرو کرد.

وی می‌گوید از آنجایی که فرهنگ نسبی در مشهد ایجاد شده و علاقه مسئولین هم زیاد شده اگر حمایت صورت گیرد ما می‌توانیم در مدت کوتاهی شهر الکترونیکی مشهد را به مراحل تکاملی برسانیم.
دکتر جلالی می‌گوید اگر عزم و اراده مسئولین و دولت برای رفع چالش‌های موجود بر سر راه ایجاد شهرهای الکترونیک جدی شود در عرض 5 سال می‌توان شهرهای الکترونیکی ایجاد کرد که مردم از مزایای آن بهره‌مند شوند و دیگر برای انجام هر کاری از خانه خارج نشوند و از وقت و هزینه خود در جاهای مناسب دیگر استفاده کنند.
تورنتوی کانادا جزو اولین شهرهای الکترونیک محسوب می شود و امروز این شهر و سئول در کره جنوبی در زمره پیشرفته‌ترین شهرهای الکترونیک دنیا هستند
اگر عزم و اراده مسئولین و دولت برای رفع چالش‌های موجود بر سر راه ایجاد شهرهای الکترونیک جدی شود در عرض 5 سال شاهد تحقق واقعی این نوع شهرها خواهیم بود

انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

انجام پایان نامه | دانلود مقاله

سفارش پایان نامه