انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

انجام پایان نامه|آلودگي هوا

مقدمه:
ترکيبات جو
هوا مخلوطي از گازهاي مختلف است. گرچه جو زمين ظاهراً به دليل ماهيت گازي شکل خود بي وزن به نظر مي رسد، اما داراي جرمي به مقدار 1014×6/5 تن مي باشد. به استثناي بخار آب، نسبت اختلاط گازهاي تشکيل دهنده هوا تا ارتفاع 60 کيلومتري نسبتاً ثابت است. حدود 99 درصد حجم هواي زمين را دو گاز ازت و اکسيژن تشکيل مي دهد که ازت با 78 درصد، پيکره اصلي جو زمين است، بعد از آن اکسيژن قرار دارد، و ساير گازها فقط يک درصد را شامل مي شوندو جدول  گازهاي تشکيل دهنده جو را در يک هواي خشک (بدون بخار آب و آلاينده ها) به صورتهاي حجمي و جرمي نشان مي دهد که معمولاً تقسيم بندي حجمي آن متداولتر است. اگر سهم بخار آب موجود در جو را نيز در اين تقسيم بندي دخالت دهيم، اين نسبتها ثابت نخواهد بود زيرا دماي طبقات پايين جو هميشه در حال تغيير است و با رسيدن دما به نقطه ميعان و تبديل بخار به مايع، درصد حجمي بخارآب در جو تغيير خواهد کرد. گرچه وزن مولکولي بخار آب از وزن ساير عناصر تشکيل دهنده جو کمتر است، با اين وجود بخار آب عمده در لايه هاي پايين جو متمرکز مي باشد. بيشترين مقدار بخار آب در لايه مجاور سطح زمين است و با افزايش ارتفاع، به سرعت از ميزان آن کاسته مي شود. وجود بخار آب در نزديکي سطح زمين: اولاً به دليل وجود اقيانوسهاست که منبع اصلي تأمين آن است؛ و ثانياً سرد بودن لايه هاي فوقاني جو که مانع از نفوذ بخار آب مي شوند.
جالب است بدانيم که مقدار دي اکسيد کربن موجود در جو زمين در طول قرن گذشته افزايش پيدا کرده است. بخشي از اين افزايش به دليل مصرف زياد سوختهاي فسيلي است که نتيجه آن آزاد شدن گاز CO2 است.
علاوه بر ترکيبات دائمي جو که اشاره شد، جو زمين حاوي مواد معلق گوناگون مانند ذرات نمک، گرد و غبار و قطرات بسيار کوچک آب نيز مي باشد که نبايد آنها را جزء ترکيبات گازي جو به حساب آورد. اما نقش اين مواد، بخصوص قطرات کوچک آب را نيز نمي توان نايده گرفت.
جدول1 – تركيبات حجمي و جرمي هواي خشك
نوع گاز    درصد حجمي    درصد جرمي
ازت
اكسيژن
آرگون
دي اكسيد كربن    084/78
946/40
934/0
033/0    51/75
15/23
28/1
046/0

ارتفاع و ساختار جو
جو زمين، پوشش عظيم گازي شكل است كه اطراف كره زمين قرار گرفته و حتي در سطح آن نيز نفوذ نموده است. هر مقدار از سطح زمين دور شويم از غلظت هوا كاسته مي شود. بطوري كه غلظت هوا در لايه هاي انتهايي آنقدر كم مي شود كه بالاخره بطور غير محسوسي با جو خورشيد در هم مي آميزد. در ابتدا كاهش غلظت هوا بسيار سريع است بطوري كه 50 درصد جرم هوا در ارتفاع كمتر از 5/5كيلومتري سطح زمين قرار دارد و نيمي از آنچه باقي مي ماند نيز در 5/5 كيلومتر دوم متمركز است. به عبارت ديگر سه چهارم جرم هوا در ارتفاع كمتر از 11 كيلومتري سطح زمين پراكنده است. افزايش غلظت هوا در نزديك سطح زمين يكي به دليل جاذبه و ديگري فشاروارده از سطوح بالاتر جو است.
ساختارجو را ميتوان از ديدگاههاي مختلف مورد بررسي قرار داد. يكي از معيارهايي كه بر اساس آن لايه هاي جو طبقه بندي مي شوند دماي هوا است. طبقه بندي حرارتي از نظر تغييرات هوا و اثرات مستقيم گرما بسيار با اهميت مي باشد.
با توجه به محدود بودن اطلاعات ما از خصوصيات جو در لايه هاي فوقاني و به اين دليل كه سطوح بالايي هنوز تحت بررسي و تحقيق مي باشد هيچ گونه تعريف و مشخصه جامعي از ساختار جو در اين قسمت وجود ندارد. در شكل 1 ساختار لايه بندي جو از برخي جنبه هاي فيزيكي نشان داده شده است. پايينترين لايه جو كه در برگيرنده بيشترين جرم هواست و همچنين بزرگترين ويژگي آن كاهش تدريجي دماي هوا نسبت به ارتفاع مي باشد. لايه تروپوسفر نام دارد. بيشترين تغييرات جوي كه كاهش دما نسبت به ارتفاع مهمترين آنهاست، در اين لايه اتفاق مي افتد. ضخامت متوسط لايه تروپوسفر حدود 11 كيلومتر است.
روي لايه تروپوسفر طبقه استراتوسفر قرار دارد كه ضخامت متوسط آن حدود 23 كيلومتر است. در 3 كيلومتر اول استراتوسفر، دماي هوا ثابت است اما در قسمتهايي بالاتر دماي هوا با ارتفاع افزايش مي يابد لايه مزوسفر در بالاي طبقه استراتوسفر واقع شده و به صورتي است كه در آن دماي هوا نسبت به افزايش ارتفاع بطور سريع كاهش پيدا مي كند. ترموسفر انتهاييترين لايه جو مي باشد كه در آن بار ديگر دماي هوا با ارتفاع به سرعت زياد مي شود. اين لايه از ارتفاع تقريبي 80 كيلومتري شروع و تا 190 كيلومتري سطح زمين ادامه دارد. بدين ترتيب جو زمين از نظر حرارتي به چهار لايه متمايز: تروپوسفر، استراتوسفر، مزوسفر، و ترموسفر تقسيم مي شود. مرز بين لايه هاي اول و دوم، تروپوپاز،مرز لايه هاي دوم و سوم استراتوپاز و مرز لايه هاي سوم و چهارم مزوپاز نام گرفته است. مزوپاز محلي است كه پايينترين دما را دارا مي باشد.
 
تأثير فعاليتهاي انسان بر وضعيت جو
وقتي مي شنويم که مثلاً مردم شهر لوس آنجلس در وضعيت مه دود (Smong) هوا با ماسک ضد گاز در خيابانها ظاهر مي شوند، بايد به خود آئيم که واقعاً چه بلايي بر سر جو زمين آورده ايم.
مواد زايدي که در يک جامعه غير صنعتي دور ريخته مي شود نه تنها آلوده کننده به حساب نمي آيند بلکه اين مواد در اصل بخشي از چرخه عناصر در طبيعت است. اما در جوامع صنعتي، توسعه فرايندهاي انرژي، بيش از نياز شخصي افراد آن جامعه بوده و به دو صورت بر جو زمين تأثير مي گذارد: يکي تغيير در ترکيب گازهاي جو؛ و ديگري تغييردماي جو. از زمان انقلاب صنعتي تاکنون بشر هميشه بيش از توان طبيعت درپاک سازي جو، مواد آلاينده وارد آن کرده است. اثرات آلودگي هوا از چند نظر حائزاهميت است: تأثير اول آن، تغييراتي است که در ترکيب گازهاي جوي ايجاد مي شود و براي سلامتي انسان مضر است؛ دومين تأثير، افزوده شدن ذرات معلق در هوا (Aerosols)؛ و سومين اثر، تغيير دماي جو زمين است.

آلاينده هاي گازي شکل
بطوري که در جدول نشان داده شد، دي اکسيد کربن فقط بخش بسيار کوچکي از گازهاي جو را تشکيل مي دهد؛ اما اين مقدار ناچيز، همان طور که مشروحاً خواهيم ديد، اهميت زيادي دارد. CO2 و بخار آب، جذب کننده اصلي انواع طول موجهاي تابشهاي حرارتي هستند که باعث گرم شدن هوا مي شوند. هر چه ميزان CO2 در جو اضافه شود بر دماي هواي کره زمين افزوده مي گردد. کارشناسان هواشناسي بر اين عقيده اند که اگر افزايش CO2 موجب افزايش دماي هوا     مي گردد؛ برعکس، افزايش ذرات معلق در هوا با انعکاس و پراکنده کردن تابش خورشيدي باعث سرد شدن جو مي شوند، و لذا تأثير گاز CO2 از اين طريق خنثي مي گردد.
گاز دي اکسيد کربن در اثر سوخت کامل کربن و مواد فسيلي، حاصل مي گردد. گرچه CO2 به مقدار بسيار زيادي توسط وسايل نقليه، صنايع و سوختهاي خانگي توليد مي شود، اما تنفس آن مستقيماً بر سلامتي انسان اثر ندارد، و تنها تأثير آن، گرم شدن جو زمين مي باشد. در شکل 2 تغييرات گاز کربنيک هوا از سال 1860 تا 1970 و پيش بيني روند افزايشي آن تا سال 2000 نشان داده شده است.
مونوکسيدکربن يا گاز CO2 که در اثر سوخت ناقص مواد کربن دار حاصل مي شود بسيار خطرناک و سمي است. با تراکم اين گاز به مقدار 100 قسمت در ميليون به فاصله چند ساعت سلامتي انسان به خطر مي افتد. گازهاي CO2 و اسيد سولفوريک نيز به مقدار کمتري توليد مي شوند، اما اثرات آنها بيشتر و کشنده تر است. هنگام تنفس، وقتي گاز اسيدسولفوريک وارد ريه ها مي شود سلولها به طور دايم از بين مي روند. گاز SH2 که بوي تخم مرغ گنديده مي دهد از ضايعات کارخانجات حاصل شده و سمي بودن آن به مراتب خطرناکتر از ديگر گازها مي باشد. اين گاز موجب اغلب مرگ و ميرها و بيماريهاي ناشي از آلودگي هواست. در فرايندهاي شيميايي جو چندين نوع اکسيد ازت توليد مي شود که خطرناکترين آن اکسيد نيتريک (NO2) است. تابش خورشيد، اکسيد ازت را به ازن که نوعي اکسيژن فعال و سمي است تجزيه مي کند. بعضي از فرايندهاي صنعتي موادي از جمله فلوريد هيدروژن (HF) توليد مي کند. اين ماده شيميايي بسيار خورنده است و با  تراكمي كمتر از يك قسمت در بيليون مي تواند خسارات زيادي به گياهان وارد آورد. دي سولفيد كربن نوع ديگري از گازهاي سمي است كه در صنايع كاغذسازي به مقدار زياد توليد مي شود.
علاوه بر گازهاي معدني مذكور، تركيباتي از نوع گازهاي آلي و فرار كه بسيار سمي هستند نيز وارد جو مي گردد. اين گازها عبارتنداز: اتيلين، فورمالدئيد و تعدادي گازهاي حلال. اتيلين، هيدروكربن مهمي است كه در دود اتومبيلها، اتوبوسها و كاميونها وجود دارد. تراكم اين گازها به مقدار يك قسمت در بيليون به اغلب گياهان زراعتي صدمه مي زند. فورمالدئيد، ماده شيميايي از انواع گازهاي آلوده كننده است. اين ماده تركيبي تحريك كننده دودي شكل بوده كه در محل سوزانيدن زباله ها توليد مي شود. حلالهاي آلي در هواي نواحي صنعتي به وفور يافته مي شود كه اثرات آنها، از تحريكات ساده تا مسموميتهاي شديد مي باشد.
هنوز به خوبي اثرات واقعي گازهاي راديواكتيو روشن نشده و خطرات حاصله چه به لحاظ توارثي و چه به لحاظ پزشكي قابل توجه و تحت بررسي است.
 
آئروسلها
هر چند بيشتر آئروسلها و ذرات معلق در هوا منشا طبيعي داشته و حاصل انفجارهاي آتشفشانها ، گردو خاك حاصل از باد و يا ذرات نمك مي باشند، با وجود اين مقدار زيادي از مواد معلق همان طور كه گفته شد، توسط انسان و فعاليتهاي صنعتي وارد جو مي شود. صرف نظر از اين كه ذرات مزبور چگونه توليد و در فضا پراكنده شده باشند. نقش مهمي در تغيير اب و هواي كره زمين دارند از حالت کلي دواثر متضاد مواد ملق در هوا ، اين است كه با انعكاس پرتوهاي خورشيدي به خارج از جو باعث سرد شدن زمين مي شوند، و يا ممكن است با جذب انرژي خورشيد، موجب گرم شدن هواي كره زمين گردند.
در حال حاضر ما شاهد افزايش مقدار آئروسلها در مناطق شهري هستيم ، ولي هنوز دلايلي كه نشان دهد ذرات فوق در مقياس جهاني تاثير دارند به دست نيامده است. با اين وجود بااطمينان مي توان انظار داشت كه با گسترش شهرها باز هم به مقدار ذرات معلق در هوا اضافه شود و اثرات جدي آن در زندگي بشر و تغيير آب و هواي زمين مشهود گردد.
هر چند نقش انسان در آلوده كرده جو موثر است، اما طبيعت نيز گاهي اوقات با وارونگي دما نسبت به ارتفاع در تشديد موضوع دخالت دارد. زيرا هنگامي كه اين حالت اتفاق مي افتد، هواي سرد و آلوده به دليل سنگيني بيشتر در سطوح پايين، و هواي گرم در ارتفاع بالا قرار مي گيرد ولذا جو حالت پايدار به خود گرفته و امكان مخلوط شدن و تهويه هوا وجود ندارد.


آيا هوا با كمبود اكسيژن مواجه خواهد شد؟
مصرف سوختهاي فسيلي بطور جدي و قابل ملاحظه اي اكسيژن موجود در هوا را از بين مي برد. از طرف ديگر به دليل آلودي درياها و درياچه ها و وارد شدن مواد سمي به داخل آنها رشد جلبكهاي سبز-آبي را كه يكي از منابع اصلي تامين اكسيژن هستند به مخاطره افكنده است. نظر به اين كه اكسيژن محصول جانبي فرايند فتوسنتز مي باشد، كاهش گياهان دريايي مي بايد تعادل توليد و مصرف اكسيژن را در هوا و اقيانوسها مختل سازد.
مساله كم شدن اكسيژن در طبيعت مورد بررسي دقيق بسياري از محققين قرار گرفته و تا به حال نتيجه اين بوده است كه خوشبختانه هيچ گونه كاهش جدي در مقدار اكسيژن ديده نمي شود و اكنون مقدار سالانه مصرف اكسيژن به صورت سوخت معادل مقدار توليد آن در فر؟آيندهاي فتوسنتز مي باشد. اگر انسان مي توانست با فعاليت هاي صنعتي تمام سوخت هاي آلي را مصرف كند فقط كمتراز 3 درصد اكسيژن موجود در هوا مورد استفاده قرار مي گرفت، در حالي كه اكسيژن ذخيره در اقيانوسها به مراتب، بيشتر از اين مقدار بوده و مي تواند كمبود آن را جبران نمايد.
آيا دماي كره زمين افزايش خواهد يافت؟
در حال حاضر متوسط دماي كره زمين 15 درجه سانتي گراد تخمين زده شده است.
در محاسبه اين دما بيلان كل انرژي دريافتي از خورشيد، مقدار انرژي ذخيره شده در جو و مقدار واتابي كه به خارج از جو برگشت داده مي شود، در نظر گرفته شده است. هر گونه تغييري كه در اجزاي بيلان انرژي كره زمين داده شود مي تواند دماي فعلي زمين را تغيير دهد.
همان طور كه قبلا توضيح داده شد بخار آب و گاز دي اكسيد كربن مهمترين جذب كننده هاي انرژي تابشي در جو مي باشند كه از اين دو بخار آب از اهميت بيشتري برخوردار است. هر نوع فرايندي كه موجب افزايش مقدار co2  و بخار آب بشود در افزايش دماي هوا موثر خواهد بود. در يكصد سال گذشته مقدار دي اكسيد كربن هوا به ميزان 15% افزايش يافته است.
يكي از مسائل غير قابل پيش بيني در مورد آلودگي هوا پرواز هواپيماهاي با سرعت مافوق صوت در سطوح فوقاني جو مي باشد كه با پراكنده كردن بخار آب و گاز co2 در لايه استراتوسفر مشكلاتي را ايجاد كرده است.
هنوز معلوم نيست كه آيا رها شدن اين ذرات در قسمت تحتاني استراتوسفر باعث گرم تر شدن لايه هاي پاييني جو مي شود و يا اين كه با تشكيل ابر وانعكاس تابش خورشيد توسط اين ابرها، جو زمين سردتر خواهد شد. نهايتا مشكل حرارتي جو زمين با تداخل اثرات گوناگون آلودگي هوا مساله اي پيچيده به نظر مي رسد كه محققين هنوز به نظريه ثابتي نرسيده اند. ذخيره حرارتي جو كه با تابش مستقيم خورشيد و بازتاب حرارتي زمين تنظيم مي شود، تحت تاثير حرارت مستقيم ايجاد شده توسط انسان قرار ميگيرد. منابع حرارتي و سوخت مواد در كارخانجات و فعاليتهاي صنعتي انسان، مستقيما حرارت را به جو منتقل مي سازد.
گرچه ما با ديد مختصر و كوتاه به مساله دخالت انسان در آلوده كردن جو نگاه كرديم، اما همين نگاه مختصر نشان مي دهد كه تاثير فعاليتهاي انساني به آلوده كردن جو تا چه اندازه حائز اهميت است.

آلودگي هوا
معناي اصطلاح آلودگي هوا چيست؟ يك مقايسه كلي ما بين آلودگي و عدم آلودگي هوا به اين سوال پاسخ خواهد داد. اين نقطه شروعي منطقي براي هر مطالعه اي در مورد آلودگي هوا مي باشد.
 هواي غير آلوده:
هوا، بعنوان يك تعريف مصطلح براي توصيف مخلوطي از گازها كه هر يك قشر نسبتا نازكي را در اطراف زمين به وجود مي آورند به كار برده مي شود. تركيب اين مخلوط از زمين به طرف بالا تا حدود 50 مايل به طور قابل ملاحظاه اي ثابت است.
جدول 2 چگونگي تركيب آلودگي هواي خشك را طبقه اي از طبقات پيرامون كره زمين به صورت درصد حجمي ارائه مي دهد، در ضمن مجموع جرم نسبي هر جز در تمام اتمسفر نيز داده شده است.
در جدول 2 مشخص شده نيتروژن واكسيژن از گازهاي بسيار فراگير اتمسفر و رويهم رفته 99% حجم را تشكيل مي دهند.
تقريبا مابقي اتمسفر از آرگون و كربن دي اكسيد، درصد حجمي كل مجموع اين چهار جز در هواي خشك تميز 99/99 درصد است. جدول 2 شامل اجزا هواي خشك است بنابر اين آب از قلم افتاده شده كه يك جز اصلي پنجم از هواي تميز مي باشد. در جدول 2 آب وارد نشده زيرا بر خلاف ساير اجزا بخار اب به مقادير متفاوتي در هواي تميز يافت مي شود. آب موجود در اتمسفر وابسته به دما و سرعت تبخير آب از منابع موجود از 01/0 تا 5 درصد تغيير مي كند و عموما مقدار آن ما بين 1 تا 3 درصد است. مشخص است كه وجود بخار آب غلظت ساير اجزا اتمسفري را به زير مقادير داده شده در جدول 2 تغيير خواهد بود. هر چند تناسب نسبي ساير اجزاء اساسا ثابت باقي مي ماند و وقتي كه ميزان رطوبت مشخص شود درصد ساير گازها مي توانند از اين ثابت تناسب محاسبه شوند. اجاز جزئي هوا بسيار متعددند و تعدادي از آنها از روندهاي طبيعي متنوعي حاصل مي شوند. هيدروژن سولفيدH2S سولفوردي اكسيد so2 و كربن منوكسيد co همگي توسط عمل آتشفشانها حاصل شده و در اتمسفر موجود هستند.
پوسيدگي گياهان و جانداران تحت شرايط فاقد اكسيژن (پوسيدگي غير هوازي)
 
جدول 2
    غلظت    جرم كلي
    درصد حجمي    ميليون در تن
اجزا اصلي        
نيتروژن    N2    09/78    4220000000
اكسيژنO2    95/20    1290000000
ارگون    Ar    93/0    72000000
كربن دي اكسيد      CO2    032/0    2700000
اجزا فرعي        
نئون                  Ne    0018/0    70000
هليوم             He    00052/0    4000
متان              CH4    00015/0    4600
كريپتون                Kr    0001/0    16200
هيدروژن            H2    00005/0    190
نيتروس اكسيد         N2O    00002/0    1700
كربن منواكسيد            CO    000001/0    540
گزنون                        Xe    000008/0    2000
ازون                          O3    000002/0    190
آمونياک                NH3    0000006/0    21
نيتروژن دي اكسيد        NO2    0000001/0    9
نيتريك اكسيد            NO    00000006/0    3
سولفوردي اكسيد                SO2    00000002/0    2
هيدروژن سولفيد       H2S    00000002/0    1

 
منشا و ماهيت آلاينده هاي هوا
به طور كلي، آلاينده چيست؟ هر گاه ماده اي با تراكمي بيشتر از تراكم متداولش در فضا- كه غالبا مقدار بسيار ناچيزي است- يافت شود، به آن آلاينده گويند. موارد گاز كربونيك، اكسيدهاي نيتروژن، اوزون، و امونياك كه از سازاهاي عادي فضاي غير آلوده اند استثنا هستند. اما به متان، آمونياك و هيدروژن سولفيد را توليد مي كند. اكسيدهاي نيتروژن(N20,NO,NO2) توسط تخليه بارالكتريكي در طي رعد و برق توليد مي شوند. و نيز چندين تن كربن منوكسيد توسط آتش سوزي جنگلها به وجود مي آيد.

هواي آلوده:
اضافه شدن هر ماده اي تا حدي خواص فيزيكي و شيميايي هواي تميز را تغيير مي دهد. بنابر اين چنين موادي به عنوان آلوده كننده هوا در نظر گرفته مي شوند.
آلوده كننده ها معمولا به عنوان موادي كه باعث تاثيرات قابل توجهي براي بشر، حيوانات، نباتات يامواد بشوند طبقه بندي ميگردند. بر اين اساس تقريبا هر ماده طبيعي يامصنوعي كه بتواند از هوا بدست آيد به عنوان آلوده كننده طبقه بندي مي شود. چنين موادي به صورت ذرات جامد قطرات مايع، گازها و يا مخلوطي از اين اشكال هستند. اكثر مشكلات آلودگي هوا به تنوع انواع مختلف آلوده كنند ه ها در شكلهاي گوناگون مربوط مي گردد.

 
آلودگي هوا
محض آنكه مثلا تراكم گاز كربونيك بيش از تراكم متداول آن كه از لحاظ حجمي در حدود 300 قسمت در ميليون است، برسد مي توان ان را به عنوان يك ماده آلوده تلقي كرد. آلاينده ها داراي سه منبع اصلي هستند كه عبارتند از اجاقهاي خانگي، كوره هاي صنعتي و مواد نشر يافته از آنها، و بالاخره گازهاي خارج شده از لوله اگزوز وسايل نقليه موتوري.
تمام اين منابع مواد متعددي پخش مي كنند كه از بين آنها تاكنون بالغ برصد ماده شناسايي شده و شامل مواد زير است:
-گازها و بخارات تركيبات بسيار متنوع معدني و آلي، مانند اكسيد هاي گوگرد، نيتروژن، و غيره يا ئيدروكربورهاي چرب (آليفاتيک) و معطر(آروماتيک) اسيدها، بازها، فنول ها و غيره.
ذرات جامد يا حبابهاي مايع تشكيل شده از ائروسول هايي كه ريزترين ذره آن داراي ابعاد حداقل 3% ميكرو ميلي متر است و مي تواند به صورت ائروسول باقي بماند و به 20 ميكروميلي متر يا بيشتر هم (براي ذراتي كه فورا روي زمين قرار مي گيرند) برسد.
پنج نوع از مواد كه به عنوان آلوده كننده هاي عمده هوا شناخته شده اند و باعث بوجود آمدن بيش از 90% از عوامل آلودگي هوا مي شوند عبارتند از:
1-    كربن منواكسيدco
2-    اكسيدهاي نيتروژن Nox
3-    هيدروكربن ها HC
4-    اكسيدهاي سولفور Sox
5-     ذرات معلق )
كربن منوكسيد carbon MoNoxide
كربن منوكسيد يكي از فراوانترين و گسترده ترين آلوده كننده ها است كه در اتمسفر پايين يافت مي شود كربن منوكسيد گازي است كه در تمام دماهاي بالاتر از نقطه جوشش (192- درجه سانتيگراد) بي رنگ بي بو و بي مزه است. چگالي آن 5/96 درصد هوا است و به طور قابل ملاحظه اي غير قابل حل در آب مي باشد. اين گاز قابل اشتعال است و با شعله آبي مي سوزد.
1-2 منابع co
منابع طبيعي و مصنوعي (انساني) هر دو در تشكيل co اتمسفر سهيم هستند. وجود co در اگزوز اتومبيلها و ساير مواد زائد كه نتيجه سوخت ضعيف و ناقص مي باشد، كاملا شناخته شده است، اثرات محيطي co از اين منابع و ساير منابع مصنوعي مورد مطالعه قرار گرفته است. تشخيص اهميت نقشي كه به وسيله منابع طبيعي co ايفا مي گردد اخيرا صورت گرفته است. اولن بار در سال 1949 مشخص گرديد كه co سازنده بخش بسيار كوچكي از اتمسفر است. اين تشخيص زماني بود كه خطوط جذبي در سيستم طيف خورشيدي كشف شد. در نهايت اين مشاهدات به تحقيقات مختصري در مورد منابع طبيعي co قبل از 1972 انجاميد، ابتدا تصور مي شد كه سهم اين منابع در مقايسه با نتايجي كه از فعاليتهاي انسان (مصنوعي) به دست آمده بسيارجزئي است. ولي مطالعات بعد از 1972 خلاف اين مسئله رانشان داد. منابع طبيعي درتوليد co نسبت به منابع مصنوعي سهم بيشتري دارند، همانطور كه در شكل 3 نشان داده شده است.






تقريبا 10 برابر co وارد اتمسفر مي شود از منابع طبيعي است. متان منبع بيش از 77 درصد co اتمسفري طبيعي است و معلوم شده است كه در نتيجه تجزيه مواد آلي فرورفته در باتلاق ها كشترازهاي برنج و مناطق گرمسيري جهان تجزيه مواد آلي فرورفته در باتلاق ها، كشترازهاي برنج و مناطق گرمسيري جهان حاصل مي شود. انتشار جهاني متان به مقدار حداقل 1.6 بيليون تن در سال تخمين زده شده است. مسلم است كه متان اتمسفري با راديكالهاي هيدروكسيل(OH) يا اكسيژن اتمي(O) براي تشكيل راديكال هاي متيل(CH3) عمل مي كند. واكنش هاي عبارتند از:
CH4+OHH2O+CH3
CH4+OOH+CH3
رابطه بالا بيشتر انجام مي شود، اما هر دو وظيفه يكساني بعهده دارند كه عبارتند از ويراني دائمي CH4  اتمسفري.
CH3 راديكالي توليد شده بيشتر براي توليد CO نهائي عمل مي كند.
راديكال هاي هيدروكسيل و اكسيژن محتاج اكسايش اوليه CH4 هستند و طبق واكنش هاي زيرحاصل مي شوند:
نورخورشيد
O3O2+O
O+H20OH+OH
بنابر اين منبع اصلي co اتمسفري مرحله اي است كه CO در اتمسفر توليد مي گردد نسبت به مرحله ايكه در اتمسفر پخش مي شود.
اقيانوسها دومين منبع توليد co اتمسفري مي باشند از انجا كه سطح آبها در تماس با اتمسفر مي باشند انتظار مي رود كه شامل co حل شده و جذب شده از اتمسفر باشند. هر چند كه عملا مقدار co حل شده دراقيانوس ها از 10 تا 40 برابر بيش از مقداري است كه ازچنين جذبي انتظار مي رود. گياهان پست دريائي و ساير منابع بيولوژيكي سهم قابل ملاحظه اي در توليد co موجود در آبها را دارند اين co متعاقبا در اتمسفر آزاد مي شود. اين يك باور غلط عمومي است كه تقريبا هر چيز موجود در اتمسفر زمين به جز نيتروژن، اكسيژن و مقدار كمي از گازهاي نادر در نتيجه فعاليت هاي بشري به وجود مي آيد.

 اهميت CO ناشي از فعاليهاي انسان (منابع مصنوعي)
عليرغم سهم كوچك اين منابع در مقام مقايسه با انتشار جهاني CO  (9.4 درصد از کل) تاثير منابع مصنوعي نيز نبايد ناديده گرفته شود. اطلاعات قبلي نمي توانند توجيه كننده اين واقعيت مهم باشند كه منابع طبيعي CO در سراسر جهان پخش شده اند در حالي كه منابع مصنوعي در مناطق بسيار كوچك متمركز شده اند. براي مثال 95 تا 98 درصد از CO اتمسفري در يك منطقه شهري ناشي از فعاليتهاي انساني حاصل مي شود. اين مقادير CO بطور معمول 50 تا 100 برابر از مقادير مشخص جهاني( 0.1 تا 0.5 PPM)  بالاتر است. اثر نابع مصنوعي در مشكلات آلودگي هوا به طور مقدماتي محصول دو خاصيت موقعيت و سرعت بالاي انتشار هستند بنابر اين باقيمانده بحث آلودگي CO روي منابع مصنوعي متمركز خواهد بود.

 شيمي تشكيل CO
تشكيل CO از منابع مصنوعي در فضا از يكي از فرايندهاي شيميائي زير ناشي مي گردد.
1-    سوخت ناقص كربن يا محصولات حاوي كربن- زماني كه اكسيژن كافي جهت سوخت وجود نداشته باشد به وقوع مي پيوندد و به جاي كربن دي اكسيد(co2) توليد مي گردد.
2-    يك واكنش در حرارت بالا، بين CO2 و مواد حاوي كربن صورت مي پذيرد.
3-    در حرارت بالا CO2 به co و o تجزيه مي گردد.
مطالعات جزئيات اين فرايندها نقش آلودگي كربن منواكسيد را مشخص مي نمايد.
فرايند1- تشكيل اكسيدهاي كربن، وقتي كه كربن و اكسيژن خالص با هم تركيب مي گردند‏ ، فرايند ساده ايست. نظير سوختن مواد حاوي كربن در هوا كه شامل يك سري فعل و انفعالات مي گردد. عليرغم پيچيدگي پاره اي اصول كلي در خصوص اين واكنش ها شناخته شده، به عبارت ساده سوختن كربن در مواد سوختي به شكل مراحل زير انجام مي گيرد.
2c+o22co
2co+o22co2
واكنش اول تقريبا ده بار سريعتي از دومي انجام مي شود. بنابر اين co  در فعل وانفعال سوختن يك واسطه است  و اگر O2 به اندازه كافي موجود نباشد به صورت محصول نهائي ظاهر خواهد شد. Co همچنين مي تواند در به عنوان محصول نهائي ظاهر گردد. اگر مواد سوختي و هوا به خوبي مخلوط نشده باشند مخلوط ناقص موجب مي گردد كه در مناطقي از اختلاط هوا و مواد سوختي اكسيژن كافي وجود نداشته باشد. رابطه توليد co و وجود اكسيژن در شكل 4 نشان داده شده كه در آن توليد co در سه موتور احتراق داخلي در مقابل نسبت هوا به مواد سوختي ترسيم گرديده است. تاثير كمبود اكسيژن در توليد co كاملا مشهود است.







فرآيند2: واكنش مورد نظر در اين فرآيند به صورت زير مي باشد.
Co2+c2co
اين واكنش به آساني در حرارتهاي بالا، كه معمولا در بسياري از تجهيزات صنعتي ماند كوره ها وجود دارند انجام مي گيرد.
Co توليد شده از اين طريق در پاره اي موارد لازم و سودمند مي باشد مثل كوره ها كه به عنوان احيا كننده در توليد آهن از سنگ اكسيد آهن عمل مي كند. ولي بخشي از co ممكن است وارد اتمسفر شود و موجب آلودگي گردد.
فرآيند 3: تحت شرائط خاصي واكنشي كه در آن اكسيژن كافي براي سوختن كامل نيز وجود داشته باشد هنوز ممكن است به عنوان منبعي براي توليد co عمل كند. اين به علت حرارت بالاي ناشي از تجزيه co2 به  o و co مي باشد.
در اين وضعيت در حرارت بالا كربن دي اكسيد و co درحال تعادل وجود خواهند داشت. طبق فرمول:
 
حرارت بالاتر به توليد co و o كمك مي كند. براي مثال در حرارت 1745 درجه سانتيگراد يك درصد co2  به o  و co تجزيه خواهد شد و در حرارت 1940 درجه سانتيگراد 5% آن تجزيه مي گردد. اگر يك مخلوط در حال تعادل در حرارت بالا به طور ناگهاني سرد شود، co موجود در مخلوط سرد شده باقي مي ماند.

 غلظت و توزيع co:
از آنجا كه اتومبيل به تنهايي توليد كننده بزرگترين منبع آلودگي co مي باشد(6/65%) مناطق پرجمعيت شهري غلظت بالايي از co را نشان مي دهند. در چنين مناطقي غلظت co بستگي به وضعيت فعاليتهاي روزانه جمعيت دارد.
غلظت روزانه co بستگي كامل به ميزان ترافيك دارد.
بالاترين ميزان تراكم در محلهايي ديده مي شود كه بار سنگين ترافيك دارند و وضعيت روزانه جز در آخر هفته ها تفاوت چنداني با هم ندارند. تراكم در زوهاي هفته بالاتر از روز جمعه مي باشد.
غلظت هوا از co در هر منطقه با سرعت ورود آن به اتمسفر سرعت پراكندگي و از بين رفتن آن مشخص مي گردد. در مناطق شهري سرعت از بين رفتن خيلي پائين تر است لذا سرعت پراكندگي مستقيما به جهت سرعت باد تلاطم هوا و پايداري اتمسفر مربوط مي گردد. شهرهاي بزرگ اگر چه تلاطم به وسيله حركت اتومبيلها و جريان هوا در بالا و اطراف ساختمانها ايجاد مي گردد. ولي به طور موضعي دوره هاي طولاني از سكون هوا پيش مي آيد. كه منجر به پراكندگي ناكافي و نتيجتا افزايش تراكم coدر هواي خواهد شد.

اثرات co روي انسان:
مسلم است كه اگر شخص در معرض co با غلظت زياد قرار بگيرد خواهد مرد ولي تاثير co باميزان كم (100ppm و يا كمتر) اخيرا كشف شده است. اين حد غلظت از آن نظر اهيمت دارد كه معمولا ميزان co در هواي آلوده از 100ppm كمتر مي باشد. كربن منوكسيد از آن نظر خطرناك است كه قادر است با هموگلوبين خون تركيب گردد. هموگلوبين معمولا به عنوان انتقال دهنده در خون عمل مي كند و اكسيژن را به  شكل o2Hb اكسي هموگلوبين از ششها به سلولهاي بدن و co2 را از سلولها به ششها مي رساند (به شكل co2Hb) علاوه بر اين هموگلوبين مي تواند تركيبي با co به شكل (coHb) به وجود آورد. هنگامي كه چنين تركيبي ايجاد مي شود قدرت خون جهت انتقال اكسيژن كم مي شود. ميل تركيبي co با هموگلوبين 200 بار بيشتراز o2  است. در نتيجه اگر هر دو امكان وجود داشته باشد coHb بيشتر از Hb o2 تشكيل خواهد شد. اثرات co بر روي سلامتي موجودات عموما از نسبت در صد coHb در خون تعيين مي شود. هنگاميكه غلظت coHb پايين تر از دو درصد باشد اثر چنداني بر روي سلامتي ندارد.
پاره اي از شواهد گواه بر آنست كه غلظت coHb به ميزان دو تا پنج درصد تاثير مخربي بر سلامتي دارد. شواهد مسلمي وجود دارد دال بر آنكه اشخاصي كه مبتلا به امراض قلبي كرونرو آسم هستند مخصوصا در مقابل coHb باميزان بيشتر از 5% آسيب پذير مي باشند.
سطح coHb خون 1%    توضيح اثرات
كمتر از 1    اثر مخصوصي مشاهده نشده
1 تا 2    اثرات رفتاري كمي مشاهده مي شود
2 تا 5    اثر بر روي سيستم مركزي عصبي، بينايي،‌علائم رواني
بيشتراز 5    اختلال بر روي اندامهاي بدن ظاهر مي گردد.
10 تا 80    سردرد، خستگي، خواب آلودگي، اختلال تنفسي، كوما و مرگ

اكسيدهاي نيتروژن
هشت نوع متفاوت اكسيد ازت شناخته شده اند. ولي معمولا فقط سه نوع آنهادر اتمسفر يافت   مي شوند. اين سه نوع عبارت از: نيتروس اكسيد N2o نيتريك اكسيد NO نيتروژن دي اكسيد NO2 است.
نيتروس اكسيد، گازي بيرنگ، غير قابل اشتعال وغير سمي بامزه و بوي نسبتا خوب است.
نتريك اكسيد نيز، بي رنگ و غير قابل اشتعال ولي بي بو و سمي است.
نيتروژن دي اكسيد، گازي است با رنگ قرمز- قهوه اي غير قابل اشتعال وبي بوي شديدا     خفقان زا مشخص مي شود.
منابع اكسيدهاي نيتروژن
منابع طبيعي و مصنوعي هر دو مسئول توليد آنها هستند. انتشار اين منابع طبق اصول و برآوردهاي جهاني همان الگوئي را كه قبلا براي كربن منواكسيدذكر شد دنبال مي كند. عمدتا منابع طبيعي از منابع مصنوعي در اين مورد سهم بيشتري دارند. درصد انتشار از منابع طبيعي و منابع مصنوعي مشخصا در اين سه نوع اكسيد متفاوت است. NO اتمسفري به وسيله هر دو منبع طبيعي (80%) و مصنوعي (20%) توليد مي شود در حالي كه تقريبا تمام N2O منتشر شده در اتمسفر از يك منبع مصنوعي به وجود مي آيد. عمل تخمير به وسيله باكتريها در خاك به منظور تجزيه تركيبات تشكيل دهنده ازت منبع عمده N2O را تشكيل مي دهد. مكانيسم دقيق شيميائي اين فرآيند هنوز قطعا مشخص نشده است. ولي تاثير زيادي در انتشار سالانه كه 592 ميليون تن N2O برآورد شده است دارد. عمل تخمير باكتريها همچنين مسئول يك توليد تخميني سالانه 430 ميليون تن NO مي باشد. اشعه هاي نوري باعث مي شوند كه ازت و اكسيژن اتمسفر به روشهاي گوناگوني تركيب شوند. NO.N2o,No2  مقدار كلي اكسيدهاي ازت توليد شده ناچيز است. احتراق منبع اصلي توليد مصنوعي اكسيد نيتروژن است در طي احتراق با دماي بالا ازت و اكسيژن هوا واكنش نشان مي دهند كه هم NO و NO2 را تشكيل مي دهند. مقدار نسبي NO و NO2 توليد شده به دماي احتراق و به نسبت ازت به اكسيژن موجود بستگي دارد. به هر حال NO2 اغلب به كمترين مقدار تشكيل مي شود. بر طبق اصول جهاني فرآيندهاي احتراق 106 ميليون تن در سال اكسيد نيتروژن برآورد شده را كه مانند NO محاسبه گرديده است منتشر مي سازد. اين مقدار در حدود 35 درصد پايين تر از 163 ميليون تن به دست آمده بر اساس NO2 است. غالبا به صورت NO2 مورد استفاده قرار مي گيرند زيرا كه NO هنگامي كه در اتمسفر است به NO2¬ تبديل مي شود. شكل 5 مقدار نسبي انتشار اكسيد نيتروژن را از منابع مختلف نشان مي دهد. درصدهاي استفاده شده بر اساس حجم كل اكسيدهاي نيتروژن انتشار يافته هستند. بنابر اين 43% NO2¬ يعني كه هر 100 حجم از اكسيدهاي نيتروژن توليد شده بر اساس مقياس هاي جهاني 43 حجم از NO2¬ را در بر دارند.
فرض بر اين بود كه تمام اكسيدهاي نيتروژن از منابع سوختي، احتراق به شكل NO دارند. از قراين موجود چنين بر مي آيد كه تقريبا 9 برابر اكسيد ازت از منابع طبيعي و نه از منابع مصنوعي وارد اتمسفر مي شود. يك چنين موقعيت مشابهي در موردي كه قبلا براي CO ذكر كرديم وجود دارد. منابع طبيعي در كل دنيا گسترده هستند. در حالي كه منابع مصنوعي در فضاهاي كوچكي متمركز مي شوند.
 
اكسيدهاي نيتروژن به عنوان آلوده كننده ها:
آلودگي اكسيد نيتروژن هوا عليرغم حضور مقادير N2o  در اتمسفر معمولا برحسب No2 , NO  در نظر گرفته مي شود. دلايل چنين عملي عبارتند از:
1-    NO و NO2  سمي هستند، در حاليكه N2O چنين نيست.
2-    NO و NO2  در واكنش هاي فتوشيميائي اتمسفر سهيم هستند ولي N2O نيست.
3-    NO و NO2 ¬ منابع عمده مصنوعي دارند در حالي كه N2O ندارد. علامت Nox اغلب مجموعه اي براي NO و NO2  دخيل در آلودگي هوا به  كار مي رود.
شيمي تشكيل Nox
تقريبا تمام NO و NO2 ناشي از منابع مصنوعي توسط اكسايش اتمسفري ازت در طي احتراق در دماي بالا توليد مي شوند. ازت و اكسيژن هوا NO را به وجود مي آورند. واكنتش هاي بعدي NO با اكسيژن بيشتر NO2 مي دهد. رابطه هايي كه اين واكنش ها را نشان مي دهند عبارتند از:
2NO+O2NO2
N2+O22NO
هوا تقريبا از 78% ازت و 21 % حجمي اكسيژن تشكيل شده است. در دماي معمولي اين دو گاز تمايل خيلي كمي به واكنش با يكديگر دارند زيرا واكنش دومي بي نهايت گرماگير است. انرژي مطلوب فقط دردماهاي بالا مثل حرارتهايي كه توسط فرآيندهاي احتراق توليد مي شوند قابل دسترس است. حتي در اين دماها فقط مقدار كمي No توليد مي شود ولي اين مقدار از لحاظ تغليظ آلودگي هوا داراي اهميت است. جدول پايين حاوي داده هائي است كه دماي وابسته به واكنش اولي و سرعتي را كه برحسب آن واكنش دنبال مي شود نشان مي دهد. اين داده ها براي مخلطو گازهائي است كه حاوي 75% N2 و 3% O2 مي باشد كه مي توانند در دماي مشخص شده به تعادل برسند. اين مخلوط ازت –اكسيژن شرايط واكنش را در فرآيند احتراق آماده مي سازد زيرا عمده اكسيژن موجود در هوا با مواد تحت واكنش احتراق در يكجا قرار مي گيرد.
در طي احتراق گازهاي در حال واكنش براي يك مدت خيلي كوتاهي در دماي شعله هستند. از اين رو اگر قرار است مقادير زيادي No توليد شود سرعت واكنش بايد زياد باشد. بر طبق جدول پايين سرعت واكنش انطوركه توسط زمان لازم براي تشكيل 500PPM NO اندازه گيري شده است در دماهاي پايين 1700 درجه سانتيگراد بطور نسبي پائين است ولي در دماهاي بالاتر به سرعت افزايش مي يابد. بنابر اين زمان اقامت گازها در منطقه احتراق و همچنين دماي شعله مقدار NO  را كه عملا تشكيل مي گردند مشخص مي سازد.
اگر مايعات دفعي احتراق همين كه خارج مي شوند به آرامي سرد شوند NO به O2 ,N2 بر ميگردد. در هر حال در اغلب وسايل احتراقي بخش عمده اي از انرژي حرارتي توليدات گاز سريعا بكار مفيد بر گردانده مي شوند و گازها سريعا سرد ميگردند. تحت چين شرايطي NO در دماي پايين تر خروجي باقي مي ماند چرا كه فرصت تجزيه شدن را ندارد. واكنش NO با اكسيژن براي تشكيل تحت شرايط احتراق صورت نمي گيرد.
درجه حرارت (سانتيگراد)    غلظت No در معادله ppm    زمان براي تشكيل 500PPM از NO
27
527
1316
1538
1760
1980    10-10*1/1
77/0
550
1380
2600
4150    -
-
+1370
162
1/1
117/0

جائي كه CO فورا واكنش مي دهد تا co2 را تشكيل دهد. دليل اين موضوع پايداري NO2  در دماهاي بالاست. در دماي 150 درجه سانتيگراد NO2 شروع به تجزيه شدن به NO و O2 و در دماي 600 درجه سانتيگراد به طور كامل تجزيه مي شود. نتيجتا مقدار بسيار كمي NO2 در مخلوط گازي در دماي احتراق يافت مي شود. هنگام ترك منطقه احتراق NO شامل مايعات دفعي در مخلوط شدن با هوا به سرعت سرد مي گردد. هنگامي كه دما به زير 600 درجه سانتيگراد مي رسد NO2 تشكيل مي شود كه مقدارآن بسيار اندك است زيرا كه سرعت واكنش در دماهاي پايين تر خيلي آهسته است. بنابر اين عمده NOX منتشر شده بيشتر به شكل NO است تا 2NO درست مخالف موقعيت اكسيد كربن جائي كه CO2 در بيشترين مقدار توليد مي شود. در حدود 10%  از NOX از كارخانجات توليد نيرو و فقط 2 تا 3 درصد NOX از اتومبيل ها به شكل NO توليد مي شوند. جدول زمان مطلوب براي اكسايش NO به NO2 از طريق واكنش 2 در دماي 200 درجه سانتيگراد را نشان مي دهد. زمان براي دست يافتن به تبديلات 25% و 90% داده شده است. به وابستگي سرعت واكنش به غلظت NO توجه كنيد. گرچه غلظت NO ممكن است از 3000PPM بالاتر در منطقه احتراق باشد اين غلظت دراثر رقيق شدن گازهاي احتراقي توسط هوا به سرعت كاهش مي يابد.
غلظت NO
PPM    زمان اكسايش
    25%    50%    90%
10000
1000
100
10
1    4/8ثانيه
4/1 دقيقه
14 دقيقه
3/2 ساعت
24 ساعت    24 ثانيه
4 دقيقه
40دقيقه
7 ساعت
72 ساعت    6/3 دقيقه
36 دقيقه
6 ساعت
63 ساعت
648 ساعت
بنابر اين آخرين خط جدول سرعت حقيقي واكنشها را به طور تقريبي نشان مي دهد.

چرخه نوري NO2
در اتمسفر NO2 , NO هر دو درگير يكسري واكنشهاي فتوشيميائي كه به طور طبيعي اتفاق مي افتد و منجر به افزايش در غلظت NO2 و كاهش در غلظت NO مي شود. اين واكنشها كه مجتما به عنوان چرخه نوري NO2 شناخته شده اند يك نتيجه مستقيم از يك عمل متقابل بين نور خورشيد و NO2 مي باشند. مراحل اين چرخه كه در شكل نشان داده شده اند عبارتند از:
1-    NO2  انرژي را به شكل نور ماوراي بنفش از خورشيد جذب مي كند.
2-    انرژي جذب شده مولكولهاي NO2 را به مولكول هاي NO و اتم هاي اكسيژن مي شكند. اكسيژن اتمي توليد شده بسيار فعال است.
3-    اتم هاي اكسيژن اتمي با اكسيژن اتمسفري واكنش نشان مي دهند تا ازون يك آلوده كننده فرعي را توليد كنند.
4-    ازون با NO واكنش مي دهد تا NO2  و O2 بدهد و چرخه كامل مي شود.
اثر ويژه اين چرخه گردش سريع NO2  است واگر براي واكنش دهندگان رقابت كننده در اتمسفر اين چنين نبود، اين چرخه هيچ اثر ويژه اي نداشت.
غلظتهاي محدود NO2  و No تا زماني كه O3 , NO در كميت هاي مساوي تشكيل و نابود شوند تغيير نخواند يافت.









واكنش هاي رقابتي ئيدروكربن ها را غالبا از همان منابع NOX منتشر مي شوند درگير مي سازد. ئيدروكربن ها طوري با يكديگر واكنش مي دهند كه چرخه نامتعادل مي شوند و تبديل  NO  به NO2  سريعتر از تفكيك NO2 به O,NO است. اين اثر همچنين منجر به ساخته شدن مواد ديگري كه مجموعا به عنوان اكسيدانها شناخته شده اند مي گردد.

8-3- اثرات NOx بر روي اجسام:
زمينه مطالعه و تحقيقات آزمايشگاهي اكسيدهاي نيتروژن (NOx) و محصولات واكنش آنها (نيترات) را به طور موفقيت آميزي به مشكلات مربوط به رنگهاي نساجي، تارهاي نساجي و آلياژهاي نيكل – برنج مربوط ساخته است. بعضي از رنگهاي نساجي وقتي كه در معرض NOx قرار بگيرند رنگ مي بازند. اين رنگ هاي شامل آنهايي كه در استات ريون، پنبه و ويسكوزريون استفاده مي شوند، مي گردد. مشكل رنگ زدايي پنبه، در نيمه سال 1950 روشن گرديد. هنگامي كه خانم هاي خانه دار از رنگ زدايي پارچه هاي ابريشمي زماني كه آن پارچه ها با خشك كن هاي گازسوز خانگي خشك مي شدند، شكايت كردند. اين رنگ زدايي به اكسيدهاي نيتروژني كه در طي احتراق گاز طبيعي كه براي گرم كردن خشك كن ها استفاده مي شد، مربوط دانسته شد. سطح NOx در چنين خشك کن هايي بين ppm 6/0 تا 2/0 تشخيص داده شد. سطوح بالاي نيترات هاي ذره اي باعث ايجاد عارضه فشردگي در فنرهاي سيمي نيكل – برنجي در دستگاههاي تقويت كننده اي كه توسط شركتهاي تلفن استفاده مي شوند گرديده است. معلوم شد كه غلظت هاي بالاي نيتراتي در گرد و غبار هوائي كه در مجاورت محل هاي ترك برداشته جمع شده، اين عوارض را توليد كردند.

.

انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

سفارش پایان نامه