انجام پایان نامه

درخواست همکاری انجام پایان نامه  بانک مقالات رایگان انجام پایان نامه

سفارش پایان نامه

|

انجام پایان نامه ارشد

 پایان نامه 

سفارش پایان نامه|پایان نامه آموزش الکترونيکي  و کاربرد آن در مهندسي معدن
          


آموزش الکترونيکي
 و کاربرد آن در مهندسي معدن


فهرست مطالب


عنوان                                                               صفحه


چکيده    9

فصل اول : کليات    10
1 - 1 هدف    11

فصل دوم : تعاريف و اصطلاحات     13
1 - 2 تاريخچه    14
2 - 2 معرفي    24
3 - 2 تعاريف و اصطلاحات    25
4 - 2 عناصر اصلي    27
5 - 2 دو نوع آموزش از راه دور    28
6 - 2 فرضيات اصلي آموزش از راه دور    30


فصل سوم : مديريت و برنامه ريزي    31
1 - 3 برنامه ريزي آموزشي    32
2 - 3 مديريت آموزشي    34


فصل چهارم : طراحي آموزش از راه دور    37
1 - 4 زير ساختهاي آموزش مجازي    38
1 - 1 - 4 بررسي يک نمونه زيرساخت نرم افزاري                                               43
2 - 4 عناصر طراحي    83
3 - 4 حركتهاي ساختاري    84
4 - 4 حمايت از نوآوري ها    84
5 - 4 ايجاد مطالب براي آموزش از راه دور    85
6 - 4 اهميت نقش فن آوري در مقوله طراحي    88
فصل پنجم : چشم‌اندازهاي برنامه‌ريزي و مديريت توسعه فن‌آوري اطلاعات در نظام رسمي آموزشي ايران                            90
1 - 5 بيان مسأله    91
2 - 5 اهميت برنامه‌ريزي بلندمدت و متمركز    92
3 - 5 اهداف و رسالت توسعه فن‌آوري اطلاعات در آموزش و پرورش    93
4 - 5 چشم‌انداز توسعه فن‌آوري اطلاعات در آموزش و پرورش    94
5 - 5 دانشگاه آرماني در هزاره سوم و توسعه اطلاعاتي جامعه دانايي محور    95
6 - 5 آموزش در هزاره سوم    101
7 - 5  بررسي نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزش     105
8 - 5 نگاهي به رابطه فناوري ارتباطات و اطلاعات با آموزش     107



فصل ششم : بحث و نتيجه گيري ؛ ارزشيابي     11
1 - 6 آيا آموزش از راه دور موثر است ؟     112
2 - 6 مزاياي دانشگاه مجازي     113
3 - 6 روشهاي ارزشيابي    118
4 - 6 ارزيابي هاي كيفي    120
5 - 6 بررسي اجمالي دو دانشگاه اينترنتي                                                    122
5 - 6 پيشنهادات و نتيجه گيري         130
      
فصل هفتم : آموزش الکترونيکي و مهندسي معدن                             131                                           

منابع و ماخذ :        151
فهرست کتاب ها      152
فهرست سايت هاي اينترنتي                                                                      153








چكيده
    با توجه به اينکه آموزش الکترونيکي ( E- Learning ) که زيرشاخه ای از آموزش از راه دور مي باشد ، در دنيا مقوله اي نو تازه مي باشد و مدت زيادي از تولد آن نمي گذرد ( حدودا از سال 1998 ميلادي ) ، مباحث و موارد مربوط به آن هنوز کاملا تبيين نگرديده است . و منابع و مآخذ مورد نياز بسيار ضعيف مي باشند . علي الخصوص منابع فارسي زبان . در نتيجه خود بحث آموزش الکترونيکي ( E- Learning )  جاي کار و مالعه فراواني دارد .
    متاسفانه بسياري از کلاسها و برنامه هاي آموزشي که تحت عنوان آموزش از راه دور و آموزش الکترونيکي برگزار مي گردند ، به دليل ضعفهاي ريشه اي تئوريک و عدم ايجاد زيرساخت هاي لازم ، کارايي لازم را نداشته و به هيچ وجه اهداف اساسي آموزش الکترونيکي را تامين نمي کنند . چرا که برخي از متوليان امور آموزشي فکر مي کنند که با تايپ جزوات درسي و قرار دادن آنها در سايت اينترنتي و رفع اشکال اينترنتي و ... مي توان آموزش الکترونيکي راه انداخت و بدان افتخار کرد و البته منبع درآمدي هم ايجاد کرد . درصورتي که در آموزش الکترونيکي بايد حتي مسايل روانشناسي آموزشي را هم در نظر گرفت.
    به همين دليل در اين پروژه که کاربرد آموزش الکترونيکي در مهندسي معدن مي باشد ، بيشتر به مباحث بنيادي آموزش الکترونيکي و امکان سنجي پياده سازي آن در ايران پرداخته شده است . در ابتدابه تاريخچه مختصري از آموزش و استفاده از تكنولوژي در آن پرداخته شده است .
   سپس تعريف و تشريحي واضح و كامل از اين عنوان و اصطلاحات مختلف آن ،  به عمل آورده شده .
فن آوري هاي مربوطه و روشهاي پياده سازي آن از ديگر مباحث مورد توجه در اين پروژه  مي باشد.در
رابطه با كارايي و يا عدم كارايي و همچنين بررسي بلقوه آن در نيز مطالبي عرضه شده است .
    در انتها نيز آموزش الکترونيکی در مهندسی معدن همراه با ارائه يک نمونه آموزش نرم افزاری درس اقتصاد معدنی مورد بحث قرار گرفته است .
فصل اول : کليات
1 - 1 هدف
 
فصل اول : کليات
1 - 1 هدف
با پيشرفت دانش بشر و به تبع آن فن آوري زندگي و الگوي رفتاري انسان در جامعه دستخوش تغييرات چشمگير و فوق العاده اي شده است.
تفاوت زندگي امروز با بطور مثال دو نسل پيش از اين نيز عمدتا از اين جا ناشي مي شود. ارتباطات نيز که بطور اجتناب ناپذيري با تکنولوژي ادغام شده است نقش بسزايي در ايجاد تغييرات در الگوهاي رفتاري انسان در زندگي داشته است.
بطور خيلي ساده مي توان رد فن آوري را در اکثر صور زندگي دنبال کرد .امروزه به راحتي امکان دسترسي به کامپيوتر - يکي از سردمداران بزرگ فن آوري امروزي - در اکثر منازل وجود دارد. اين بدان معناست که با کمي دانش اندک درباره استفاده از کامپيوتر و اتصال به شبکهاي اينترنتي که کم و بيش اکثر مردم نيز اين توانايي را دارا مي باشند با دنياي جديدي مي توان آشنا شد که اين قابليت تا چند سال پيش وجود نداشت.
استفاده از اينترنت و انتقال آن به منازل و خصوصي شدن آن در اين چند سال سرعت بسيار چشمگيري داشته است بطوري که براي مثال تا سال 1993 ميلادي تعداد شبکه هاي متصل به اينترنت حدود 3 ميليون بود ولي امروزه تقريبا حدود 300 ميليون شبکه در سراسر دنيا به هم متصل مي باشند واکتر مردمي که به کامپيوتر دسترسي دارند به اينترنت نيز دسترسي دارند.
پس مي توان نتيجه گرفت که در دنياي اتباطات زندگي مي کنيم و فرار از آن و کتمان آن کاري غيرممکن و غيرضروري مي باشد.
حال بايد ديد که چگونه مي توان صور مختلف فن آوري را شناسايي کرد و از آن بطور درست استفاده نمود.استفاده از اينترنت و ارتباط با دنياي IT يکي از راه هاي ممکن مي باشد ولي به تنهايي شايد موثر و کارآمد نباشد.در اينجا وجود يک نيروي متخصص و کاردان مي تواند بشدت مفيد باشد.
همچنين وجود منابع و ماخذ معتبر نيز در تسريع و شناساندن عوامل مختلف يک پديده تکنولوژيکي بسيار موثر است.
پس در يک نتيجه گيري کلي مي توانم اهداف خود را از ارائه چنين کار تحقيقاتي بصورت زير بيان کنم.

1.    آشنايي با پديده اي بنام آموزش الکترونيکي.
2.    شناسايي معاني و مفاهيم کلي.
3.    درک جزئيات اساسي.
4.    شناسايي فن آوريها و نيروي متخصص مورد نياز و مربوطه.
5.    بررسي امکان پياده سازي آن در ايران به خصوص در رشته مهندسی معدن .

به اميد روزي که قبل از ساختن هر بنايي ، آموزش ساخت آن را ببينيم تا براي اصلاح آن در آينده ، مجبور به ويران کردن آن و صرف هزينه هاي گزاف نباشيم . البته اگر آن بنا اصلاح شدني باشد .
ان شاء الله
 
فصل دوم : تعاريف و اصطلاحات
1 - 2 تاريخچه
2 - 2 معرفي
3 - 2 تعاريف و اصطلاحات
4 - 2 عناصر اصلي
5 - 2 دو نوع آموزش الکترونيکي
6 - 2 فرضيات اصلي آموزش الکترونيکي












1 - 2 تاريخچه
ابتدا تغييرات اساسي در طول تاريخ بشر كه تحت عنوان “موج ” از آنها ياد مي‌شود را بررسي کرده و سپس مطالعه دقيقتر تاريخچه آموزش الکترونيکي مي پردازيم .
 
 الف – اعصار گوناگون در طول تاريخ بشر
موج اول: عصر كشاورزي
    اولين اختراع بشر آتش بوده است كه تقريباً چهار ميليون سال قبل از ميلاد حضرت مسيح شناخته شد. 2500 سال بعد بشر موفق به اختراع دوم خود كه ابزار بود شده است. فاصله بين دو اختراع نشان از بدوي بودن بشر اوليه دارد بعدها اختراعات جديدتري به تناوب رشد و تمدن بشر بوجود آمد تا اينكه زمينه تغيير اساسي يعني موج اول فراهم شد و جامعه كشاورزي شكل گرفت. جمعيت جهان در سالهاي قبل از ميلاد حضرت مسيح بسيار كم بود و حتي هزار سال بعد از ميلاد آن حضرت به 300 ميليون نفر رسيد اولين تغيير در جامعه انساني كه به موج اول يا جامعه كشاورزي و يا عصر كشاورزي لقب يافته است، قبل از ميلاد حضرت مسيح شروع شده و عمري 29500 ساله اي داشته است. هدف از ايجاد اين موج حل مشكلات معيشتي و غذايي بشر آن زمان بوده است.
موج دوم : عصر صنعت
    اما بعد از ايجاد موج اول و گذشت تقريباً سه هزاره از آن، موج بعدي كه انقلاب صنعتي بود آغاز شد. هدف از موج دوم يعني عصر صنعت يا انقلاب صنعتي توليد مواد و ابزار كار بوده است. در موج اول كه نيروي كار متكي بر بازوان افراد بود، بشر از پس مشكلات بزرگ برنمي‌آمد و نياز جديدي در جامعه بوجود آمد كه تغييرات اساسي را مي‌طلبيد عمر موج دوم هم كه دوران موفقي را سپري كرده است به 500 سال مي‌رسد و دوران آن از نظر تئوري سپري شده است. با اين وجود متاسفانه بسياري از كشورهاي جهان كه نتوانسته‌اند توسعه موفقي را در طول انقلاب صنعتي بگذرانند هنوز در اين عصر صنعتي بسر مي‌برند و درگير رفع مشكلات خود از طريق توسعه و بكارگيري صنعت هستند. در موج دوم بشر، موفقيتهاي شگرفي بدست آورد و اختراعات مهمي در اين عصر در خدمت بشر قرار گرفت و باعث شد تا وضعيت آموزش‌، بهداشت، اقتصاد و فرهنگ جوامع نسبت به جامعه كشاورزي شكل بهتري بگيرد و توسعه كمي و كيفي خوبي داشته باشد. يكي از تاثيرات مهم اين موج افزايش جمعيت جهان همراه با رفاه بيشتر و جلوگيري از مرگ و مير زياد مردم بوده است كه سابقاً در اثر وبا، بيماريهاي فراگير، بلاهاي آسماني و امثال آن جان خود را از دست مي‌دادند. اختراعات درصدسال پاياني موج دوم و بخصوص از سال 1900 ميلادي به بعد باعث تغييرات وسيعي در مشاغل كشاورزي كه تا آن زمان تقريباً 90% كل مشاغل را شامل مي‌شد را چنان تغيير داد كه بعضي از كشورها مانند ايران اين تعداد مشاغل كشاورزي به 17% و در كشورهاي توسعه يافته به 4 تا 7% رسيده است.
    در هر صورت اختراعات مهمي مانند ماشين بخار،‌راه آهن، هواپيما، تلفن، برق، راديو، تلويزيون، پلاستيك، ترانزيستور و دهها اختراع ديگر به همراه ايجاد سازمانها و تشكيلات مدني و موسسات آموزشي بستري فراهم نمود تا انسان بتواند به اهداف موج دوم كه تهيه ابزار كارر بود دست پيدا كند و مشكلات موج اول را برطرف نمايد. در موج دوم نيازهاي جديدي ديده شد كه ديگر امكان حل آن با ديدگاه قبلي  امكانپذير نبود.
موج سوم: عصر اطلاعات
    بعد از اختراع رايانه و سرعت توسعه مخابرات و ارتباطات بشر نياز به تغيير جديدي را درك نمود و آن چيزي جز دسترسي به اطلاعات و دانش نبود. هدف از موج سوم، دسترسي به اطلاعات و دانش با استفاده از ابزار فناوري اطلاعات مانند رايانه، شبكه‌هاي متنوع محلي و جهاني و اينترنت به همراه توسعه نرم‌افزارها و سخت‌افزارهاي مورد نياز عصر اطلاعات بوده است. عمر موج سوم كه آنرا عصر دانش و بعضاً جامعه اطلاعاتي نيز مي‌گويند، نزديك به 50 سال مي‌باشد.
    همانطور كه ملاحظه مي‌شود، نياز به تغييرات از مقطعي به مقطع بعدي و از موجي به موج بعدي با هدف  بوده است و طول عمر ماندگاري آن بستگي به سرعت رسيدن به اهداف آن موج داشته است. به عنوان مثال موج سوم براي آن بوجود آمد كه با توسعه صنعت در موج دوم، نياز بود اطلاعات بيشتري از نقطه‌اي به نقطه‌ ديگر منتقل شود و بشر نياز بيشتري به دانش داشت و لذا توليد، توزيع و استفاده از اطلاعات محور اين تغيير قرار گرفته و اينترنت و رايانه  براي اين خدمت بكار گرفته شدند كه توسعه آنها همچنان به جلو مي‌رود. با توجه به اهميت و سرعت زياد توسعه موج سوم، بعضي از دانشمندان فكر مي‌كردند كه اين تغيير اساسي براي ساليانه درازي دوام خواهد داشت. اما رشد فوق‌العاده فناوري و حضور فناوريهاي جديدي مانند اينفوتكنولوژي (فناوري اطلاعات)، نانوتكنولوژي، بيوتكنولوژي، و توانايي بشر در تسلط مطلق براتم باعث شد تا اين مرحله با شتاب بيشتري به جلو برود و انتظار جديدي در حال شكل‌گيري شود. البته براي گذر از موج سوم و رسيدن به موج چهارم مشكلات زيادي وجود دارد كه يكي ديگر از آنها پديده جديد فاصله ديجيتالي بين كشورهاي مي‌باشد. اين مشكل در جاي خود مهم مي‌باشد و درصورت عدم توجه به آن مشكلات بزرگي را براي جهان بوجود خواهد آورد و احتمالاً از شتاب فوق‌العاده توسعه فناوري اطلاعات خواهد كاست. ورشكستگي شركتهاي عظيم رايانه‌اي – مخابراتي مانند دات كام (.COM) يكي از اين نشانه‌ها مي‌باشد.
    موج سوم با آمدن رايانه مطرح شد وبخصوص وقتي رايانه‌هاي شخصي توانستند درخدمت مردم قرار گيرند، فضاي توليد وانتشار اطلاعات وتوليددانش توسعه يافت و شكل جديدي به خود گرفت. بكارگيري رايانه وهمراهي آن بااينترنت ، تغييرات مهمي درجهان بوجودآورد. كامپيوتردرسال 1948 ميلادي‌ اختراع شد و اينترنت در سال 1968 مطرح و در سال 1970 ارتباط 5 نقطه را برقرار كرد. در سال 1974 پروتكل (TCP) معرفي شد و در سال 1984 هزار پايگاه در روي آن ايجاد گرديد. در سال 1989 نر‌م‌افزار وب بوجود آمد و 4 سال بعد نرم‌افزار (Mosaic) پا به عرصه تحولات نوين گذاشت. در سال 1995، بحث تجارت الكترونيكي مطرح شد و بعد از آن شاهد سرعت رشد فوق‌العاده اين صنعت هستيم. رشد اينترنت بيشتر از تخيل بشر بوده است. زيرا به عنوان مثال در حالي كه در سال 1977 فقط 111 پايگاه در اينترنت وجود داشت در سال 1987 اين تعداد به 10 هزار پايگاه رسيد. اين افزايش بصورت نمايي ادامه پيدا كرد بطوريكه در سپتامبر سال 2002 ميلادي  اين تعداد به بيش از 200 ميليون پايگاه رسيده است.
    تعداد كاربران اينترنت نيز به شدت در حال افزايش مي‌باشد، بطوريكه از سپتامبر 2001 كه تعداد كاربران 407 ميليون بوده تا سپتامبر 2002 اين رقم به 840 ميليون نفر در 218 كشور رسيده است. پيش‌بيني مي‌شود تا سال 2005، اين رقم به حدود 2 ميليارد نفر برسد و تا سال 2020 بيش از 80% افراد روي كره زمين، دسترسي به اينترنت داشته باشند. با بررسي آمارهاي فوق نتيجه مي‌شود كه سرعت گذر موج سوم بسيار زياد است و تاخير در همراه شدن با اين پديده عواقب خطرناكي خواهد داشت. لذا اگر مردم كشورما قادر به تهيه رايانه نيستند و يا امكان دسترسي برايشان فراهم نيست، اين مشكل مشكلي  ملي مي‌باشد كه بايد مسئولين به فكر چاره كار باشند. بقيه كشورهاي جهان منتظر ما نخواهند ماند  و به جلو مي‌روند. و هر روز فاصله ديجيتالي  ما با كشورهاي پيشرو بيشتر مي‌شود. بنابراين بايد هرچه زودتر با اطلاع رساني مناسب، براي جبران عقب ماندگي موجود، در اين زمينه  گامهاي بلندي برداشت.
   فاصله ديجيتالي، نمادي از بي‌عدالتي در جهان را به رخ خواهد كشيد وزمينه جنگهاي ناخواسته‌اي را ممكن است تحميل نمايد. براي تشخيص فاصله ديجيتالي، ذكر فقط اين نكته كافي است كه در حال حاضر، حجم اطلاعاتي كه بين اروپا و آمريكا جابجا مي‌شود ، حدوداً 162 گيگا بيت در ثانيه و مجموعه اطلاعات جابجا شده بين خاورميانه و آمريكا 7% گيگا بيت در ثانيه است. هيمن مثال به تنهايي، فاصله ديجيتالي بين اروپا و خاورميانه را از نظر دسترسي به اطلاعات 231 برابر نشان مي‌دهد. به عنوان مثالي ديگر، تعداد كاربران اينترنت در كشورها 7/1 ميليون نفر و در كشور كره جنوبي 27 ميليون نفر است. با احتساب جمعيت و درنظر گرفتن ضريب نفوذ اينترنت در كره جنوبي كه نزديك به 42 درصد و در كشور ما 5/2 درصد است، حداقل فاصله ديجيتالي ما با آنها حدود 30 برابر مي‌باشد. در چنين شرايطي، قطعاً مشخص مي‌شود كه براي رسيدن به جامعه مجازي ايده‌ال هنوز راه طولاني در پيش داريم، و معلوم مي‌شود كه تغيير اساسي، بدون توجه به تاخير بخشي از جهان بوجود خواهد آمد و تا دو دهه ديگر براي قسمتهايي از جهان توسعه يافته، عصر مجازي يا جامعه مجازي قابل لمس خواهد بود. مشكلات سرراه رسيدن به تغييرات اساسي، عموماً انساني هستند و اگر بدون توجه به ظرفيت تغيير در انسان اين فناوريها به جلو برود، ممكن است خسارات ناشناخته‌اي داشته باشد و بشريت را تهديد كند و لذا با دقت و آگاهي از فضاي موجود گام به جلو گذاشت.
موج چهارم : عصر مجازي
    پيش‌بيني مي‌شود كه تا 20 سال آينده بشر در “عصر مجازي” يا در چهارمين مقطع اساسي تحول تاريخ خود كه موج چهارم نيز ناميده مي‌شود، قرار خواهد گرفت. موج چهارم در حقيقت فرم توسعه يافته عصر اطلاعات و دانش است كه ديگر مشكل عمده بشر در زمينه تامين معاش، تهيه ابزار و دسترسي به دانش و اطلاعات حل شده است و نياز به تغيير و تحول بزرگتري در جامعه بوجود آمده است. با شروع موج چهارم،  بشر جامعه جديد و عصر نويني را آغاز خواهد كرد كه اكثر امور در آن جامعه بصورت مجازي خواهند بود،‌ اين عصر جديد بنام عصر مجازي شناخته خواهدشد.
    در عصر مجازي بيشتر امور بشر بصورت غير فيزيكي قابل انجام است، مثلاً براي خريد از فروشگاهي دوردست و حتي در كشوري ديگر نياز به حضور فيزيكي خريدار  و فروشنده در يك مكان ثابت نيست، براي آموختن دانش، نياز به رفتن مدارس سنتي و يا دانشگاهايي مانند دانشگاه‌هاي فعلي نخواهد بود، يك استاد در آن واحد مي‌تواند در منزل دانشجو در دهها كشور و مكان ديگر آموزش مجازي دهد اين حضور بقدري طبيعي خواهد بود كه دانشجو حضور استاد را در منزلش درك مي‌كند و احساس تخيلي حقيقي در دانشجو بوجود مي‌آيد. پول فيزيكي وجود نخواهد داشت،‌ دوربينهاي مخصوصي كه به سيستم فتومتريك مجهز هستند،‌ از روي قرنيه چشم افراد را شناسائي مي‌كنند و لذا نياز به داشتن كارت شناسائي و كارت اعتباري نيز نخواهد بود و بصورت خودكار بسياري از مسائل روزمره امروزين بشر انجام مي‌شود. بازرگاني مجازي رونق زيادي خواهد يافت و امكان عرضه كالا در هر زمان و در هر كجا،‌ در اولين فرصت ممكن امكانپذير خواهد شد. توليد انبوه محدود مي‌شود و توليد كالاهاي غيرفيزيكي افزايش چشم‌گيري خواهند يافت.
    از جمله كالاهاي غير فيزيكي فروش اطلاعات،‌ موسيقي و فيلم هستند كه هم اكنون بخش بزرگي از  درآمد دولت آمريكا از همين كالاهاي غير فيزيكي مي‌باشد. در عصر مجازي، تمام اموري كه اين روزها با پيشوند (e) مطرح مي‌شوند داراي پيشوند مجازي (Cyber) خواهند شد. مثلاً‌بانكداري مجازي جايگزين بانكداري الكترونيكي، پول مجازي جايگزين پول الكترونيكي، بازرگاني مجازي جايگزين بازرگاني الكترونيكي،‌ آموزش مجازي جايگزين آموزش الكترونيكي و نهايتاً  دولت مجازي جايگزين دولت الكترونيكي كه در موج سوم مطرح شده‌اند، خواهد شد. هزاران شغل جديد مجازي جايگزين شغلهاي سنتي و الكترونيكي امروزه خواهند شد و تعداد مشاغل مورد نياز بيشتر از جمعيت روي كره  زمين خواهد شد. نتيجه ابتدايي اين تحول آن است كه فردگرائي و ديكتاتوري از جوامع حذف و كار گروهي و تفكر جمعي كه از طريق رسانه‌اي مانند وب  سازماندهي خواهدشد، جايگزين مي‌شود. دانش محوري، اساس اداره جوامع مجازي خواهد شد. و آموزش در طول عمر به عنوان اولين نياز اوليه بشر مطرح خواهد شد و تقريباً تمام امور اداره جوامع امروزي تغيير خواهد كرد و جهان جديدي جايگزين جهان فعلي مي‌شود كه در آن امكان انجام عدالت و داشتن رفاه بيشتر براي همه فراهم مي‌باشد.
    در عصر مجازي، تغييرات اساسي در رفتار بشر بوجو خواهد آمد و بعضي از صفتهاي بد مانند دروغگويي، كلاه برداري،‌قتل و غارت و تجاوز به حقوق ديگران و امثال آن به دليل علني بودن همه امور بشر قابل رويت و پيگيري خواهد بود. مردم در جهان مجازي، فرصت شناخت بهتري از جهان و فلسفه وجودي انسان خواهند داشت و به نحو بهتري تربيت خواهند شد و چون از نظر تئوري در عصر مجازي مشكلات معيشتي و تهيه ابزار كار و دانش و اطلاعات وجود ندارد، توجه به مسائل معنوي و مذهب افزايش خواهد يافت.
    يكي از مشكلات موجود براي رسيدن به عصر مجازي، مشكل رواني بشر است كه در مقابل تغيير، عموماً واكنش منفي نشان مي‌دهد. اين واكنش، همين حالا هم مشكلاتي را در جهان بوجود آورده است و مربوط به يك كشور خاص هم نيست. مثلاً در كشور امريكا، فناوري بسيار جلوتر از سواد عمومي جامعه به جلو مي‌رود، يعني مردم آمريكا با وجودي كه ابزارهاي مناسبي در اختيار دارند، از آنها استفاده مناسب نمي‌كنند. در حقيقت سيستم آمريكا عقب‌تر از تحولات تكنولوژيكي حركت مي‌كند. لذا، ‌آنها برنامه آموزشهاي عمومي در معرفي حتي تكنولوژيهاي موجود را هم ندارند. براي همين در حالي كه 70 درصد مردم آمريكا امكان دسترسي به شبكه‌هاي با پهناي باند زياد را هم اكنون دارند و تا پايان سال 2002 اين امكانات براي 90 درصد آنها فراهم است فقط 9 درصد مردم آن هم با ضريب پايين‌تر از اين شبكه استفاده مي‌كنند.
    لذا، مشخص مي‌شود كه آموزش و ايجاد فرهنگ يكي از مسائل مهم در توسعه فناوري اطلاعات مي‌باشد كه بايد مشكلات مرتبط با آن شناخته و حل شود. مشكل بعدي حتي در كشورهاي توسعه يافته، مربوط به افراد سالخورده و مسوولين سابقه‌دار كه تجربيات سنتي را با خود دارند و تسليم فناوري‌هاي نوين نمي‌شوند و در مقابل تغيير مي‌ايستند و مراحل توسعه را با تاخير مواجه مي‌سازند، مي‌باشد. در جوامع سنتي و عقب افتاده، اين وضع به مراتب بدتر است و عدم اطلاع حاكمان دولتها از مزاياي اين پديده‌ها سبب تاخير در توسعه دانش و رشد اقتصادي در آن جوامع مي‌شود. از اينگونه اشكالات و مسايل، در طول تاريخ بشر فراوان ديده شده و اين مشكلات ادامه هم خواهد داشت. وظيفه دانشمندان و محققين است كه اينگونه مسايل را در جامعه مطرح و در حد توان از مسئولين بخواهند تا استفاده از آنها را در جامعه عملي سازند.
    براي كشوري مانند ايران كه هنوز در وسطهاي موج دوم قرار دارد و موج سوم را هم جذب و درك نكرده است، اطلاع از وضعيت جهان در عصر مجازي بسيار با اهميت مي‌باشد. شايد مسؤلين اداره كشور با اطلاع از اتفاق عصر مجازي به بحراني بودن وضعيت كشورمان در اين زمينه پي‌ببرند و با حركت پرشتاب، توسعه فناوري اطلاعات و انداختن انديشه موج چهارم،‌ برنامه‌اي پرشي براي عبور سريع از موج سوم و رسيدن به موج چهارم را تدارك ديد. در صورت موفقيت در چنين برنامه‌اي، مي‌توان بخشي از عقب ماندگي را جبران و حتي از بسياري از كشورهايي كه هنوز با اين مفاهيم آشنايي ندارند جلو افتاد.

ب – آموزش از راه دور و آموزش الکترونيکي
    منشا آموزش از راه دور به اواسط قرن نوزده برمي گردد. در آمريکا و اروپا پيشگامان آموزش از راه دور از بهترين فن آوري هاي روز جهت آموزش بهره مي جستند.براي مثال سيستمهاي پستي براي ايجاد فرصتهاي آموزشي براي کساني که توانايي رفتن به مدارس معمولي را نداشتند ولي به تحصيل علم علاقه مند بودند از استفاده مي شد. البته در آن زمان بيشترين کساني که از اين قبيل امکانات بهره مي جستند معلولين جسمي . زناني که اجازه حصور در کلاسها را بهمراه مردان نداشتند . و کساني که در محل سکونت آنها مدرسه اي وجود نداشت مي بودند.
    يکي از پيشگامان در اين زمينه فردي انگليسي بنام ايزاک پيتمن بود. او آموزش کوتاه از طريق نامه نگاري و مکاتبه را در سال 1840 در انگليس شروع کرد.
    دانشجويان موظف بودند که قسمتي از انجيل را مطالعه کرده و مکتوب آن را براي کسب نمره ي مطلوب از طريق پست پس بفرستند.
    تحصيل از راه دور اولين بار در آمريکا و در دانشگاه وسليان ايلينوز در سال 1874 پياده سازي شد. در آن زمان درجات آموزشي در غياب دانشجو نيز قابل کسب شدن بود.
    در سال 1900 آموزشهاي آکادميک از طريق مکاتبه چهره ي عمومي تري به خود گرفت. کنسول ملي آموزش خانگي در سال 1926 تاسيس شد و باعث شد که آموزش از راه دور و برنامه هاي مربوط به آن در دانشگاه ها و مدارس جنبه رسمي تر و مهم تري پيدا کند.
    اختراع راديوهاي آموزشي در سال 1920 و ظهور تلويزيون در 1940 باعث بوجود آمدن روشهاي مهم و جديدي در عرصه ارتباطات شد که به طبع آن در زمينه آموزش از راه دور نيز تحولات چشمگيري ايجاد کرد. مربيان با استفاده از اين تکنولوژي هاي جديد موفق شدند که برنامه هاي آموزشي را به ميليونها جوياي يادگيري برسانند و بدين وسيله فرصتهاي آموزشي را به خارج از فضاهاي مراکز آموزشي عمومي گسترش دهند.
    با توسعه سيستم هاي تلفن راه دور در اوايل قرن بيستم ظرفيت متدها و روشهاي آموزش از راه دور براي دستيابي به دانشجو در سرتاسر جهان افزايش يافت. ولي تلفن تا زمان اختراع تلکنفرانس در دهه 80 و 90 هيچگاه نقش اساسي و اصلي را در مقوله آموزش از راه دور بازي نکرد. سيستمهاي تلکنفرانس اين امکان را براي آموزگاران فراهم کرد که بدون کوچکترين تاخير زماني در يک زمان با دانشجويان خود حرف بزنند به آنها گوش دهند و بعضا آنها را ببينند.
    با گسترش شبکه هاي ارتباطي کامپيوتري در دهه 90 و اتصال ميليونها انسان از طريق خطوط تلفني به اين شبکه ها اين امکان را فراهم ساخت تا آموزش از راه دور به سادگي از طريق کامپيوتر و کنفرانسهاي کامپيوتري در سراسر جهان امکان پذير باشد.
 
2 - 2 معرفي
    آموزش و يادگيري از راه دور اصولا برنامه هاي آموزشي را براي دانشجوياني که از لحاظ فيزيکي و زماني از اساتيد جدا هستند فراهم مي کند. يادگيري از راه دور در واقع بصورت بسته هاي نوشتاري صوتي و يا ويديوئي به دانشجوياني که از لحاظ ارتباط با اساتيد يا دانشجويان ديگر دچار محدوديت هستند ارائه داده مي شود.
    اين نگرش در حال تغيير است. در واقع روز به روز با پيشرفت تکنولوژي هاي ارتباطي دستيابي به يک کيفيت و کميت بالا و مطلوب امکان پذيرتر شده است. امروزه حتي مي توان ادعا کرد که آموزش از راه دور بر يادگيري و آموزش از طريق سنتي در کلاسهاي درس عمومي از برخي جهات ارجعيت دارد.
 
3 - 2 تعاريف و اصطلاحات
    يادگيري در فرهنگ لغت به اين صورت تعريف شده : عمل. فرايند و تجربه اي براي کسب علم دانش و مهارت. اين تعريف با تعريف آموزش متفاوت است. آموزش اينگونه تعريف مي شود : دانش و مهارتي که توسط فرايند يادگيري توسعه يافته و کسب مي شود. البته اين دو واژه گاهي بجاي يکديگر استعمال مي شوند.
    ( لازم به ياد آوری است که آموزش الکترونيکی زيرشاخه ای از آموزش از راه دور محسوب می گردد )
    يادگيري از راه دور بطور قردادي به بصورت زير تعريف مي شود :
    بطور کلي هر سيستم و يا فرايند آموزشي و يادگيري که در آن آموزگار و مربي از لحاظ جغرافيائي و يا زماني از دانشجويان خود جدا باشند يا دانشجويان از يکديگر جدا باشند و يا به مطالب آموزشي دسترسي نداشته باشند.
    امروزه آموزش و يادگيري از راه دور در صورتي کارآمد است که کامپيوتر و فن آوري هاي الکتريکي بصورت مکمل يکديگر در اختيار باشند. فن آوريهاي مربوط به ارائه وتحويل مطالب ممكن است بسيار متنوع باشد.اين فن آوريها شامل : ماهواره , كامپيوتر,  تلويزيون هاي كابلي , ويديو كنفرانسها و …. مي باشد. آموزش ار راه دور مانع سيستم آموزشي سنتي نمي شود و مكررا براي تبادل دانش و مطالب علمي در سطح بالا بين افراد مختلف در سرتاسر جهان كاربرد دارد.




    گروه آموزش و يادگيري از راه دور كاليفرنيا تعريف زير را براي اين مقوله ارائه كرده است :
    يادگيري از راه دور يك سيستم آموزشي است كه دانشجويان را به منابع علمي متصل مي نمايد.اين سيستم فرصت هاي آموزشي را براي جويندگاني كه در موسسات آموزشي عمومي شركت نمي كنند ولي توانايي دريافت مطالب علمي را مانند بقيه دانشجويان دارا مي باشد فراهم مي كند. بطور كلي تكامل فرآيند يادگيري از راه دور ز.ماني است كه با استفاده واستتنتاج از تكنولوژي ها و فن آوريهاي مربوطه و مشترك بتوان از منابع موجود بهره برد.

    تعاريف متعدد ديگري نيز موجود است که به برخي از آنها مي پردازيم.
    آموزش و يادگيري از راه دور يک سيستم آموزشي برنامه ريزي شده و از پيش تعيين شده است و زماني کاربرد دارد که مطالب آموزشي و علمي مي بايد از جاي ديگري گرفته شوند.
    در نتيجه به فن آوري هاي مخصوص از قبيل تکنولوژهاي ارتباطي و الکترونيکي و تکنيکها و روشهاي آموزشي خاص نياز است. همچنين هماهنگي هاي مدريتي و سازماني از ديگر مشخصه هاي آن مي باشد.
تعريف بالا توسط آقاي مايكل مور مدير اداره مركزي آموزش از راه دور آمريكا ارائه شده است.
    موسسه اي -  تي - سي  تعريف زير را براي آموزش و يادگيري از راه دور ارائه داده است:
    فرآيند آموزش گسترده يا ارائه منابع علمي و تقسيم فرصتهاي آموزشي براي مكانهايي خارج از محيط عمومي كلاسي و دانشگاهي بوسيله فن آوريهايي از قبيل ويديو ، صدا ، كامپيوتر ، ارتباطات چند رسانه اي و يا تركيبي از اين تكنولوژيها با روشهاي سنتي آموزشي .
 
4 - 2 عناصر اصلي
    تعاريف متعددي از آموزش و يادگيري از راه دور وجود دارد ولي پنج عنصر اصلي در اين تعاريف قابل تشخيص است كه بشرح زير مي باشد :

1.    جدايي استاد و دانشجو در طول حداقل يك دوره آموزشي مشخص
2.    جدايي استاد و دانشجو از لحاظ مكاني و زماني
3.    استفاده از آموزشهاي رسانه اي براي متحد كردن استاد و دانشجو
4.    ايجاد ارتباط دو طرفه بين استاد و آموزگار و موسسات آموزشي و دانشجو
5.    ايجاد انگيزه براي كنترل و بهبود فرآيند آموزش توسط خود دانشجو

    اين تعاريف هم شامل آموزش و يادگيري از راه دور با استفاده از تکنولوژي هاي ساده و ابتدايي مي شود و هم سيستم آموزشي را در بر مي گيرد که از پيشرفته ترين فن آوري هاي موجود بهره مي گيرد.
 
5 - 2 دو نوع آموزش از راه دور
    دونوع سيستم تحويل آموزش و يادگيري از راه دور موجودمي باشد.
1-    هم زمان
2-    غيرهم زمان

    در سيستم آموزشي همزمان نياز است كه دانشجو و استاد بطور هم زمان در فرآيند آموزش شركت داشته باشند.مزيب اين روش اين است كه عامل دو طرفه بين استاد و دانشجو در. زمان واقعي و بدون تاخير انجام مي شود. .تلويزيونهاي دو طرفه ، تلكنفرانس ها و گفتگوهاي (چت) اينترنتي از اين قيبل اند.

    در آموزش از دور بطور غير همزمان نيازي به حضور دانشجويان و اساتيد بطور همزمان نيست و لازم نيست كه دانشجويان در يك مكان و يك زمان جمع شوند .در اين روش دانشجويان مي توانند زمانهاي آموزشي خود را تنطيم نمايند و با توجه به صورت كاري خود از لحاظ زماني مطالب درسي را جمع آوري كنند از اين جهت آموزش غير همزمان انعطاف بيشتري نسبت به آموزش همزمان دارد. از مزيت هاي ديگر آن مي توان موارد زير را نام برد.

1-    حق انتخاب از لحاظ مكاني و زماني براي دانشجو.
2-    فرصتهاي آموزشي دو طرفه براي  تمام دانشجويان.
    و از معايب آن اگر ارتباط بوسيله پست الكترونيكي باشد تحريف و تغيير محتواي مطالب بوسيله پست الكترونيكي
    كاستهاي صوتي ، كاستهاي ويديوئي و استفاده از سايتهاي اينترنتي مثالهايي از اين روش مي باشد.
    بطور كلي سه عنصر اصلي در يك برنامه آموزشي از راه دور موفق دخيل اند كه آنها عبارتند از :

1-    طراحي آموزش
2-    فن آوري
3-    پشتيباني
 
6 - 2 فرضيات اصلي آموزش از راه دور
    اين فرضيات براي كمك به درك كلي آموزش ازراه دور و مسائل مربوط به آن ارائه شده است.

1-    آموزش و يادگيري از راه دور فرصتهاي آموزشي را براي افرادي كه توانايي و وقت شركت در كلاسهاي عمومي را ندارند فراهم مي كند.
2-    آموزش و يادگيري از راه دور بايد بصورت يك سيستم جانبي برنامه هاي مراكز آموزشي را پشتيباني كند.
3-    آموزش و يادگيري از راه دور براي افرادي كه توانايي بالايي براي آموزش هاي گسترده در سطح بالا دارند ولي بنابه دلايل مختلف قادر به شركت در موسسات آموزشي نيستند فرصتهاي استثنايي ايجاد مي كند.
4-    تيم هاي آموزشي از راه دور اغلب نياز دارند كه منابع و مطالب را بين خود تقسيم كنند اين مسئله مي تواند براحتي با يك همكاري دو طرفه انجام بپذيرد.
5-    آموزش و يادگيري از راه دور زماني به حداكثر بازدهي خود مي رسد كه اساتيد و دانشجويان مهارتها و دانش جديد و به روز را كسب كنند.در نتيجه پرورش يك  تيم ماهر و به روز در اولويت سياستهاي يك برنامه آمورش از راه دور قرار دارد.
 
فصل سوم : مديريت و برنامه ريزي
1 - 3 برنامه ريزي آموزشی
2 - 3 مديريت آموزشی



















فصل سوم : مديريت و برنامه ريزي
1 - 3 برنامه ريزي آموزشی
    برنامه ريزي آموزشی بايد بيشترين توجه خود را به فن آوري جلب كند.الگوي زير كه توسط تيم آموزش از راه دور كاليفرنيا تهيه شده هشت گام مختلف را در اين برنامه ريزي نشان مي دهد.


 


اين گامها بترتيب عبارتند از

1.    تشکيل تيم برنامه ريزي (نقش آفرينان اصلي چه کساني هستند.)
2.    به تصوير کشيدن وضعيت (فن آوري چه نقشي در برنامه هاي شما دارند.)
3.    وضعيت فعلي (شناسايي محيط نقش آفرينان اصلي)
4.    نيازهاي اساسي تر
5.    شناسايي اهداف
6.    تعيين بودجه و اعتبار (چقدر و چه گونه براي فن آوري آموزش و بقيه هزينه ها پرداخت کنيم)
7.    پرورش تيم متخصص (اصلاح و بهبود مداوم سيستم)
8.    ارزشيابي برنامه ريزي فن آوري (ارزشيابي و تجديد نظر مداوم سيستم)



 
2 - 3 مديريت آموزشی
يك برنامه آموزش از راه دور بطور عادي يك مديريت مشخص دارد.
وظايف و مسئوليتهاي مديريت بشرح زير است :

1-    ارزيابي وجمع آوري مشخصات تك تك دانشجويان
2-    اجراي برنامه هاي ابتكاري وگزارش گيري از اين برنامه ها
3-    بازاريابي و تلاش در جهت ترقي مجموعه و سيستم
4-    بهبود و تجديد استخدام نيروي ماهرتر
5-    ايجاد هماهنگي براي برنامه هاي كلاس
6-    ثبت و ارزيابي مسائل مختلف
7-    تست و كنترل فرآيندها
8-    ارتقاء مطالب آموزشي
9-    مديريت اساتيد
10-    مديريت با استفاده از اطلاعات مربوط به دانشجويان و برنامه هاي آنها
11-    بهبود و ارزيابي اهداف و برنامه ها

    هنگامي كه برنامه هاي آموزشي به سخترين مرحله خود مي رسند زمان تشخيص دادن و تعيين توانايي هاي آموزگاران و اساتيد است شناسايي اينكه چگونه آنها مي توانند در چنين حالتهايي از عهده امر آموزش كارآمد برآيند يكي از وظايف مهم مديريت مي باشد.
    با توجه به نوع آموزش از راه دور اين مسئله مي تواند بسيار متغير باشد در اين رابطه ارتباط دانشجو و استاد از اهميت زيادي برخوردار است.
از ديگر وظايف مديريت مي توان موارد زير را نام برد.

ذخيره ركوردها :
    ثبت و ذخيره تمام مسائل  ومواردي كه در فرآيند آموزش بوجـــــــود مي آيد. اين مسائل مي تواند هم به آموزش دهندگان مربوط باشد وهم به آمـــــــــوزش ديــده گان.
تعيين ميانگين حضور روزانه :
    يكي ازعوامل تعيين كننده درپيشرفت فرآيندآموزش تعيين حضور روزانه دانشجويان مي باشد. براي برنامه هاي ابتكاري ساليانه كه معمولا توسط تيم كاركنان انجام مي پذيرد تعيين و تشريح نسبت ميزان يادگيرئ با ميانگين حضور روزانه نقشي اساسي دارد.
    مثالي از جمع آوري اطلاعات در اين زمينه و نحوه تهيه فرمهاي مربوطه در انتهاي اين پروژه آورده شده است .
جمع آوري فايلهاي مربوط به دانشجويان :
تجربه نشان داده است كه در برنامه هاي آمورش از راه دور نياز بيشتري به جمع آوري و ارزيابي اطلاعات مربوط به پيشرفت دانشجويان وجود دارد.اين اطلاعات مي تواند موارد زير را در بر بگيرد.
1-    شماره كارشناسايي
2-    ثبت پيشرفت و حضور دانشجو و ميزان دستيابي مطلوب به اهداف مورد نظر
3-    كپي فرم ثبت نام
4-    پرونده مربوط به نتيجه امتحانات قبل و بعد از يك دوره آموزشي
5-    نمونه گيري از كارايي دانشجو در اولين نه ساعت آمورش
6-    تهيه نسخه اضافي از مكاتبات بين دانشجويان و كاركنان
7-    جمع آوري و بازبيني نتايج امتحانات و تكاليفي كه قبلا بازبيني نشده است
بعلت اينكه هنوز بسياري از اساتيد و سياستگذاران نسبت به آموزش و يادگيري از راه دور دچار شك هستند دقت در جمع آوري اطلاعات بالا بطورصحيح و درست براي ارائه يكي از وظايف اساسي مديريت مي باشد و در برنامه ريزي ها توصيه مي شود
البته لازم به ذكر است كه موارد بالا تا حدي قابل تغيير است و به سياستها و نگرشهاي طراحان اصلي بستگي دارد.
 
فصل چهارم : طراحي آموزش از راه دور
1 - 4 زير ساختهاي آموزش مجازي
1 - 1 - 4 بررسی يک نمونه زيرساخت نرم افزاری                                             
2 - 4 عناصر طراحي
3 - 4 حركتهاي ساختاري
4 - 4 حمايت از نوآوري ها
5 - 4 ايجاد مطالب براي آموزش از راه دور
6 - 4 اهميت نقش فن آوري در مقوله طراحي
 
فصل چهارم : طراحي آموزش الکترونيکي
1 - 4 زير ساختهاي آموزش از راه دور
    بدون در نظر گرفتن زيرساختهاي آموزش مجازي و  اهداف آن، نمي توان به پياده سازي و اثربخشي آن اميدوار بود. لازم است قبل از هر گونه تصميم گيري، اين زير ساختارها را شناسايي و سپس نسبت به پياده سازي آن در راستاي اهداف آموزش مجازي اقدام نمود.
    بحث آموزش مجازي در ايران جزو بحثهاي روز است و اکثر صاحب نظران در اين باره اظهار نظر مي کنند. اما در مورد آموزش مجازي اگر بخواهيم اصولي به آن بپردازيم بايد به يک سري نکات که زير ساختهاي آن هستند توجه کنيم، اين زير ساختها عبارتند از:
    1- زير ساختهاي "مخابراتي" که هر چند در ايران امکانات مخابراتي مطلوب نيست ولي با ورود تکنولوژيهاي نوين در آينده نزديک اين ضعف برطرف خواهد شد و به احتمال قوي اين بخش جلوتر از ساير بخشهاي آموزش مجازي خواهد بود ولي متاسفانه در حال حاظر اساس کار آموزش مجازي را  بر همين نکته يعني تهيه سخت افزار و ايجاد ارتباطات مخابراتي گذاشته اند.
    2- دومين مسئله " فنون همکاري" و يکي از مهمترين زير ساختها است. اين مبحثي است که اروپائيها خود حتي بيشتر از مفاد آموزشي روي آن تاکيد دارند. به عنوان مثال فردي که پشت کامپيوتر نشسته و از طريق اينترنت در رشته اي دکترا گرفته است يعني فردي که ارتباطات اجتماعي نداشته چگونه ميتواند فردا مدير موسسه يا سازماني شود که 30 يا 40 نفر کارمند دارد و آن را هدايت و رهبري کند. "فنون همکاري" حتي در بخش مطالعات دسته جمعي و همکاري روي متون در درسها هم مطرح است.
    3-  نکته بعدي " مفاد آموزشي" است. مفاد آموزشي در آموزش مجازي با آموزش سنتي کاملا متفاوت است و با همين مفاد اگر بخواهيم آموزش مجازي راه بيندازيم اشتباه محض خواهد بود. مفهوم آموزش مجازي، تنها تبديل متون درسي سنتي به متون کامپيوتري نيست، در آموزش مجازي 40 يا 50 درصد متن آموزشي از طريق استاد ارائه ميشود و بقيه درس از طريق همکاري و ارتباط دانشجويان تعيين و تدوين ميشود يعني موضوع اصلي را استاد ميگويد و بقيه موارد از طريق ايده ها، کارها، پژوهشها و تحقيقهاي خود دانشجويان تکميل ميشود. بر همين اساس اينجا بار ديگر بحث "فنون همکاري" مطرح ميشود. اگر دانشجويان با يکديگر همکاري نداشته باشند آموزش مجازي موفق نخواهد بود. در حال حاظر يکي از مشکلات ما در دانشگاهها همين است که کارهاي پژوهشي بسيار کم صورت ميگيرد و موفقيتهايي هم که صورت گرفته، بيشتر صورت گرفته است. در آموزش مجازي بخش اصلي مبحث مطرح شده در کلاس را دانشجويان تعيين ميکنند به طوري که به عنوان مثال مباحث صورت گرفته يا تحقيقها و پروژه هاي انجام شده روي يک واحد درسي در ترمهاي بعدي متفاوت است.

انجام پایان نامه

برای دیدن ادامه مطلب از لینک زیر استفاده نمایید

انجام پایان نامه | دانلود مقاله

سفارش پایان نامه